نظر مراجع در مورد صیغه

نظر مراجع در مورد صیغه
نظر مراجع در مورد صیغه

حوزه/ بعد از پخش یک سکانس جنجالی از سریال «آقازاده» که به موضوع عقد موقت پرداخته است، جمعی از مخاطبان حوزه‌نیوز در پیام‌های جداگانه احکام شرعی عقد موقت و تطبیق این سکانس با قواعد شرعی را خواستار شدند که خبرگزاری حوزه در راستای احترام به مخاطبان خود، دیدگاه مراجع درباره احکام عقد موقت را منتشر کرد.

به گزارش خبرگزاری حوزه، بعد از پخش یک سکانس جنجالی از سریال «آقازاده» که به موضوع عقد موقت پرداخته است و گفت‌وگوهای متعدد در این باره در فضای مجازی، جمعی از مخاطبان حوزه‌نیوز در پیام‌های جداگانه احکام شرعی عقد موقت و تطبیق این سکانس با قواعد شرعی را خواستار شدند که خبرگزاری حوزه در راستای احترام به مخاطبان خود، دیدگاه مراجع درباره احکام عقد موقت را منتشر کرد.

سکانس جنجالی سریال «آقازاده»

اجازه پدر 
پرسش: آیا در ازدواج با دختر باکره، اجازه پدر یا جد پدری واجب است و اگر بدون اجازه عقد بخوانند، عقدشان باطل است؟
آیات عظام امام، تبریزی، سیستانی، مکارم و نوری: آری، باید با اجازه پدر یا جدّ پدری دختر باشد و بدون اجازه او عقد باطل است.
آیات عظام بهجت، فاضل: از نظر تکلیفی، احتیاط واجب آن است که با اجازه پدر یا جدّ پدری باشد، ولی اگر بدون اجازه عقد بخوانند، عقد باطل نیست.
آیات عظام خامنه ای، صافی و وحید: بنا بر احتیاط واجب، باید با اجازه او باشد و اگر بدون اجازه عقد بخوانند بنا بر احتیاط واجب، عقد باطل است.
      نظر مراجع در مورد صیغه

اجازه عقد موقت
پرسش: آیا عقد موقت نیز مانند عقد دائم، احتیاج به اجازه پدر دارد؟
همه مراجع: آری، تفاوتی بین آن دو نیست.

   

صیغه محرمیت 
پرسش: ما دو نفر همکار مجرد هستیم، برای آنکه روابط مان از نظر شرعی دچار مشکل نشود و به گناه کشیده نشویم، می توانیم بدون اجازه پدر دختر، ازدواج موقت کنیم؟
همه مراجع: روابط کاری و تحصیلی باعث نمی شود اذن پدر یا جد پدری دختر از اعتبار بیفتد.

———————————————————

شرایط عقد ازدواج را بیان کنید؟

ازدواج دارای شرایطی است؛ از جمله:

۱. به صورت شفاهی صیغه خوانده شود، نه نوشتاری؛

۲. قصد انشای عقد داشته باشند؛

۳. بین ایجاب و قبول، موالات رعایت شود؛

۴. صیغه را به صورت صحیح بخوانند؛

۵. خواننده صیغه عاقل و بالغ باشد؛

۶. زن و مرد به ازدواج راضی باشند.

—————————-

  

سلام. دختر هستم.۳۰ سال سن دارم. شرایط ازدواج ندارم و پدر هم دارم و سخت گیری زیاد کرده اند و ازدواج نکردم.

آیا الان می توانم بدون اجازی پدر صیغه بشوم؟ تشکر

به نظر مقام رهبری بنابر احتیاط ازدواج شما نیاز به اذن پدر دارد به گونه ای او را راضی نمایید؛ البته عقد موقت را به صلاح شما نمی دانیم چون ممکن است با برطرف شدن بکارت پشیمانی برای شما سودی نداشته باشد.

—————————

  

اگر دختر و پسری بخواهند خودشان صیغه عقد موقت بخوانند، کیفیت آن به چه شکل است؟

همه مراجع:

پس از تعیین مهر و مدت عقد و رعایت شرایط عقد (مانند اجازه پدر دختر)، نخست دختر بگوید: «زَوَّجْتُکَ نَفْسی فِی الْمُدَّةِ الْمَعْلومَةِ عَلَی الْمَهْرِ الْمَعْلُومِ» و پس از آن بدون فاصله (طولانی) پسر بگوید: «قَبِلْتُ التَّزْویجَ»؛

توضیح المسائل مراجع، م ۲۳۶۸؛ نوری، توضیح المسائل، م ۲۳۶۴ و وحید، توضیح المسائل، م ۲۴۳۲؛ دفتر: خامنه ای.

—————————–

  

آیا در ازدواج موقت هم برای بیرون رفتن از منزل، اجازه شوهر لازم است؟

همه مراجع (به جز تبریزی):

اگر به واسطه بیرون رفتن، حق شوهر از بین می رود، باید اجازه بگیرد. در غیر این صورت، گرفتن اجازه لازم نیست (هرچند بهتر است اجازه بگیرد).

توضیح المسائل مراجع، م ۲۴۲۷ ؛ وحید، توضیح المسائل، م ۲۴۹۱ ؛ نوری، توضیح المسائل، م ۲۴۲۳ ؛ دفتر: بهجت.

آیةاللَّه تبریزی:

اگر به واسطه بیرون رفتن، حق شوهر از بین می رود، باید اجازه بگیرد و چنانچه حق او از بین نمی رود، بنابر احتیاط (-(واجب )-) بدون اذن او بیرون نرود.

تبریزی، توضیح المسائل مراجع، م ۲۴۲۷ ؛ دفتر: نوری.

———————————–

  

اگر پدر دختر به ازدواج دائم با جوانی اجازه دهد، آیا آنان می توانند برای آشنایی از خصوصیات یکدیگر، بدون اطلاع خانواده او، عقد موقت بخوانند؟نظر مراجع در مورد صیغه

همه مراجع: در این فرض نیز اعتبار اجازه پدر برای خواندن عقد موقت ساقط نمی شود.

دفتر: همه مراجع..

——————————-

  

فرزندی که از ازدواج موقت متولد می شود، مربوط به پدر است یا مادر؟

همه مراجع: به پدر تعلّق دارد. [۱]

۱- امام، تحریر الوسیله، ج ۲، النکاح المنقطع، م ۱۳؛ مکارم، استفتاءات، ج ۱، س ۷۵۵؛ سیستانی، منهاج الصالحین، ج ۲، م ۳۵۷؛ وحید، منهاج الصالحین، ج ۳، م ۱۳۶۷؛ تبریزی، منهاج الصالحین، ج ۳، م ۱۳۶۷؛ صافی، هدایة العباد، النکاح المنقطع م ۱۳ و دفتر: خامنه ای، بهجت، فاضل و نوری.

——————————-

  

سلام

آیا ازدواج معاطاتی را مراجع تقلید اجازه می دهند؟

همه اتفاق نظر دارند که عقد (چه دائم و چه موقت) معاطاتی نمی شود و باید حتماً صیغه عقد اجرا شود.

(نکاح معاطاتی ، نوعی نکاح است که به توافق و تراضی طرفین برای آن انعقاد آن کافی است ، یا به عبارت دقیق‌ تر عقد ازدواجی است که در آن قصد ایجاد عقد به واسطه‌ ی فعل یا عملی که به وضوح عقد ازدواج را بیان کند ، نشان داده می شود . تشخیص این صراحت و وضوح به عهده‌ ی عرف است . این اعمال می‌توانند از حلقه به دست کردن و بردن جهیزیه تا انجام عمل زناشویی را شامل شود.  یعنی هر کدام از طرفین ، مرد یا زن ، حلقه‌ ی ازدواج به دیگری بدهد ، یا زن جهیزیه‌ ی خود را به خانه‌ ی مرد برای شروع زندگی زناشویی ببرد ، عقد ازدواج محقق شده‌ است).

—————————–

  

آیا می توان از طریق تلفن، صیغه عقد را جاری ساخت؟

همه مراجع: آری، خواندن عقد با تلفن جایز است.[۱]

۱- امام، نوری و فاضل، تعلیقات علی العروه، باب العقد و احکامه، م ۱۰ مکارم، استفتاءات، ج ۲، س ۸۹۸ ؛ تبریزی، صراط النجاة، ج ۱، س ۸۴۴ ؛ خامنه ای، استفتاء، س ۳۰ ؛ صافی، جامع الاحکام، ج ۲، م ۱۲۵۸ ؛ سیستانی، سایت، ازدواج، س ۴۵ دفتر: وحید و بهجت.

———————————

  

اگر در خواندن عقد نکاح یک حرف یا بیشتر اشتباه شود، آیا عقد باطل است؟

همه مراجع: اگر معنای آن عوض شود، عقد باطل است.

۱- توضیح المسائل مراجع، م ۲۳۷۱ ؛ نوری، توضیح المسائل، م ۲۳۶۷ و وحید، توضیح المسائل، م ۲۴۳۵.

——————————-

  

در صورتی که عقد موقت کرده باشیم و بچه دار بشویم سرپرستی بچه بر عهده کیست؟ بر عهده مرد است یا زن؟

بر عهده مرد است.

———————————–

  

آیا در اینترنت و چت با دیگری، می شود عقد موقت را با انجام تایپ اجرا کرد؟

همه مراجع: خیر، با تایپ کردن، عقد صحیح نیست.[۱]

۱- نوری، امام و فاضل، التعلیقات علی العروه، باب العقد و احکامه، م ۲ ؛ سیستانی، توضیح المسائل مراجع، م ۲۳۶۳ ؛ صافی، هدایة العباد، ج ۲، باب العقد و احکامه و دفتر: وحید، تبریزی، بهجت، خامنه ای و مکارم.

——————————-

  

حداقل و حداکثر مدت در عقد موقّت چه مقدار است؟

همه مراجع (به جز تبریزی، سیستانی، مکارم و وحید): عقد موقت اندازه معیّنی ندارد و مقدار آن، با توافق دو طرف انجام می پذیرد.

امام، بهجت، صافی و نوری، توضیح المسائل مراجع، احکام نکاح ؛ فاضل و جامع المسائل، ج ۱، س ۱۵۴۴ و نوری، توضیح المسائل، احکام نکاح.

  

آیت اللَّه سیستانی: … باید مدت آن از مقدار عمر زن و شوهر و یا یکی از آنها بیشتر نباشد که در این صورت عقد باطل خواهد بود.

 سیستانی، توضیح المسائل مراجع، احکام نکاح.

  

آیات عظام تبریزی، مکارم و وحید: … بنابر احتیاط واجب، باید مدت آن از مقدار عمر زن و شوهر یا یکی از آنها بیشتر نباشد. در غیر این صورت، احتیاط واجب آن است که احکام عقد دائم را بر آن جاری سازند.

مکارم، استفتاءات، ج ۲، س ۱۰۰۸؛ وحید، منهاج الصالحین، ج ۳، عقدالمتعه؛ و تبریزی، منهاج الصالحین،۲، عقدالمتعه.

