نظر شهید مطهری درباره انتخابات

نظر شهید مطهری درباره انتخابات
نظر شهید مطهری درباره انتخابات

برای اجرای این برنامه لطفا جاوا اسکریپت دستگاه خود را فعال کنید

برای اجرای این برنامه لطفا جاوا اسکریپت دستگاه خود را فعال کنید

برای اجرای این برنامه لطفا جاوا اسکریپت دستگاه خود را فعال کنید

برای اجرای این برنامه لطفا جاوا اسکریپت دستگاه خود را فعال کنید

شهید مرتضی مطهری درباره ی انتخابات مجلس در مورد تحمیل کاندیدا به مردم، توصیه کرده است: اگر به بهانه این که این ملت رشد ندارد و باید به او تحمیل کرد، آزادی را برای همیشه از او بگیرند، این ملت تا ابد غیر رشید باقی می ‏ماند.

به گزارش انصاف نیوز، در کتاب آیندۀ انقلاب اسلامی ایران (ص: 317) می نویسد:

مثلا انتخابی مانند انتخاب وکیل مجلس می ‏خواهد صورت بگیرد. ممکن است شما که در فوق این جمعیت قرار گرفته ‏اید حسن نیت هم داشته باشید و واقعا تشخیص شما این باشد که خوب است این ملت فلان فرد را انتخاب کند، و فرض می‏ کنیم واقعا هم آن فرد شایسته ‏تر است. اما اگر شما بخواهید این را به مردم تحمیل کنید و بگویید شما نمی‏ فهمید و باید حتما فلان شخص را انتخاب کنید، اینها تا دامنه قیامت مردمی نخواهند شد که این رشد اجتماعی را پیدا کنند. باید آزادشان گذاشت تا فکر کنند، تلاش کنند، آن که می‏ خواهد وکیل شود تبلیغات کند، آن کسی هم که می ‏خواهد انتخاب کند مدتی مردّد باشد که او را انتخاب کنم یا دیگری را، او فلان خوبی را دارد، دیگری فلان بدی را دارد. یک دفعه انتخاب کند، به اشتباه خودش پی ببرد، باز دفعه دوم و سوم تا تجربیاتش کامل شود و بعد آن ملت به صورت ملتی‏ در بیاید که رشد اجتماعی دارد. والّا اگر به بهانه این که این ملت رشد ندارد و باید به او تحمیل کرد، آزادی را برای همیشه از او بگیرند، این ملت تا ابد غیر رشید باقی می ‏ماند. رشدش به این است که آزادش بگذاریم ولو در آن آزادی ابتدا اشتباه هم بکند. صد بار هم اگر اشتباه کند باز باید آزاد باشد.

انتهای پیام

علی مطهری نماینده سایق مجلس توئیتید: در جنگ قره‌باغ باید طرف حق را بگیریم.

نظر شهید مطهری درباره انتخابات

آقای مطهری،
هیچ جنگی طرف حق ندارد طرفین وحشی‌صفتند حمایت از هرکدام مشارکت در جنایات‌شان می‌باشد.
کیست شاعر کنون یکی مدبر که نداند ز جهل هر از بر.
کاسه‌ای چند زهرمار کند با همه جنگ و کارزار کند.

سرور گرامی،
تنها راه نجات میهن اتحاد ماست که هم‌صدا جمهوری اسلامی را تشویق به انجام دو فوریت نماییم:
1- مذاکره با آقای ترامپ برای دفع تهدیدات خارجی،
2- به رسمیت شناختن حق #آزادی_بیان مصوب قانون اساسی جهت حل مشکلات داخلی،
با تشکر از توجه شما،

تقطیع شده است

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دیدگاه

نام *

ایمیل *

وب‌ سایت

ذخیره نام، ایمیل و وبسایت من در مرورگر برای زمانی که دوباره دیدگاهی می‌نویسم.

میزگرد «انتخابات ۹۸» با حضور محمد حسن قدیری ابیانه فعال سیاسی اصولگرا و رحمت الله بیگدلی فعال سیاسی اصلاح طلب

44*45*

نقل مطالب با ذکر منبع بلامانع است

حكمت يا حكيم بودن انسان عبارت است از اين‌كه انسان از روى كمال دانایى، براى بهترين هدف‌ها، بهترين شرایط ممكن را انتخاب كند؛ و به تعبير ديگر حكمت يا حكيم بودن مستلزم اين است كه انسان در برابر همه­ ي چراها يك براى داشته باشد، خواه آن چراها به انتخاب هدف مربوط باشد يا به انتخاب وسيله.