——————————-

  

آیا پیش از تمام شدن مدت عقد موقّت، جایز است صیغه ازدواج دائم خوانده شود؟

همه مراجع: خیر، این کار جایز نیست؛ بلکه باید مرد نخست مدت باقی مانده از عقد موقت را به زن ببخشد. سپس صیغه عقد دائم را جاری سازند.[۱]

۱- امام، تحریر الوسیلة، ج ۲، النکاح المنقطع، م ۱۱ ؛ صافی، هدایة العباد، ج ۲، النکاح المنقطع، م ۱۱ تبریزی، منهاج الصالحین، ج ۲، م ۱۳۱۱ ؛ دفتر: همه مراجع.

————————–

  

فرق عقد موقت با زنا در چیست؟

بعضی از تفاوت های عقد موقت و زنا به شرح ذیل است:

۱. صیغه موقّت یک نوع ازدواج است؛ همان طور که ازدواج دائم نوع دیگری از ازدواج است و هر دو شرایط و احکام خاص خود را دارد که از جمله آن ذکر صیغه عقد، مهریه و مدت است. اما زنا بدون توجه به این شرایط (مثل نخواندن صیغه عقد) کاری صورت می گیرد.

۲. در ازدواج موقّت نسبت به دختر باکره، اجازه پدر و یا جد پدری او لازم است؛ در نتیجه این کار با اطلاع خانواده و به دور از احساسات و پنهان کاری ها صورت می پذیرد.

۳. در ازدواج موقت، زن باید بعد از تمام شدن مدت عقد، عدّه نگه دارد؛ ولی در زنا این قانون وجود ندارد.

۵. در ازدواج موقت، مرد مسئولیت پذیر است و توابع این ارتباط را از جهت فرزنددار شدن احتمالی می پذیرد؛ در حالی که در عمل نامشروع این امر وجود ندارد.

۶. در ازدواج موقت «روابط» براساس «ضوابط» شکل می گیرد و ارضای جنسی به صورتی نظام مند و قانونی، پاسخ داده می شود، در حالی که در زنا ضابطه ای وجود ندارد و غیرقانونی است.

————————–

  

تفاوت عقد موقّت و دائم در چیست؟

ازدواج دائم و موقت، در بسیاری از احکام و مسائل مشترک اند؛ برای مثال در هر دو باید صیغه خوانده شود و تنها راضی بودن زن و مرد کافی نیست و یا صیغه عقد را می توانند خود زن و مرد بخوانند و یا دیگری را وکیل کنند که از طرف آنان بخواند. اما در پاره ای از مسائل با یکدیگر تفاوت دارند که برخی از آنها عبارت است از:

۱. ذکر نشدن مهر در عقد دائم، عقد را باطل نمی سازد (بر خلاف عقد موقّت).

۲. زن و شوهر در عقد دائم، از یکدیگر ارث می برند (بر خلاف عقد موقّت).

۳. جایز نیست زن و شوهر در عقد دائم شرط کنند که نزدیکی انجام نگیرد (بر خلاف عقد موقت).

۴. شوهر در عقد دائم باید نفقه زن را بپردازد (برخلاف عقد موقت).

۵. زن در عقد دائم بدون اجازه شوهر نمی تواند بیرون برود؛ ولی در عقد موقت می تواند، مگر آنکه باعث تضییع حق شوهر شود.

۶. ذکر مدت در عقد دائم لازم نیست؛ ولی در عقد موقّت باید مدت ذکر شود.

۷. در عقد دائم زن حق هم خوابی دارد (در صورتی که متعدد باشند)؛ ولی در عقد موقّت زن حق همخوابی ندارد.

———————-

  

آیا جایز است پیش از تمام شدن مدت عقد موقّت، زن را به عقد دائم خود در آورد؟

همه مراجع: خیر، جایز نیست؛ ولی می تواند مدت باقی مانده را به او ببخشد و سپس عقد دائم بخواند.[۱]

۱- خامنه ای، استفتاء، س ۴۰ ؛ وحید، منهاج الصالحین، ج ۳، ۱۳۱۱؛ تبریزی، منهاج الصالحین، ج ۲، م ۱۳۱۱؛ سیستانی، منهاج الصالحین، ج۳، م ۲۴۹؛ امام، تحریر الوسیلة، ج۲، النکاح المنقطع، م ۱۱؛ صافی، هدایة العباد، ج ۲، النکاح المنقطع، م ۱۱؛ نوری، استفتاءات، ج ۲، س ۶۹۴؛ فاضل، جامع المسائل، ج ۲، س ۱۲۵۵، دفتر: بهجت و مکارم.

———————————–

  

زن و مردی صیغه موقّت جاری می کنند و بعد از آمیزش متوجه می شوند که عقدشان به جهتی باطل بوده است؛ آیا این کار آنان در حکم زنا است و بچه به دنیا آمده نامشروع است؟

همه مراجع: با توجه به اینکه به مسأله آگاه نبوده اند، عملشان زنا نبوده و بچه نیز حلال زاده است و اگر بخواهند به زندگی موقّت ادامه دهند، باید دوباره صیغه عقد را جاری سازند.[۱]

۱- مکارم، استفتاءات، ج ۲، س ۱۰۱۲؛ نوری، استفتاءات، ج ۲، س ۶۳۴؛ وحید، منهاج الصالحین، ج ۳، عقد المتعة و م ۱۳۷۵ و ۱۳۷۶؛ سیستانی، منهاج الصالحین، ج ۳، م ۲۳۳ و ۹۲؛ تبریزی، منهاج الصالحین، ج ۲، عقد المتعة و م ۱۳۷۵ و ۱۳۷۶؛ امام، تحریر الوسیله، ج ۲، النکاح المنقطع، م ۵ و النسب، م ۲؛ صافی، هدایة العباد، ج ۲، النکاح المنقطع، م ۵ و النسب، م ۲ و دفتر: خامنه ای، بهجت و فاضل.

———————————

  

اگر مردی بخواهد خانم بیوه ای را به عقد موقت خود در آورد، چگونه صیغه بخواند؟

همه مراجع: پس از تعیین مهر و زمان عقد، مرد به وکالت از طرف زن بگوید: «اَنْکَحْتُ مُوَکِّلَتی (بعد از آن نام زن ذکر شود) نَفْسی فِی الْمُدَّةِ الْمَعْلُومَةِ عَلَی الْمَهْرِ الْمَعلُومْ». سپس از طرف خودش بگوید: «قَبِلْتُ النِّکاحَ لِنَفْسی».

—————————

  

آیا زن می تواند پیش از خواندن عقد موقّت، مهریه خویش را ببخشد و خطبه عقد را بدون ذکر مهریه بخوانند؟

همه مراجع: خیر، عقد موقّت بدون ذکر مهر باطل است؛ ولی می تواند بعد از عقد آن را ببخشد.[۱]

۱- نوری، استفتاءات، ج ۲، س ۶۳۴ ؛ تبریزی، منهاج الصالحین، ج ۲، عقد المتعه ؛ وحید، منهاج الصالحین، ج ۳، عقد المتعه ؛ امام، تحریر الوسیلة، ج ۲، النکاح المنقطع، م ۵ ؛ صافی، هدایة العباد، ج ۲، النکاح المنقطع، م ۵ ؛ سیستانی، منهاج الصالحین، ج ۳، م ۲۳۳ و دفتر: بهجت، خامنه ای، مکارم و فاضل.

——————————-

  

حداقل و حداکثر مدت در عقد موقت چه مقدار است؟

آیات عظام امام، صافی، فاضل، نوری: عقد موقت اندازه معیّنی ندارد و مقدار آن با توافق دو طرف انجام می پذیرد.[۱]

آیت اللّه سیستانی: عقد موقت اندازه معینی ندارد و مقدار آن با توافق دو طرف انجام می پذیرد، ولی باید مدت آن از مقدار عمر زن و شوهر یا یکی از آنها بیشتر نباشد که در این صورت عقد باطل خواهد بود.[۲]

آیات عظام تبریزی، مکارم و وحید: عقد موقّت اندازه معیّنی ندارد و مقدار آن با توافق دو طرف انجام می پذیرد؛ ولی بنابر احتیاط واجب باید مدت آن از مقدار عمر زن و شوهر یا یکی از آنها بیشتر نباشد و در غیر این صورت احتیاط واجب آن است که احکام عقد دائم را بر آن جاری سازند.[۳]

آیت اللّه بهجت: عقد موقّت اندازه معینی ندارد و مقدار آن با توافق دو طرف انجام می پذیرد؛ ولی اگر مدت آن از مقدار عمر زن و شوهر یا یکی از آنها بیشتر باشد، باید احکام عقد دائم را بر آن جاری سازند.[۴]

۱- امام، صافی و نوری، توضیح المسائل مراجع، احکام نکاح؛ فاضل و جامع المسائل، ج ۱، س ۱۵۴۴ و نوری، توضیح المسائل، احکام نکاح و دفتر: خامنه ای.

۲- سیستانی، توضیح المسائل مراجع، احکام نکاح.

۳- مکارم، استفتاءات، ج ۲، س ۱۰۰۸؛ وحید، منهاج الصالحین، ج ۳، عقدالمتعه و تبریزی، منهاج الصالحین، ج ۲، عقدالمتعه.

۴- دفتر: بهجت.

——————————–

  

آیا متعه و ازدواج موقت در قرآن و یا زمان پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) وجود داشته است؟

متعه یک نوع پیوند زناشویی مشروع است همانند ازدواج دائم، با این تفاوت که متعه به صورت ازدواج موقت است؛ ازاین‌رو متعه یکی از مصادیق «أزواجهم» در این آیه شریفه است:(((وَ الَّذِینَ هُم لِفُرُوجِهِم حافِظُونَ. إِلاّ عَلی أَزواجِهِم أَو ما مَلَکَت أَیمانُهُم)))[ مؤ منون ۲۳، آیات ۵-۶.]؛«کسانی که پاکدامنند مگر در مورد همسرانشان یا کنیزانی که به دست آورده اند».متأسفانه برخی از وهابی ها «متعه» و ازدواج موقت را به معنای زنا و فحشا می دانند و شیعه را متهم به زنا می کنند، در حالی که در کتاب های تفسیری و حدیثی خودشان احکام و شرایطی برای متعه بیان شده که آن را از زنا متمایز می کند، در ذیل به شرایط و احکام متعه اشاره می شود:

۱. تعیین اجرت یا مهریه.

۲. تعیین وقت و زمان.

۳. صیغه عقدی که مشتمل بر ایجاب و قبول است.

۴. جدا شدن به وسیله سپری شدن زمان عقد یا این که مرد، مدت خود را بذل کند و ببخشد.

۵. عدّه نگه داشتن زن پس از متعه (زنی که دارای عادت ماهانه است باید یک دوره عدّه نگه دارد و زنی که عادت ماهانه ندارد چهل و پنج روز باید عدّه نگه دارد).[ وسایل الشیعه، ج ۱۴، ص۴۷۳.]

۶. ارث نبردن زن.

۷. اگر فرزندی به دنیا بیاید، فرزند مشروع است و از پدر خود ارث می برد و نفقه فرزندان بر عهده پدر است.

۸. ازدواج با دختر باکره نیاز به اذن و اجازه ولی او دارد و بدون اذن ولی عقد باطل است.[ وسایل الشیعه، ج ۱۴، ص ۴۵۸.]

مفسران بزرگ اهل‌سنت مانند ابن کثیر دمشقی، امام قرطبی و سیوطی و فخر رازی در تفاسیر خود ذیل آیه ۲۴ سوره نساء، شرایط و احکام مذکور را برای متعه ذکر کرده اند.[ تفسیر ابن کثیر، ج ۱، ص ۴۸۶؛ الجامع لأحکام القرآن، قرطبی، ج ۶، ص ۲۱۴؛ الدرّ المنثور، سیوطی، ج۲، ص ۴۸۴؛ التفسیر الکبیر، فخر رازی، ج ۵، ص ۵۲ و ۵۱.]

اگر انسان منصفی این شروط و احکام را با زنا و فحشا مقایسه کند، خواهد فهمید که به هیچ عنوان این دو عمل با هم قابل مقایسه نیستند، هرگز در زنا و فحشا، عدّه نگه داشتن و صیغه عقد و تعیین وقت و سایر احکام وجود ندارد، در حالی که رعایت این احکام در ازدواج موقت الزامی است.

نکته دوم آن که ازدواج موقت و متعه مشروعیت خود را از قرآن کریم گرفته است؛ آیه ۲۴ سوره مبارکه نساء می فرماید:

(((فَمَا استَمتَعتُم بِهِ مِنهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَرِیضَةً)))؛

«زنانی را که متعه کرده اید، مهرشان را به عنوان فریضه ای به آنان بدهید».

شیعه و سنی بر این باورند که این آیه درباره ازدواج موقت و نکاح متعه نازل گردیده است؛ هفده تفسیر مهم از تفاسیر اهل‌سنت تصریح به نزول آیه در مورد متعه دارند.[ از جمله این تفاسیر: صحیح بخاری کتاب التفسیر، صحیح مسلم (کتاب الحج)، مسند احمد، تفسیر طبری تفسیر فخر رازی، تفسیر قرطبی، تفسیر بغوی، تفسیر کشاف، تفسیر ابن کثیر، تفسیر خازن، تفسیر ابی السعود، تفسیر الدرّ المنثور سیوطی، تفسیر ابی حیان، تفسیر بیضاوی، احکام القرآن جصّاص و… .]

جالب آن که برخی از مفسران مانند طبری و ابن کثیر و دیگران از ابن عباس و أبی بن کعب و سعید بن جبیر و سدی نقل می کنند که آنها آیه را بدین گونه تلاوت می کردند: «فما استمتعتم به منهنّ إلی أجلٍ مسمّی»[ تفسیر ابن کثیر، ج ۱، ص ۴۸۶.]، قید «إلی أجلٍ مسمّی» خود بهترین گواه برای آن است که آیه شریفه درباره متعه و ازدواج موقت نازل گردیده است.

ابن کثیر دمشقی که تفسیرش در میان وهابیت جایگاه برجسته و ممتازی دارد، در ذیل آیه ۲۴ نساء می گوید: «به عموم این آیه بر نکاح متعه استدلال شده است و بدون شک، متعه در آغاز اسلام مشروع و حلال بوده سپس حکم آن نسخ شده است. البته ابن عباس و گروهی از صحابه پیامبر قایل به مباح بودن متعه در حالت ضرورت و اضطرار بوده اند و این روایتی است که احمد بن حنبل نقل کرده است»[ همان.].

آری، متعه در آغاز اسلام مشروع بوده است ولی هیچ دلیل معتبری بر نسخ شدن آن توسط پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) نداریم.

سیوطی در کتاب تاریخ الخلفاء تصریح می کند که نخستین کسی که متعه را حرام کرد، خلیفه دوم عمربن الخطاب بود، «هو (عمر) اوّل مَن حرَّم المتعة».[ تاریخ الخلفاء، سیوطی ص ۱۴۴.]

همچنین در صحیح مسلم از جابربن عبدالله انصاری این گونه روایت شده است: «عن جابر بن عبدالله قال: کنّا نستمتع بالقبضة مِنَ التمّر و الدّقیق الأیامَ علی عهد رسول الله(صلی الله علیه و آله و سلم) و أبی بکر حتی نهی عنه عُمر فی شأن عمر و بن حریث»[ صحیح مسلم، ج ۲، ص ۱۰۲۳، کتاب النکاح، باب نکاح المتعة، حدیث ۱۶.].

«جابر بن عبدالله گفت: ما در زمان پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) و زمان ابوبکر متعه انجام می دادیم در مقابل یک مشت خرما و آرد تا این که عمر بن الخطاب متعه را در قضیه عمروبن حریث، حرام کرد».

آری عمر بن الخطاب در آن خطبه ای که برای مردم خواند، چنین گفت: «متعتان کانتا علی عهدِ رسول الله(صلی الله علیه و آله و سلم) و أنا أنهی عنهما و أعاقبُ علیهما متعة النساء و متعة الحج»[ السنن الکبری، بیهقی، ج ۱۰، ص ۴۹۰، کتاب النکاح، حدیث شماره ۱۴۵۰۶.]؛ «دو متعه بود (متعه حج و متعه نساء) که در عهد رسول خدا مباح و حلال بود ولی من از آن دو نهی می کنم و هر کس آن را انجام دهد او را مجازات می کنم، یکی متعه زنان و یکی متعه حج است».

ازاین‌رو یحیی بن أکثم از مردی در بصره پرسید: در جواز «متعه» به چه کسی اقتدا کرده ای؟ آن مرد گفت: به عمر بن الخطاب. گفت: چگونه به وی اقتدا کردی در حالی که عمر شدیدترین و سخت گیرترین مردم نسبت به متعه بود. آن مرد گفت: در خبر صحیح آمده که عمربن الخطاب بر فراز منبر رفت و گفت: خدا و رسولش دو متعه را بر شما حلال کرد (متعه نساء و متعه حج) و من این دو متعه را بر شما حرام می کنم و هر کس آن را انجام داد او را مجازات می کنم. ما شهادت عمر بر حلال بودن آن دو متعه را قبول کردیم ولی تحریم آن دو را از وی نپذیرفتیم[ محاضرات الاُدباء، راغب اصفهانی، ج ۲، ص ۲۳۵.]. یعنی خود خلیفه دوم در این خطبه اش تصریح می کند که متعه در زمان رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلم) حلال بوده و پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) آن را تحریم نکردند و من حلال خدا را حرام می شمارم!!

امام علی(علیه السلام) درباره عملکرد نادرست خلیفه دوم می فرمایند: «لو لا أنّ عمر رضی الله عنه نهی عن المتعه ما زنی إلاّ شقی»[ تفسیر الطبری، ج ۸، ص ۱۷۸؛ الدرّ المنثور، ج ۲، ص ۴۸۶، التفسیر الکبیر، ج ۵، ص ۵۲.]؛ «اگر عمر بن خطاب از انجام متعه نهی نمی کرد، جز انسان شقاوتمند مرتکب زنا نمی شد».

نکته شایان ذکر آن که بسیاری از صحابه گران قدر پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) معتقد به جواز و حلال بودن متعه، پس از رحلت ایشان بوده اند.

علامه امینی در کتاب گرانسنگ «الغدیر» نام بیست نفر از صحابه پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) که معتقد به جواز و حلیت متعه بوده اند را ذکر می کند[ الغدیر، ج ۶، ص ۳۱۳.] و این خود بهترین گواه بر عدم نسخ متعه می باشد.

ابن حزم آندلسی که از طرفداران تفکر اُموی است و فرد متعصبی است، درباره صحابه ای که پس از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلم) معتقد به جواز و مباح بودن متعه بوده اند، می گوید: «هر آینه پس از رحلت رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) گروهی از سلف صالح از صحابه بر حلال بودن و جواز متعه ثابت قدم ماندند، از صحابه افرادی همچون: اسماء دختر ابوبکر صدیق، جابربن عبدالله انصاری، ابن‌مسعود، ابن عباس، معاویة بن ابی سفیان، عمرو بن حُریث، ابوسعید خدری، سلمه بن امیه بن خلف، معبد بن أمیه بن خلف. و از تابعین افرادی همچون: طاووس، عطاء، سعید بن جبیر و سایر فقهای مکه معتقد به حلال بودن و جواز متعه پس از پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) بوده اند».[ المحلی، ابن حزم، ج۱۱، ص ۱۶۹، کتاب النکاح، مسئله ۱۸۵۸.]

نکته مهم دیگر درباره متعه این است که ازدواج موقت همراه با شرایط و زمینه های آن، یک راه کار منطقی و خردپذیر برای حل پاره ای از مشکلات و آسیب های اجتماعی است.

جالب آن که کسانی که حلال خداوند را حرام نمودند، یا امور ناپسند دیگری مثل جهاد نکاح را جایگزین آن کرده اند و یا ازدواج موقت را با شکل و قالب دیگری پذیرفته اند. اهل‌سنت ازدواجی دارند به نام «الزواج بِنیّة الطّلاق» که حقیقت آن در واقع همان ازدواج موقت و متعه است ولی از نام بردن آن امتناع می ورزند[ شرح صحیح مسلم، باب نکاح المتعه، ج ۵ / ۷۶.].

امام نووی بزرگ شارح صحیح مسلم، در شرح خود این گونه می آورد: «اگر مردی با زنی ازدواج کند و صیغه عقد را به طور مطلق بخواند – قید نکند که عقد او دایم یا موقت است – و نیت این مرد آن باشد که مدّت معینی با این زن زندگی کند و بعد از او جدا شود، غالب فقهای اهل‌سنت بر این باورند که این نکاح صحیح و حلال است».

در میان بزرگان اهل‌سنت، کسانی بوده اند که خود ازدواج موقت انجام می داده اند؛ به عنوان نمونه، راغب اصفهانی در کتاب «محاضرات الأدباء» نقل می کند که «عبدالله بن زبیر» فرزند متعه بوده است، هنگامی که زبیر، اسماء دختر ابوبکر را متعه نمود، حاصل این ازدواج موقت «عبدالله بن زبیر» بود.[ مادر عبدالله بن زبیر به او گفت: «ما ولدتک الاّ فی المتعة» محاضرات الأدباء، ج۲، ص ۲۳۴.]

منبع: پرسمان


تیر ۳۱, ۱۳۹۶
آخرین اخبار, دیدگاه و گزارش, عبادات و مناسک

به گزارش شبکه اجتهاد، در روزگار کنونی ما که دایره ارتباطات بیش از تصور خانواده‌ها و نهادهای اجتماعی و فرهنگی گسترده و غیرقابل کنترل شده است، شاید مواجهه با افرادی که هنوز داعیه دین‌داری و تبعیت از احکام اسلامی را دارند، موجب خرسندی باشد؛ اما همیشه این‌طور نیست. این تنها و تنها یکی از مواردی است که ممکن است در این روزگار هر دختری با آن مواجه شود. پسرانی که در سن ازدواجند و به هر علت موجه یا غیرموجهی، تن به ازدواج نمی‌دهند؛ اما با وجود تعلقات مذهبی و تقیداتی که دارند، نمی‌توانند خوددار باشند و چاره‌ای ندارند جز ازدواج موقت.