زهرا فلاحی

آزادی در انتخاب

مرتبه ­ي وجودى انسان ايجاب مى‏كند كه حرّ، آزاد و مختار باشد. موجود مختار همواره بايد سر دو راهي و ميان دو دعوت قرارگيرد تا كمال و فعليّت خويش را كه منحصراً از راه «اختيار» و «انتخاب» به دست مى‏آيد، تحصيل كند (مجموعه آثار شهید مطهری، ج1، ص96) و به هدف نهایی خود برسد.

همه دوست دارند آزاد زندگي كنند و در زندگي خود دست به انتخاب بزنند. شايد كمتر انساني را بتوان يافت كه بدون هيچ اجبار و كرامتي تن به قيد و بند ناخواسته بسپارد و آزادي فطري خويش را در بند كشد. اين از امتيازات آدمي در مقايسه با ساير مخلوقات است. آزادي همزاد و گوهر آدمي است. او آزاد متولّد مي‌شود و بايد آزاد زندگي كند و راه و رسم حيات خويش را برگزيند؛ چنان­كه حضرت علي (علیه‌السّلام) مي‌فرمايند: «بنده ­ي ديگري نباش كه خداوند تو را آزاد آفريده است» (نهج‌البلاغه، نامه31) پس حقّ انتخاب، حقّ طبیعی هر فردی است.

نظر شهید مطهری درباره انتخابات

قانون خدا در مورد انسان اين است كه آدمى داراى اراده، قدرت و اختيار باشد و كارهاى نيك يا بد را خود انتخاب كند. اختيار و انتخاب، مقوّم وجودى انسان است (مجموعه آثار شهید مطهری، ج1، ص142).

تا آن­جا كه از آثار استاد مطهّري مي‌توان برداشت كرد، ايشان قائل به حقّ تعيين سرنوشت براي انسان است. يك انسان مسلمان در تشكيل و برپايي حكومت اسلامي و انتخاب حاكمان حتّي با فرض پذيرش نقش مقبوليت ­بخشي مردم و نه مشروعيت ­بخشي آنان، نقش عمده‌اي دارد. از سوي ديگر مردم پس از تشكيل حكومت اسلامي در انتخاب كارگزاران نظام نيز آزادند.

از آن­جا كه گوهر انسان، ‌آزادي است و طبيعتي مختار دارد، مي‌تواند سمت و سوي حركت خود را انتخاب كند. شهيد مطهّري انسان را فرزند رشيد و بالغ طبيعت‌ مي‌داند كه نيازي به قيموميت ندارد. «آن‌چه ساير جانداران با نيروي غيرقابل سرپيچي غريزه انجام مي‌دهند، او در محيط آزاد عقل و قوانين قراردادي انجام مي‌دهد» (ختم نبوّت، ص20).

نقش تفکّر در تعیین سرنوشت افراد

شرط اساسى براى اين‌كه انسان بر سرنوشت خود و جامعه مسلّط باشد، تفكّر است. اين تفكّر اخلاقى كه مورد بحث است، چيزى است نظير محاسبه‌ی نفس؛ يعنى انسان بايد در شبانه­روز فرصتى براى خودش قرار بدهد كه در آن فرصت، خودش را از همه چيز قطع كند و به اصطلاح نوعى درون­گرايى نمايد؛ در خود فرو رود و درباره­ي اوضاع خود و تصميماتى كه بايد بگيرد و كارهايى كه بايد انجام دهد و آن‌چه كه واقع شده، ارزيابى كارهاى خودش در گذشته، ارزيابى رفقايى كه با آن‌ها معاشرت مى‏كند، ارزيابى كتاب‌هايى كه مطالعه كرده ، درباره­ي همه‌ی اين‌ها فكر كند؛ مثلًا كتابى را خوانده، بعد بنشيند فكر كند كه من از اين كتاب چه گرفتم، اين كتاب در من چه اثرى گذاشت، آيا اثر خوب گذاشت يا اثر بد، بعد در انتخاب كتاب ديگر [دقّت ‏كند]. انسان كه آن­قدر وقت و فرصت ندارد كه تمام كتاب‌هاى دنيا را مطالعه كند، بلكه بايد انتخاب نمايد (همان، ج22، ص766).

انسان باید اوّل فكر كند بعد تصميم بگيرد. در صورتى كه غالباً تصميماتى كه ما مى ‏گيريم از حدّ لازم تفكّر قبلى كم­ بهره است؛ يعنى اگر قبلاُ فكر مى‏كرديم، اين‏جور تصميم نمى‏گرفتيم. معناى اين‌كه انسان بايد روى كارى كه مى‏ خواهد انجام دهد فكر كند، اين است كه به قول امروز به عكس‌العمل ‏ها و لوازم آن كار فكر كند كه اين كار چه اثرى به دنبال خود مى ‏آورد، چه عكس العمل‏ هايى ايجاد مى‏ كند، مرا به كجا خواهد كشاند. (همان، ج22، ص767).