مسلماً ازدواج موقت مشروعی است به حکم دین، خلافی در آن نیست. ازدواجی که ضوابط خاص خود را دارد و کمی متفاوت و شاید سهل‌تر از ازدواج دائم است؛ اما، اماهایی وجود دارد که نیازمند بررسی است.

بر همین اساس و باتوجه به رویه رو به ازدیادی که با آن مواجه بودیم، بر آن شدیم تا حکم این مسئله و رفتار را از مراجع عظام تقلید بپرسیم تا شاید حجت بر دختران یا پسرانی که به دنبال اینگونه آشنایی‌ها و مراودات هستند، تمام شود. از این رو استفتاء ذیل از طرف خبرنگار ما به سایت بیش از ده مرجع معظم تقلید ارسال شد:نظر مراجع در مورد صیغه

«سلام و سپاس از پاسخگویی‌تان. معمولا امروزه با پسران مجردی مواجهیم که به علل مختلف از جمله فرار از مسئولیت زندگی مشترک، ازدواج نمی‌کنند و در عوض برای ارضای نیازهای جنسی خود به ارتباط با دختران روی می‌آورند. در این نوع ارتباطات، پسران بعضا مذهبی‌تر یا کسانی که به دنبال کسب رضایت دختران هستند، بحث صیغه را مطرح می‌کنند و دختران (بالغ و رشیده) با هدف ازدواج به این موضوع رضایت می‌دهند. اما تنوع طلبی پسران منحصر به یک فرد و مبتنی بر آشنایی و ازدواج نیست و دائم در حال تغییر طرف مقابل خود هستند. می‌خواستم نظر حضرت‌عالی را در مورد این تنوع‌طلبی و گریز از ازدواج دائم پسران که منجر به هرج و مرج جنسی می‌شود و نه اینکه بتوانند سایه‌ای بر سر زنی یا دختری باشند، بدانم. آیا این متعه کردن از نظر شرعی صحیح است؟»

در این استفتاء سعی شده بود تا ابعاد مختلف مسأله، مشکلاتی که این نوع روابط می‌تواند خواسته یا ناخواسته به دنبال داشته باشد، فرار از ازدواج دائم، جایگزینی ازدواج موقت با دوستی و جنبه دینی دادن به آن و سایر جوانب مسئله به خوبی تشریح شود تا به جوابی دقیق و ناظر بر مصداق دست یابیم.

آیت‌الله حسین نوری‌ همدانی در پاسخ به رعایت شرایط و احکام اشاره داشته و فرمودند: «ازدواج موقت نیز مانند ازدواج دائم مشروع است ولی باید با حفظ شرایط و احکام شرعی آن انجام شود».

آیت‌الله سیدمحمدتقی مدرسی در پاسخ بر شرایط استثنایی ناظر بر ازدواج موقت و عدم جایگزینی آن با ازدواج دائم تأکید داشته و فرمودند: «اصل ازدواج موقت اگر طبق احکام شرعی باشد صحیح است؛ ولی باید دانست که نباید ازدواج موقت در جامعه جایگزین ازدواج دائم شود، بلکه این ازدواج برای شرایط استثنایی است».

آیت‌الله لطف‌الله صافی‌ گلپایگانی نیز تنوع طلبی جنسی را مخالف خواست شارع دانسته و اصل را ازدواج دائم عنوان کردند: «هرچند ازدواج دائم و موقت در اسلام حلال شمرده شده و در روایاتی هم نسبت به انجام ازدواج موقت به جهت جلوگیری از گناه بزرگ زنا تأکید شده است. اما اولویت قطعی با ازدواج دائم است و تشویق به توالد و تناسل در نکاح و آداب همسرداری و صدها دستورالعمل دیگر همه در مورد ازدواج دائم است و تنوع‌طلبی جنسی مورد تأیید شارع مقدس نمی‌باشد و در روایاتی نسبت به کسانی که همسر دائم دارند و به دنبال تنوع‌طلبی هستند نهی فرموده‌اند».

در میان مراجع، آیت‌الله ناصر مکارم‌شیرازی جواب مفصل‌تری را بیان کردند، ایشان با اشاره به حرمت دوستی و روابط آزاد میان دختر و پسر، تنها راه برقراری ارتباط درست و شرعی را خواستگاری و ازدواج عنوان کردند و با بیان چند توصیه خاطرنشان ساختند که ازدواج موقت بنابر احتیاط تنها در هنگام ضرورت است: «اولا توجه نمایید که ارتباط عاطفی و دوستی با نامحرم جایز نیست و این‌گونه روابط حدود و مرزهای الهی است «تلک حدود الله» که عبور از آنها ممنوع است و آنها که از حریم آن بگذرند و تجاوز کنند، گناهکار و مجرم شناخته می‌شوند. علاوه بر این آزادی ارتباط دختر و پسر سرانجام منجر به آزادی فحشاء و آثار بسیار شوم و زشت آن می‌شود و هم اکنون کشورهایی که این آزادی را دارند گرفتار پیامدهای شوم آن هستند. تجربه‌های مکرر در مکرر نشان داده که رابطه‌های دختران و پسران دام‏‌های شیطان است، و منجر به خلاف شرع می‌‏شود. بنابراین گفتگو و مراوده پسر و دختر جایز نیست مگر اینکه پسر رسماً به خواستگاری دختر برود که به مقدار نیاز و با رعایت موازین شرعی و اطلاع خانواده دختر، می‌تواند با او سخن بگوید و او را ببیند. ثانیاً توجه نمایید که هرچند نکاح موقت در شریعت اسلام جایز است، ولی نباید وسیله هوسبازی افراد هوسباز شود و احتیاط آن است تا ضرورتی نباشد اقدام به این کار نشود. برای مطالعه بیشتر می‌توانید به آدرس زیر مراجعه فرمایید: http://makarem.ir/maaref/?lid=0&CatID=23021

توصیه می‌کنیم، جوانان به فکر ازدواج دائم باشند و در بحث ازدواج سخت نگیرند؛ بدون شک اگر سطح انتظارات و توقّعات پایین بیاید و تشریفات در حد وسع و قدرت جوانان باشد، جلوى بسیارى از مفاسد گرفته مى‌شود. بهترین راهکار، همان چیزی است که دین بر آن تاکید می‌کند و آن، «آسان‌سازی ازدواج دائم» است.»

سایت آیت‌الله خامنه‌ای نیز در پاسخ عنوان کرده بود: «این پایگاه فقط پاسخگوى سؤالات عام فقهى است. بهتر است اینگونه امور را با کارشناسان اداره پرسمان (http://www.porsemani.ir) و یا مرکز ملى پاسخگویى (pasokhgoo.ir) مطرح کرده و از آنان راهنمایى بخواهید.»

سایت پرسمان در پاسخ، متن مفصلی را ارسال کرد که لزوماً بیان دیدگاه‌های مقام معظم رهبری نبود و تبیین علمی و تحلیلی مسئله بود و تأکید بر اینکه ازدواج موقت با تنوع‌طلبی و هوسرانی تفاوت دارد و برای شرایط ویژه تشریع شده است و نمی‌توان از آن سوءاستفاده کرد: «شکی در این نیست که روی آوردن به ازدواج موقت یا دائم صرفاً به منظور تبعیت از هوا و هوس، لجبازی، تنوع‌طلبی و چشیدن مزه زنان دیگر در دین امر بسیار مذمومی است.

تنوع‌طلبی اگر به معنای زیاده‌خواهی، هوسرانی و زن‌بارگی معنا شود طبیعتاً پیامد وسوسه‌های شیطانی بوده و امری بسیار زشت و آسیب‌زا تلقی می‌شود که مردان خصوصاً افراد متأهل باید با آن مقابله کنند و آن را از وجودشان بیرون کنند، اما اگر تنوع طلبی به این برگردد که برخی از مردان در شرایط خاص و به خاطر ضروریت‌های فردی و اجتماعی، با زنان دیگری غیر از همسرشان ازدواج موقت یا دائم کنند و مسئولیت اداره یک یا چند خانواده را بر عهده بگیرند در این صورت، امر جایزی است. البته این مسئله به هیچ وجه بی‌حد و حساب و بی‌ضابطه و قانون نیست، بلکه تنها مردانی مُجاز به روی آوردن به ازدواج موقت و یا تعدد زوجات هستند که اولاً از راه مشروع آن اقدام کنند یعنی به جای این که رابطه نامشروعی با زنان دیگر برقرار کنند از طریق ازدواج قانونی و شرعی اقدام کنند و ثانیاً احساس نیازی شدیدی در آنها ایجاد شده باشد که معمولاً از طریق همسر اول خود توان برآورده ساختن آن را نداشته باشند… .

… رسول گرامی اسلام صلی‌الله‌علیه‌و‌آله می‌فرمایند: «إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ یُبْغِضُ أَوْ یَلْعَنُ کُلَّ ذَوَّاقٍ مِنَ الرِّجَالِ وَ کُلَّ ذَوَّاقَهٍ مِنَ النِّسَاءِ»؛ خداوند عزّوجلّ مردان و زنانى را که همواره تغییر همسر مى‌دهند دشمن داشته، یا آنها را لعنت مى‌کند. «إِنَّ اللَّهَ لَا یُحِبُّ الذَّوَّاقِینَ وَ الذَّوَّاقَاتِ»؛ خداوند مردان و زنانى را که مرتّباً تغییر همسر مى‌دهند دوست ندارد.

بر فرض این‌که کسی بخواهد با روی آوردن به ازدواج موقت تجربه جدیدی کسب کند و طعم زنان دیگر را بچشد، باتوجه به سیری‌ناپذیر بودن این‌گونه تمایلات انسان، همیشه آرزو خواهد کرد که با زنان دیگر هم ازدواج کند و چون امکانات آن را ندارد و با محدودیت‌های بسیاری روبروست، طبیعتاً عطش وی از بین نخواهد رفت، بلکه روز به روز تشدید خواهد شد و او را بیشتر در ناکامی فرو خواهد برد.

… در جامعه افراد متعددی اعم از زن و مرد داریم که به هر دلیلی یا نمی‌توانند ازدواج دائم کنند و یا مردانی هستند که نیازشان و غریزه جنسی آنها با ازدواج دائم مرتفع نمی‌شود اینجا تکلیف چیست؟ آیا می‌بایست مردم را به اجبار محدود و وادار به ریاضت و رهبانیت کرد؟ یا باید آزادی مطلق داد و کمونیسم جنسی یعنی اینکه هر کس با هر فردی خواسته بدون هیچ محدودیتی رابطه جنسی برقرار کند؟ … بی‌تردید یکی از حکمت‌های تشریع و جواز ازدواج موقت در اسلام عبارت است از: ایجاد ارتباط و رابطه صحیح و مشروع با جنس مخالف، پاسخ مناسب و مجاز به ارضاء صحیح امیال جنسی و غریزه شهوانی انسان، جلوگیری از تباهی و بی‌بندوباری و هرزه‌گری افراد جامعه و حفظ نظام مقدس خانواده.

امام صادق علیه‌السلام در مورد اهمیت و فایده متعه می‌فرماید: «لَوْ لَا مَا نَهَى عَنْهَا عُمَرُ مَا زَنَى إِلَّا شَقِی‏»؛ اگر عمر از ازدواج موقت نهی نکرده بود جز انسان‌های شقاوتمند کسی زنا نمی‌کرد.

نکته مهمی که نباید از آن غفلت کرد آن است که همین اسلامی که چنین مسئله‌ای را جایز شمرده با افراط و هرزه‌گری و شهوت‌پرستی مخالفت کرده و از ازدواج‌های موقت بی‌مورد نهی کرده به خصوص اگر با موانع و مشکلات و تبعاتی همراه باشد… .

ازدواج موقت برای مواقع ضروری و برای کسانی است که عوامل گوناگون، آنها را از دسترسی و امکان به ازدواج دایم باز می‌دارند و نبایستی بهانه‌ای برای زیاده‌طلبی و هواپرستی شود. سیاست حقوقی در قانون ازدواج موقت این نبوده است که هوسبازان به صورت گسترده و بی‌حساب در شهوات و هوی و هوس‌ها غرق شوند و چنان با این حکم الهی بازی نمایند که دوست و دشمن از آن تنفر پیدا کنند و آن را مساوی با زنا و فحشا بدانند؛ بلکه هدف از جعل و تشریع ازدواج موقت، حفظ کردن افراد نیازمند از آلودگی به گناه و فحشا است. ازدواج موقت برای جلوگیری از انحرافات و روابط نامشروع تشریع شده است، تا بدین وسیله عفاف و پاکدامنی حفظ شود نه اینکه خود آن زمینه‌ساز زیاده خواهی جنسی شود.

… کاملاً مشخص می‌شود که ازدواج موقت اگر در جایگاه و موقعیت خویش با توجه به شرایط و احکامش مورد استفاده قرار گیرد نوعی ضرورت فردی و اجتماعی و امری بسیار پسندیده و مشروع است، اما اگر در جایگاه خود استفاده نشود و دست‌آوریزی برای رسیدن به تمتعات نفسانی افراد قرار گیرد، طبیعتاً مطلوب خدا و دین نیست؛ بنابراین اگر افرادی از احکام و دستورات الهی سوءاستفاده می‌کنند و با اسم صیغه و ازدواج موقت با زنان و دختران رابطه برقرار می‌کنند و یا بدون دلیل منطقی و موجه اقدام به تعدد زوجات می‌کنند، کارشان مورد قبول خدا و دین نیست و ما نیز عملکرد این افراد را تأیید نمی‌کنیم و از آن بیزاری می‌جوییم».

(در همین زمینه: پاسخ کامل پرسمان به سؤالی درباره متعه)

در این بعد مسأله آنچه که از پاسخ‌ها به دست می‌آید آن است که نزدیکی به دختران و تغییر پیاپی طرف مقابل با عنوان شرعی دادن به مسئله، از قبح عمل کم نخواهد کرد و اساساً این نوع حرکات، وجه شرعی و عقلانی و عرفی ندارد و تنها سرپوش نهادن و توجیه اعمال نادرست و روابط ناصحیح و شاید اغفال دختران است.

شاید قسمت تلخ‌تر ماجرا وقتی است که مسئله محدود به روابط دختر و پسر مجرد و ازدواج موقت آنان نباشد.

زنی که باوجود مدرک دکترا، خانه‌داری را در عین فعالیت‌های گاه و بی‌گاه اجتماعی انتخاب می‌کند و بین فامیل و دوستان به هنرمندی و کدبانوگری معروف است و فرزندانش هیچ مشکل اخلاقی و درسی ندارند، چقدر باید بشکند وقتی همسرش را می‌بیند که مخفیانه و دور از چشم او به دنبال صیغه کردن دختران است و این کار نه یک بار که چندین بار در سال ادامه دارد؟!

این‌بار هم بحث بر سر مسأله‌ای است حلال و شرعی؛ ازدواج موقت مردی که زن دارد. اما باز هم با اماها و اگرهای گوناگونی مواجهیم. قرار نیست در برابر حکم حلال خدا و اذن او بایستیم، اما می‌خواهیم زوایای مختلف مسئله را، چنان‌چه در جامعه امروز ما اتفاق می‌افتد، بررسی کنیم.

برای آشنا شدن و رفع ابهامات، باز هم به سراغ مراجع عظام تقلید رفتیم و استفتاء مشترکی را به سایت ۱۰ نفر از ایشان ارسال کردیم. این خبرنگار ما در استفتاء خود از مراجع عظام پرسید: «سلام و وقت بخیر. زنی باوجود مدرک دانشگاهی، به خانه‌داری مشغول است و تمام تلاش خود را برای داشتن زندگی متأهلی مناسب و جلب رضایت همسر (در تمام زمینه‌ها) انجام می‌دهد. با این وجود متوجه شده است که همسرش، علی‌رغم تمکین تمام او، به دنبال زنان دیگر است و با این بهانه که زن نمی‌تواند او را تمکین کند، زنان یا دخترانی را در فواصل زمانی مختلف یا باهم، صیغه کرده و می‌کند. می‌خواستم حکم این مسئله را بدانم؟ آیا این متعه از نظر شرعی صحیح است؟»

آیت‌الله نوری‌ همدانی به بیان حکم کلی مسئله اکتفا کرده و فرمودند: «اگر عقد موقت با شرائط و رعایت احکام شرعی انجام شود، مانعی ندارد».

آیت‌الله خامنه‌ای بر مقررات جاری تأکید کرده و جایگاه شروط ضمن عقد را متذکر شدند، ایشان در پاسخ مرقوم فرمودند: «به‌هرحال ازدواج موقت فی‌نفسه اشکال ندارد ولی اگر در این زمینه مقرراتی وجود دارد، باید مراعات شود. همچنین اگر در ضمن عقد نکاح یا عقد لازم دیگری اجازه همسر شرط شده باشد بدون اجازه او جایز نیست».

آیت‌الله صافی‌ گلپایگانی نیز علاوه بر امکان قید مسئله به عنوان شرط ضمن عقد، نکاتی اخلاقی را نیز عنوان کردند؛ ایشان فرمودند: «اگر در ضمن عقد نکاح اجازه همسر اول در عقد زن دیگر شرط شده باشد، عقد دوم بدون اجازه همسر اول حرام و معصیت است؛ لکن سعی نمایید که با محبت بیشتر او را به محیط خانه علاقمند نمایید و از کسانی که بر روی او تأثیرگذار هستند مثل پدر یا برادر و… برای نصیحت او کمک بگیرید».

آیت‌الله مکارم‌ شیرازی هم ازدواج مجدد مرد را ناظر بر ضرورت دانسته و چند توصیه اخلاقی را نیز بیان می‌کنند: «شک نیست که نکاح موقت در شریعت اسلام جایز است، ولی احتیاط آن است تا ضرورتی نباشد اقدام به این کار نشود. ازدواج موقت برای هوسبازی هوسبازان نیست، بلکه فلسفه روشنی دارد، از جمله: رفع نیازهای جنسی مردانی که به خاطر علل و عواملی امکان ازدواج دائم ندارند، یا همسرشان مثلا بیمار است و امکان برطرف کردن نیازهایشان از طریق عادی ممکن نیست. شرح بیشتر را در ذیل تفسیر آیه ۲۴ سوره نساء در بخش قرآن کریم سایت، در آدرس زیر مطالعه فرمایید. http://makarem.ir/quran/?lid=0&view=1 ضمنا سعی کنید مهر و محبت خویش را نسبت به همسرتان زیادتر نمایید و از آراسته بودن در منزل غفلت نکنید».

سایت آیت‌الله وحید خراسانی در پاسخ به استفتاء مرقوم فرموده بود: «سلام سؤالتان خصوصیاتی دارد که باید شفاهی بیان شود در صورتی که مقلّد آیه الله العظمی وحید خراسانی أطال الله بقائه هستید می‌توانید با حقیر در دفتر معظم له در قم تماس بگیرید». از این رو با دفتر ایشان تماس گرفتیم. اولین پاسخی که عنوان شد، این بود که صیغه وقتی با شرایط شرعی انجام بگیرد، نه حرام است و نه باطل. اما در ادامه به نکات قابل تأملی ادامه شد که بیش از آنکه جنبه فقهی داشته باشد، جنبه اخلاقی، پزشکی و جامعه‌شناسی داشته و در راستای تحکیم بنیان خانواده بود و جنبه مشاوره‌ای داشت. ایشان با اشاره به طبع مزاجی مرد گفتند: این مرد در ابتدا باید از جهت پزشکی تعدیل مزاج شود؛ این افراد را دموی می‌گویند، یعنی مزاجشان گرم و تر است. به عنوان مثال خوب است به ایشان در طول روز همراه با غذا سرکه طبیعی بدهید تا کمی مزاجشان تعدیل شود.

در ادامه نیز با بیان چند نکته مشاوره‌ای به وضعیت زن در خانه توجه نشان داده و توضیح دادند: نکته دوم وضعیت زن در خانه است. اینکه طوری در خانه راه برود و لباس بپوشی که همسر با دیدن زن تمایلی به دیگری پیدا نکند. نکته دیگر اینکه زن خود را گرم نشان دهد و روابط زناشویی گرمی داشته باشد، چون کافی است او یک بار در جایی، رابطه‌ای گرم‌تر را تجربه کند، دیگر حواسش پرت می‌شود. البته طبیعی است که زنان در این زمینه مختلفند، اما زن طوری از خوراکی‌ها استفاده کند و برنامه‌ریزی کند که زن باشد که به سمت او حرکت می‌کند.

پاسخگوی محترم در مورد راه‌هایی که می‌توان از این اقدام مرد جلوگیری کرد گفت: ایشان در عقدنامه یک وکالت بلاعزلی را امضا کرده که یکی از موارد آن ازدواج بدون اجازه زن است که به زن حق اعمال وکالت طلاق داده است. یعنی زن می‌توانید اعمال وکالت کرده و از طرف او خود را طلاق داده و مهریه و نفقه‌ را بگیرد، نصف دارایی را هم که شامل بعد ازدواج می‌شود و… .

او با اشاره به این‌که طلاق، راه حل مشکلات نیست، توضیح داد: مشکلات زندگی با خوب شدن وضع ایشان حل می‌شود و این تنها حالتی که می‌تواند داشته باشد آن است که مرد شیفته همسرش شود. پوشش زن، کیفیت راه رفتن زن، آراستگی زندر خانه خیلی مهم است و در روحیه مرد اثر می‌گذارد؛ اینکه مرد در مسائل عاطفی و زناشویی از زن گرما حس کند، خیلی بر مرد اثر خواهد داشت.

نگاهی مجدد به مجموع پاسخ‌های بیان شده در این زمینه، نکته‌ای را پررنگ می‌کند و آن توجه ویژه به کانون خانواده و بقای آن است؛ در بیشتر پاسخ‌ها بر جلب همسر و توجه بیشتر به او به عنوان نکته‌ای کلیدی اشاره شده تا شاید بتواند از مشکلات بعدی و تنوع‌طلبی مرد جلوگیری کند. هرچند بحث شرایط عقدنامه و قانون نیز مورد توجه مراجع محترم بوده و به آن نیز توجه نشان دادند.

با این حال به نظر می‌رسد هنوز برای درک شرایط نابسامان امروز جامعه و حل مشکلات آن راه بسیاری باقی است؛ راهی که نیازمند دقت‌نظر و آگاهی مسلط بر وضعیت ناهنجار روابط زن و مرد و موارد تزلزل کیان خانواده و هرزه‌گردی‌های زنان و به خصوص مردان و سوءاستفاده از عناوین مختلف فقهی با عنوان حلال و جایز است. / ویژه‌نامه زنان روزنامه صبح نو

برچسبازدواج موقت استفتاء صیغه متعه

آبان ۱۴, ۱۳۹۸

نظر مراجع در مورد صیغه

مهر ۱۷, ۱۳۹۸

مهر ۴, ۱۳۹۸

مقاله خوبی بود
ازدواج موقت برای مواقع اضطراری هستش نه بهانه ای برای هوسرانی

آسیب هایی که گفته شد همه اش بخاطر این است که آقایان مسئولین و علما، کاملا بیخیال ساماندهی و سازماندهی تعدد زوجات و متعه در جامعه شده اند. بخاطر کم کاری است که این همه مشکل داریم. ما هم آسیب ها را قبول داریم. باید سازمانی شکل گیرد که تعددزوجات به کسی تعلق گیرد که لایق آن باشد و ازدواج موقت هم همین طور. واقعا بررسی کنند که چه کسانی با چه شرایطی این کار را انجام دهد و بعد خود حامی و مشوق اجرای حکم الهی باشند. این همه خانم مطلقه وبیوه با فرزند و پیر دختران روی دست جامعه مانده ، آقایان هم به دادن چند حکم و توضیح اکتفا کرده اند. …

سلام
شکل سئوال شما بیشتر به منظور جواب منفی گرفتن از علماء در مورد متعه طراحی شده است.
چرا سئوال رو به این شکل نپرسیدید که:
در این زمانه که عوامل تحریک شهوت در جامعه بیداد می کند و ارتباطات شنیداری و گفتاری و جنسی سر به فلک کشیده است و از طرفی شرایط اولیه ازدواج از قبیل شغل و درآمد حداقلی، منزل و لوازم آن برای جوانان پسر و دختر فراهم نیست، تکلیف چیست؟ نظر معظم له در مورد متعه برا یحل این مشکل چیست؟

جای بحث و بررسی بیشتر هست مطلب مختصر و مفیدی بود.

مطمین باشید هیچکس نمیخواد وارد رابطه موقتی بشه ولی جامعه ما را مجبور کرده. سکه الان نزدیک ده تومن هست هر جا رفتم خواستگاری کمتر از ۵۰ سکه مهریه قبول نمیکردن. خوب من ۲۵ سالمه نیاز جنسی شدیدی دارم باید چه کار کنم؟ زنا کنم خودارضایی فیلم ببینم؟ مگه من انسان نیستم؟ خوب مثل بقیه انسانها نیاز دارم ولی جامعه شرایط ازدواج را فوق العاده سخت کرده و اگر بخوام وارد رابطه حلال و شرعی بشم چاره ای به جز متعه یا صیغه ندارم البته صیغه ماهانه نه تنوع طلبی.

آقا حیدر بزرگوار،
یقینا مشکل شرعی نداره که هیچ، اگر کار شما به ضرورت برسه حتی ازدواج موقتت واجب میشه.
فقط حواست را جمع کن که یک وقت بازیچه یه عده آدم کم شعور در این زمانه نشی.
خلاصه ان شاء الله که با رعایت تمامی جوانب بتونی به مرادت برسی.
ولی اینم بدون اگه به خاطر امور مالی ازدواج دائمی نمیکنی، خدا خودش تو قرآنش گفته:
«وَ أَنْکِحُوا الأیامی مِنْکُمْ و الصّالحینَ مِنْ عبادِکُمْ و إمائِکُمْ إنْ یَکُونُوا فُقَراءَ یُغْنِهُمُ اللّه ُ مِنْ فَضْلِهِ و اللّه ُ واسِعٌ علیمٌ»
همون خدایی که روزی اون آدم ثروتمند را داره میده، روزی من و شما رو هم داره میده، اینقدر آدم دیدم که در عین نداری رفتن ازدواج کردن و خدا هم براشون درست کرد. البته مشخصا باید طرف تابع دستورات خدا باشه تا خدا هم لطف کنه و همینجوری نمیشه.

با سلام بنده یک پسر جوان مذهبی هستم و توانایی ازدواج دائم رو اصلا ندارم و تنها راهم این هست که ازدواج موقت انجام بدم ولی واقعیتش سر در گم هستم چون هرکسی یک جوابی بهم میده یکی میگه اشکال شرعی داره یکی میگه حلاله و تا بخواییم کاری کنیم ما رو محکوم میکنند خواهشا میکنم یکی جواب درستی به ما بده این هم ای دی بنده هست منتظر جواب کسایی هستم که بنده رو قانع کنن با تشکر

سلام . برادر من زن صیغه کرده و بسیار هم مذهبی است و همه ی شرایط شرعی رو هم رعایت کرده اما از وقتی زن صیغه کرده کاملا بی انگیزه برای کار و تلاش و ازدواج شده و دیگه تمایلی برای ازدواجددائم نداره . به علاوه به نظرم کسی زن صیغه میکنه بعد ها که ازدواج کرد بارها و بارها زنی باهاش رابطه جنسی داشته رو با زن خودش مقایسه میکنه ‌ . خواهش میکنم بدی های صیغه رو هم بگید فقط از یه جنبه نگاه نکنید

دستتون درد نکنه مطلب خوبیه بود

سلام و وقت بخیر
به نظر میرسد اگر منبع مطالب مندرج را ذکر کنید، رعایت امانتداری شده باشد.
مطلب فوق برای ویژه نامه زنان روزنامه صبح نو نوشته شده بود و استفتائات نیز توسط خود تحریریه صورت گرفته بود

خدا لعنتتون کنه که این طور تعدد زوجات مستحب رو منفور جلوه میدید !

مجموعه آثار استاد شهید مطهری، ج ‏۱۹، ص: ۳۵۵

اگر پای یک علت اجتماعی در کار باشد و تعدد زوجات به واسطه فزونی عدد زنان بر مردان و یا به واسطه احتیاج اجتماع به کثرت نفوس تجویز شود، این ایراد صورت دیگری پیدا می‏کند. در این گونه موارد، تعدد زوجات یک نوع تکلیف و واجب کفایی است؛ وظیفه‏ای است که برای نجات اجتماع از فساد و فحشاء و یا برای خدمت به تکثیر نفوس اجتماع باید انجام شود. بدیهی است آنجا که پای تکلیف و وظیفه اجتماعی به میان می‏آید، رضایت و اجازه و اذن مفهوم ندارد. اگر فرض کنیم اجتماع واقعاً مبتلا به فزونی زن بر مرد است یا نیازمند به تکثیر نفوس است، یک وظیفه، یک واجب کفایی متوجه همه مردان و زنان متأهل می‏شود؛ پای یک فداکاری و ازخودگذشتگی به خاطر اجتماع برای زنان متأهل به میان می‏آید.

درست مثل وظیفه سربازی است که متوجه خانواده‏ها می‏شود و باید به خاطر اجتماع از عزیزشان دل بکنند و او را روانه میدان کارزار کنند. در این گونه موارد، غلط است که موکول به رضایت و اجازه شخص یا اشخاص ذی نفع بشود.

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دیدگاه

نام

ایمیل

وب‌ سایت

 × 
6
 = 
fifty four

.hide-if-no-js {
display: none !important;
}

شبکه اجتهاد – پایگاه انگلیسی

شبکه اجتهاد – پایگاه عربی

شبکه معالم

دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم

مرکز مدیریت حوزه علمیه خراسان

حوزه نیوز (خبرگزاری رسمی حوزه علمیه قم)

پذیرای همکاری، اطلاعات و نظرات شما هستیم.

[email protected]

[email protected]mail.com

به طور کلی در این که در ازدواج (دائم یا موقت) دختر باکره ای که به حد بلوغ رسیده و رشیده است، یعنی مصلحت خود را تشخیص می دهد، اذن پدر شرط است یا نه، پنج نظر هست:
أ: اذن پدر لازم است . (آیات عظام: امام خمینی، سیستانی(البته آیت الله سیتانی در دختری که متصدی امور زندگی خویش باشد اذن پدر را بنا بر احتیاط واجب لازم می‌داند نه به فتوا)، شبیری زنجانی، تبریزی، نوری همدانی ).
ب: بنا براحتیاط واجب اذن پدر لازم است(آیات عظام: خامنه ای، مکارم شیرازی، اراکی، خوئی، گلپایگانی، فاضل لنکرانی، صافی، وحید خراسانی)
نکته :در احتیاط واجب مقلد می‌توان به مرجع تقلید دیگر رجوع نمود .
ج : تکلیفاً لازم است، یعنی اگر بدون اذن پدر عقد خوانده شود عقد صحیح است، ولی فردی که باید اجازه می‌گرفت و نگرفته، معصیت کار است(آیت الله بهجت ). (1)
د: اذن پدر لازم نیست ولی خوب است رعایت شود(2)
ه‍: درعقد دائم اذن لازم نیست، ولی در عقد موقت لازم است. (3)

موفق و موید باشید.

پی نوشت ها:
1. توضیح المسائل مراجع، ج2، مسئله2376؛ و رساله آیت الله وحید، مسئله 2385؛ و سوال تلفنی از دفتر آیت الله خامنه¬ای درقم و دفتر آیت الله نوری .
2. آیت الله سید صادق روحانی، سوال حضوری از محضر ایشان، و آیت الله گرامی، توضیح المسائل، مسئله2603.
3. آیت الله صانعی، توضیح المسائل، مسئله 2412.

درباره ما

نظر مراجع در مورد صیغه

کلیه حقوق متعلق به مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی می باشد ©

صفحه مورد نظر یافت نشد
Page not found
حمیده رزمی

اعطای نمایندگی فروش کیک و کلوچه

هفته‌ی دیگه می تونی اینجا باشی! (رزرو تور)

سوالات شرعی درباره صیغه موقتبر اساس آیه شریفه «فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَریضَةً» (نساء، 24) ازدواج متعه تشریع شده است.ازدواج در اسلام دو نوع می باشد.1- ازدواج دائم 2- ازدواج موقت(متعه). ازدواج موقت در اسلام یک ازدواج شرعی است و مثل ازدواج دائم، دارای خطبه عقد، مهریه و عده طلاق است.

در هر دو ازدواج، فرزندان، متعلق به والدین می باشد. در هر دو ازدواج طلاق مطرح است. ولی طلاق در ازدواج موقت به تمام شدن زمان عقد و یا بخشیدن زمان باقی مانده توسط شوهر، می باشد و طلاق، در عقد دائم به اجرای صیغه طلاق و حضور دو شاهد عادل است. تنها تفاوت ازدواج موقت با دائم در این است که بر مرد، نفقه زن(تهیه خوراک، پوشاک و مسکن) واجب نیست. در ازدواج موقت، بعد از تمام شدن زمان ازدواج و یا بخشیدن بقیه زمان توسط مرد، زن باید 45 روز عده نگهدارد تا بتواند با مرد دیگری ازدواج نماید.نظر مراجع در مورد صیغه

 

ازدواج موقت برای کسانی تشریع شده است که ازدواج دائم  برایشان میسور نیست. یا زنی که شوهرش فوت کرده و با وجود داشتن چند بچه یتیم، امکان رها کردن فرزندان و ازدواج دائم را ندارد؛ و جهت کنترل غریزه جنسی ازدواج موقت می کند.نکته ای که باید مراعات شود این است که اگر زنی به عقد موقت درآمد و با تمام شدن زمان عقد، از همسرش جدا شد؛ اگر عده نگه ندارد؛ ازدواج با ایشان در حکم زنا است. زنانی که پولی می گیرند و بدون خواندن خطبه عقد با کسی رابطه جنسی برقرار می کنند؛ زناکار محسوب می شوند. همچنین زنانی که خطبه عقد می خوانند و بعد از تمام شدن مدت ازدواج، بدون این که عده 45 روزه نگهدارند، به عقد مرد دیگری در می آیند این هم در حکم زنا است.

لذا صیغه موقت برای زنی که قبلا شوهر کرده و طلاق گرفته و یا شوهرش فوت کرده است؛ در  صورتی درست است که زمان عده وفات و یا عده طلاق او تمام شده باشد. بر اساس آموزه های دین مبین اسلام ، زن نمی تواند هر روز به عقد یک مرد درآید؛ چه در عقد دائم و چه در عقد موقت. ولی زنی که یائسه شده(از سن عادت گذشته و عادت ماهانه نمی بیند) برای ازدواج(چه دائم و چه موقت) نیاز به گذشت عده ندارد.

ازدواج موقت با زنی صحیح است که اگر قبلا به عقد موقت مردی درآمده، عده اش که 45 روز است بگذرد تا بتواند به عقد موقت مرد دیگری درآید. زن در هنگام عقد دائم و موقت، نباید در عده طلاق باشد.

تذکر:عده در ازدواج موقت چه مدتی است؟عِدِّه مدت زمانی است که زن پس از جدایی یا مرگ شوهرش باید از ازدواج خودداری کند. در ازدواج موقت این مدت با توجه به نوع پایان ازدواج و شرایط باروری زن یا بارداری او متغیر است که ذیلا به آن اشاره میشود.1. اگر زن حیض میبیند باید به اندازه دو حیض کامل عده نگهدارد2. اگر زن حیض نمیبیند باید 45 روز عده نگهدارد3. اگر زن حامله باشد، تا زمان زایمان باید عده نگهدارد4. اگر زن همسرش فوت کند باید 4 ماه و 10 روز عده نگه دارد

مواردی که لازم نیست عده نگهدارد:1. اگر زن با شوهر نزدیکی نکرده باشد2. اگر زن یائسه باشد.3. اگر نه سال زن تمام نشده باشد، هرچند شوهرش با او نزدیكی كرده باشد.

نکته:1. در ازدواج موقت، رضایت طرفین و خواندن صیغه کافی است و نوشتن و شاهد گرفتن لازم نیست.2. خود زن و مرد می‌توانند صیغه عقد را بخوانند. ابتدا مدت عقد (از یک ساعت تا چند سال) و میزان مهر (مثلاً از هزار تومان تا …) را معین کنند و بعد صیغه عقد را بخوانند. 

 

کدام مراجع اذن پدر را در ازدواج موقت ضروری می دانند؟آیات عظام امام خمینی(ره)، شبیری زنجانی، تبریزی و نوری همدانی عقیده دارند اذن پدر در ازدواج موقت لازم است. آیة الله سیستانی هم پیرو همین نظر هستند اما در دختری که متصدی امور زندگی خودش باشد اذن پدر را بنا بر احتیاط واجب لازم می‌دانند نه به فتوا.

آیة الله سیستانی در پاسخ به استفتای یکی از مقدانشان که پرسیده بود: «آیا صحیح است که اگر دختری بالغ باشد از نظر فکری و سنی، می تواند بدون اطلاع پدر صیغه پسری شود که بعد ها قصد ازدواج دارند؟» پاسخ داده اند: «صحّت ندارد و اذن پدر لازم است حتی اگر مستقل در شۆون زندگی باشد بنابر احتیاط واجب در این صورت.» اما در پاسخ به سوال دیگری با این مضمون که «اگر دختر و پسر ندانند که اجازه ی پدر دختر برای صیغه موقت لازم است و بعد از جاری شدن عقد متوجه آن موضوع بشوند عقد آنها چه حکمی دارد؟» گفته اند عقد باطل است.

سوال: حکم ازدواج موقت با دختر باکره چیست؟اکثر مراجع فعلی، عقد نکاح (موقت یا دائم) با دختر باکره را مشروط به اجازه پدر و در صورت فقدان پدر، جد پدری می‏دانند، ولی اگر باکره نباشد و یا پدر و جد پدری نداشته باشد، نیازی به اجازه نیست.

اکثر مراجع عظام در این خصوص می فرمایند: دخترى که به حد بلوغ رسیده و رشیده است، یعنى مصلحت خود را تشخیص مى‏ دهد، اگر بخواهد شوهر کند، چنانچه باکره باشد باید از پدر یا جدّ پدرى خود اجازه بگیرد. و اگر پدر و جدّ پدرى غایب باشند، به طورى که نشود از آنان اذن گرفت و دختر هم احتیاج به شوهر کردن داشته باشد لازم نیست از پدر و جدّ پدرى اجازه بگیرد و نیز اگر دختر باکره نباشد در صورتى که بکارتش بوسیله شوهر کردن از بین رفته باشد، اجازه پدر و جد لازم نیست. ولى اگر بواسطه وطى به شُبهه یا زنا از بین‏ رفته باشد، احتیاط مستحبّ آن است که اجازه بگیرند[1].

در این باره آیات عظام خامنه ای، فاضل لنکرانی، صافی، مکارم، وحید، تبریزی می فرمایند: بنابر احتیاط واجب، باید از پدر یا جد پدریِ خود اجازه بگیرد.[2]حضرت آیة الله العظمی بهجت ره می فرماید: بنابر احتیاط تکلیفا اجازه شرط است.[3] (یعنی هر چند عقد بدون اجازه پدر باطل نیست، اما گناه و معصیت است).

لازم به ذکر است که رشیده به دختری اطلاق می گردد که مصلحت خود را تشخیص می دهد و به دور از فشار هیجانات و تحریکات شهوانی تصمیم می گیرد و به آینده خود و خانواده و حیثیت خانوادگی توجه دارد. اما دختری که از بلوغ عقلی برخوردار نیست و نمی تواند راجع به آینده تصمیم بگیرد و خیر و صلاح خود و خانواده اش را نمی داند، هر چند سنّش زیاد باشد، رشیده نخواهد بود و بدون اذن پدر یا جد پدری نمی تواند ازدواج کند.

گفتنی است اکثر فقها در این مسئله اتفاق نظر دارند در مواردی که پدر و جدّ پدری غایب باشند به طوری که نشود از آنان اجازه گرفت و دختر نیاز مبرم به ازدواج داشته باشد، یا همسر مناسبى براى دختر پیدا شده که شرعاً و عرفاً هم کفو اوست و پدر و جد پدرى، بدون جهت مانع مى‏ شوند و سخت گیرى مى‏ کنند،[4] لازم نیست از پدر و جد پدری اجازه بگیرد.[5]

 

—————————————-پی نوشتها:[1] . حضرات آیات امام خمینی، سیستانی و نوری همدانی؛ توضیح المسائل (المحشى للإمام الخمینی)، ج‏2، صص: 459-458؛ نظر آیت الله نوری همدانی از سایت معظم له (قسمت توضیح المسائل) گرفته شده است.[2] همان.[3] همان.[4] فاضل، نورى، بهجت، سیستانى، مکارم. نک: همان.[5] همان، مسئله 2377.منبع : tebyan.net

در ادامه بخوانید

ست ابزار آشپزخانه *خرید بدون واسطه

درمان اضطراب، استرس، افسردگی و وسواس

چه چیزهایی باعث بیش فعالی کودک می شود؟

دیگه لازم نیست از دندانپزشکی بترسید

2قلو باردار شدن دیگه رویا نیس!

خرید تجهیزات گلخانه ای با بهترین نرخ قیمت

تخفیف بی نظیر لوازم آرایش،تاتموم نشده بخر!

کلیه اموردکوراسیون داخلی وبازسازی ساختمان

اعطای نمایندگی فروش کیک،کلوچه و خمیرپیتزا

پلتفرم تخصصی تبادل تک‌نرخی تتر

گفتار درمانی کودکان با بازی

تتر پول نقد دیجیتال شما-همین حالا خریدکن

با هومسا، به1 کلبه وسط جنگل فکر کن

بزرگترین بازار معاملات ارزهای دیجیتال

خاص ترین کلبه های چند قلو در سواد کوه

زود عصبانی میشی؟نمیتونی کنترلش کنی؟

ما میتونیم رویاتو رو بسازیم* خانه معمار

نظر مراجع در مورد صیغه

تتر ارزانتر با کارمزد کمتر در آبانتتر

با قیمت دلخواهت ارز دیجیتال بفروش

درمان اختلالات دفعی را جدی بگیرید

سفربه استانبول روباکمترین هزینه تجربه کن!

بهترین اتو بخار پرفروش*ارسال رایگان

با طرح نوبان کلاسینو میتونی جبران کنی !

اجرای مدرن ترین طراحی های روف گاردن

تخفیف ویژه سفارش آنلاین قالیشویی

کالا ها و خدمات منتخب

Makan Inc.| All Rights Reserved – © 2013 – 2022

ما برای بهبود خدمات خود از کوکی‌ها استفاده می‌کنیم. جزئیات بیشتر را در صفحه “حفظ حریم خصوصی کاربران” در وبسایت دویچه وله بخوانید.

ازدواج موقت در احکام شیعه “حلال” و گاه دارای “اجر و ثواب” دانسته می‌شود و شاید به همین دلیل نزد طلبه‌ها و روحانیون نسبت به دیگر گروه‌های اجتماعی محبوب‌تر است. گاه زنان هم برای “ثواب” به ازدواج موقت با طلبه‌ها تن می‌دهند.

“صیغه” یا “متعه” در فقه اسلامی، نام دیگر “ازدواج موقت” است و راه و رسمی است که بخشی از فقها و روحانیون برای “به گناه نیفتادن جوانان” تجویز می‌کنند.نظر مراجع در مورد صیغه

در ازدواج موقت مدت ازدواج و مهریه از ابتدا باید مشخص باشد، اما آن چه باعث تسهیل فقهی این نوع ازدواج می‌شود، این است که در نظر تعدادی از مراجع شیعه، دختر جهت ازدواج موقت نیازی به “اذن پدر” ندارد.

ازدواج موقت در فقه شیعه “حلال” است. در سال‌های گذشته، حکومت ایران و متولیان فرهنگ رسمی تلاش زیادی برای جا انداختن این مسئله در میان مردم کرده‌اند. از جمله، مصطفی پورمحمدی، وزیر سابق کشور و وزیر کنونی دادگستری، در خرداد ۸۶ گفته بود: «ما نباید از ترویج ازدواج موقت جوانان در جامعه که حکم خدا می‌باشد، پروا داشته باشیم و این مسئله باید با جسارت در کشور ترویج شود.»

این اظهار نظر با واکنش‌های گسترده مخالفان و موافقان ترویج ازدواج موقت روبه‌رو شد. پیش از این نیز در دهه ۷۰، هاشمی رفسنجانی، رئیس‌جمهور وقت، بحث ترویج ازدواج موقت را پیش کشیده بود که با واکنش مخالفان، مسکوت ماند.

با وجود تمام تبلیغات، ازدواج موقت در فرهنگ عمومی مردم ایران همچنان مذموم است.

در این میان، گفته می‌شود طلبه‌ها و روحانیون جوان به ویژه در شهرهای مذهبی قم و مشهد، به این مسئله علاقه نشان می‌دهند. طلبه‌ها و روحانیون بنا به تجویز شرع و فرهنگ سنتی ایرانی، عموماً در سنین خیلی کم ازدواج می‌کنند، اما ظاهراً با وجود این، همچنان به ازدواج موقت، چه پیش از ازدواج دائم و چه خارج از رابطه با همسر دائم خود علاقه نشان می‌دهند.

در مسئله ازدواج موقت نیز مانند اکثر مسائل مربوط به سکس در ایران، آمار و ارقام دقیقی وجود ندارد و پژوهش خاصی انجام نشده است. به این ترتیب گفته‌ها و شنیده‌ها درباره این موضوع، چندان مستند نیستند و معمولاً حاصل مشاهدات شخصی هستند.

حکومت ایران روی این مسائل حساسیت خاصی دارد. به خصوص دادگاه ویژه روحانیت، با مسئله ازدواج موقت و صیغه در میان روحانیون و طلبه‌ها شدیدا برخورد می‌کند. برخوردی که البته مانع گرایش روحانیون و طلبه‌ها به این نوع رابطه نشده است.

در سال‌های گذشته شخصی به نام شیخ حسین وافی، تشکیلاتی شامل چند «خانه عفاف» در شهر قم اداره می‌کرد که در آن‌ها خدمات ازدواج موقت به طلبه‌ها ارائه می‌شد. در این خانه‌ها زنانی بودند که (بنا به شرطی که بین فقیهان شیعه «عدم دخول» نامیده می‌شود) می‌توانستند در یک روز در چارچوب ازدواج موقت با چند مرد رابطه داشته باشند.

این خانه‌های عفاف با حکم دادگاه ویژه روحانیت قم برچیده شدند و شیخ حسین وافی برای چند سال راهی زندان شد.

یک روحانی به دویچه‌وله می‌گوید: «از آن‌جا که جامعه کشش این مسئله را ندارد و از مقبولیت اجتماعی برخوردار نیست، و هم این‌که دادگاه ویژه روحانیت با این مسئله برخورد می‌کند، طلبه‌ها از علنی کردن این مسئله شدیداً پرهیز می‌کنند و در مورد آن اطلاعات نمی‌دهند.» او همچنین معتقد است در طول چهارده سالی که با طیف‌های مختلفی از طلبه‌ها ارتباط داشته، مسئله ازدواج موقت کم‌رنگ شده است.

رواج بیشتر در شهرهای مذهبی

روحانی دیگری که در شیراز تحصیل کرده، می‌گوید در یکی از قدیمی‌ترین حوزه‌های علمیه ایران که در گذشته دور نیز مرکز جهان اسلام بوده است، به نام «حوزه علمیه خان»، به دلیل نحوه مدیریتش در سال‌های گذشته، مسئله صیغه شدیدا رایج بوده است و طلبه‌های آن‌جا به این کار معروف بوده‌اند.

این روحانی جوان می‌گوید که “صیغه‌ کردن” در شهرهای قم و مشهد بسیار رایج است و حتی دفتر رسمی برای این کار وجود دارد و طلبه‌ها هم از این کار خیلی خوششان می‌آید و «از همان اوایل دست به صیغه‌شان خوب است».

وی می‌گوید وقتی به طلبه‌های این شهرها اعتراض می‌کرد، به او می‌گفتند «می‌خواهی حلال خدا را حرام کنی؟» به نظر این روحانی جوان، «قسم» و «طلاق» هم حلال است، اما مذموم. او می‌گوید: «صیغه حلالی است که فرد تا مجبور نشود نباید دست به آن بزند.»

او دلیل رواج این مسائل در قم را این می‌داند که روش مدیریت در حوزه‌های این شهر غلط است و طلبه‌ها به قصد نمره و نه به قصد یادگیری درس می‌خوانند و به این دلیل «می‌افتند توی این کارها.» وی می‌گوید طلبه‌هایی که در قم و مشهد برای خدا درس می‌خوانند، نه مقام و پول، در اکثریت نیستند.

پیدا کردن «زنان صیغه‌ای»

گفته می‌شود زنانی که در ایران «زنان صیغه‌ای» خوانده می‌شوند، در شهر قم، در قبرستان شیخان و اطراف آن حضور چشمگیری دارند.

حیاط بزرگ مسجد امام حسن عسگری، صحن و اطراف حرم معصومه، خیابان ارم، گذر خان و اطراف مدرسه گلپایگانی دیگر جاهایی هستند که می‌توان «زنان صیغه‌ای» را پیدا کرد. این زنان در قالب دست‌فروش و «گدا» نیز حضور دارند.

همچنین گفته می‌شود بعضی طلبه‌ها شماره‌ تلفن‌های برخی از این زنان را دارند که آن را در اختیار دوستان خود قرار می‌دهند یا گاهی خود واسطه آشنایی زنان صیغه‌ای و دوستان‌شان می‌شوند.

حتی گفته می‌شود آرایشگاهی در شهر قم به مشتریان مطمئن خود شماره‌ تلفن ‌برخی از این زنان را می‌دهد و خودش طلبه‌ها را با زنان صیغه‌ای آشنا می‌کند. برخی روحانیون نیز بابت انجام «کار خیر» و «نجات جوانان از گناه» ممکن است زنان صیغه‌ای را به طلبه‌های جوان معرفی کنند.

پاداش و اجر اخروی در فقه شیعه

روایات و احادیث متعددی در خصوص اجر و پاداش اخروی برای «متعه» در میان شیعیان وجود دارد، اما غالب این روایات نامعتبر به نظر می‌رسند. هرچند که در نهایت برخی فقیهان شیعه به استناد سخنان باقی‌مانده از پیامبر اسلام و امامان شیعه، ازدواج موقت را دارای ثواب می‌دانند.

از جمله در حدیثی از محمد باقر، امام پنجم شیعیان، آمده است که اگر متعه «با نیت الهی» انجام شود، به تعداد موهای بدن از گناهان فرد بخشیده خواهد شد (کتاب “من لا یحضره الفقیه”).

به این دلیل حتی برخی «زنان صیغه‌ای»، هدف خود از این کار را، «ثواب آن» می‌دانند.

از سوی دیگر، گفته می‌شود همسران طلبه‌ها، به شدت با این موضوع مخالف هستند و گاهی آن را خیانت به خانواده می‌دانند. زنانی که خود طلبه هستند، ازدواج موقت را به شکلی تفسیر می‌کنند که به هیچ وجه با شرایط همسر خودشان سازگار نباشد.

گفته می‌شود در قم گاهی پیش آمده که ازدواج موقت طلبه‌ای افشا شده و موجب نفرت همسران دیگر طلبه‌ها از وی شده است.

آیا همه این حرف‌ها شایعه است؟

اما گروهی از روحانیون نظر کاملاً متفاوتی در مورد رواج ازدواج موقت در میان این قشر دارند. طلبه جوانی که در زنجان و قم تحصیل کرده، به دویچه‌وله می‌گوید: «شایعه همیشه بزرگ‌تر از واقعیت است. موضوع صیغه برای من هم مسئله بود، پیگیر آن شدم و نتیجه‌ای کاملا متفاوت از شنیده‌ها گرفتم: افراد متمول و بازاری، بسیار بیشتر از تصوری که نسبت به روحانیون وجود دارد، اهل صیغه هستند.» او معتقد است در میان طلبه‌ها عده بسیار کمی اهل ازدواج موقت هستند، آن هم به قصدی متفاوت از آن‌چه برای ازدواج موقت تصور می‌شود.

یک طلبه دیگر می‌گوید: «راستش فکر نمی‌کنم هیچ طلبه‌ای حاضر باشد از تجربه ازدواج موقت خود بگوید. هم به خاطر مسائل امنیتی و هم حریم خصوصی‌اش. چون طلبه‌ها زود ازدواج می‌کنند و هم اینکه وضعیت جامعه و کنترل حکومت فرق کرده، کمتر سراغ ازدواج موقت می‌روند. اگر هم بروند کمتر بروز می‌دهند.» او اضافه می‌کند که برخلاف تصورات و شایعات، مکان خاصی برای زنان صیغه‌ای در شهر قم سراغ ندارد.

در نهایت باید گفت در جامعه پر از شایعه ایران که گردش آزاد اطلاعات در آن وجود ندارد و حاکمیت اجازه تحقیق و پژوهش در خصوص چنین مواردی را نمی‌دهد، هیچ کدام از این مشاهدات، نشان‌دهنده تمام واقعیت نیستند، در عین این‌که هر کدام بخش‌هایی از واقعیت را روشن می‌کنند.

*نویسنده این گزارش، امید رضایی، روزنامه‌نگار، نویسنده میهمان دویچه وله است.

ماگنوس هیرشفلد، پزشک آلمانی و پژوهشگر رفتار جنسی انسان‌ها، مراقبت پزشکی، پژوهش علمی و فعالیت سیاسی را در انستیتویی که تاسیس کرد به هم پیوند می‌داد. دستاوردهای او به دلیل سرکوب رژیم نازی‌ها به دست فراموشی سپرده شد.

پروژه “عشق، سکسوالیته، زندگی مشترک” تلاشی است در پاسخگویی به نیاز جامعه ایرانیان برای گفت‌وگو درباره مفاهیمی چون زن و مرد، آرامش و خوشبختی در مناسبات عاشقانه و جنسی، عشق و اروتیسم در هنر و حق زندگی دگرباشان جنسی.

چندهمسری و صیغه موضوع‌‌هایی هستند که در مورد آن‌ها میان مذاهب مختلف اسلام توافق وجود ندارد. با این حال رواج این دو پدیده در سال‌های اخیر در کشورهای اسلامی٬ موجب ابراز نگرانی مقام‌های دولتی برخی کشورهای عربی شده است.

© 2022 Deutsche Welle |
حریم خصوصی کاربران |
توضیح دسترسی‌پذیری |
شناسنامه |
تماس
| نسخه موبایل
نی نی سایت

نظر مراجع در مورد صیغه
نظر مراجع در مورد صیغه

دیدگاهی بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.