انتخاب اصلح

انسان حكيم، انسانى است كه اوّلاََ دركار خود غايت و غرضى دارد، ثانياَ در ميان هدف‌ها و غرض‌ها، اصلح و ارجح را انتخاب مى‏كند، ثالثاَ براى وصول به غرض اصلح و ارجح، بهترين وسيله و نزديك‏ترين راه را انتخاب مى‏كند. به عبارت ديگر حكمت يا حكيم بودن انسان عبارت است از اين‌كه انسان از روى كمال دانایى، براى بهترين هدف‌ها، بهترين شرایط ممكن را انتخاب كند؛ و به تعبير ديگر حكمت يا حكيم بودن مستلزم اين است كه انسان در برابر همه­ي چراها يك براى داشته باشد، خواه آن چراها به انتخاب هدف مربوط باشد يا به انتخاب وسيله (مجموعه آثار شهید مطهّری، ج22، ص795).

مختار بودن انتخاب­کننده

رابطه­ ي انتخاب‌كننده و انتخاب­شده ارتباطى است كه بايد براساس علاقه و عقيده و ايمان استوار باشد. قلب و احساسات يك ركن اين ارتباط و اجتماع است. مردم بايد به فردی كه انتخاب مى‏كنند معتقد و علاقه‏ مند و مؤمن باشند. اگر مردم، شخصى را انتخاب نكنند، نمى‏توان و نبايد آن­ ها را مجبور به انتخاب او كرد. هر چند آن مردم در اشتباه باشند و شخص مورد نظر در منت هاى صلاحيت و واجد شرايط باشد؛ زيرا طبيعت انتخاب كردن و رأى دادن با اجبار ناسازگار است و چنين شخصى نمى‏ تواند به استناد صلاحيت خود به دادگاه شكايت كند كه چرا مردم مرا كه چنين و چنانم انتخاب نمى‏كنند.

كارى كه در اين قبيل موارد بايد انجام داد، اين است كه سطح فكر مردم را بالا برد تا تربيت آن‌ها به شكل صحيح درآيد. بدين ترتيب وقتى مى‏خواهند فريضه­ ي دينى خود را ادا كنند، عادل‌هاى واقعى را پيدا كنند و به آن‌ها ارادت ورزند و اقتدا كنند و وقتى كه مى‏ خواهند فريضه­ ي اجتماعى خود را ادا كنند، افراد صلاحيت‌دار را پيدا كنند و از روى ميل و علاقه به آن‌ها رأى بدهند و اگر احياناً مردم پس از مدّتى ارادت، تغيير عقيده دادند و به سوى كس ديگری رفتند و بى‏ جهت هم اين كار را كردند، جاى تأسّف و تأثّر است امّا جاى اجبار و اكراه و دخالت زور نيست (همان، ج19، ص266).

رفتار طبق قانون انتخابات

در موضوع انتخابات مى‏ بينيم كه بعضى ‏ها اصرار دارند كه علّت خرابى انتخابات، نقص قانون انتخابات است كه در نيم­قرن پيش وضع شده و با مقتضيات امروز وفق نمى‏ دهد. نمى‏خواهم از قانون فعلى انتخابات دفاع كنم، حتماً نواقصى دارد، ولى آيا مردم طبق همان قانون رفتار مى‏ كنند و فساد پيدا مى‏ شود؟ و يا علّت فساد اين است كه حتّى به همان قانون هم عمل نمى شود؟ كسى براى خود حدّى و براى ديگران حقّى قایل نيست. آيا قانون فعلى اجازه مى‏دهد كه يك نفر وارد شهرى بشود كه مردم آن شهر نه او را ديده‏اند و نه مى‏شناسند و نه قبل از آن نامش را شنيده‏ اند و به اتّكاي زور و قدرت بگويد من نماينده­ ي شما هستم چه بخواهيد و چه نخواهيد؟! اين گونه مفاسد را با تكثير يا تبديل قانون نمى‏توان از بين برد؛ راهش منحصر است به اين­كه در خود مردم آگاهى‏اى و ايمانى و تقوايى وجود داشته باشد (همان، ج22، ص407).

 تفاوت انتخاب انسان‌ها با دیگر موجودات

انسان مانند گياه نيست كه تنها يك راه محدود در جلو او باشد و همين كه در شرايط معيّن رشد و نمو قرار گرفت، خواه ناخواه موادّ غذايى را جذب و راه رشد و نمو را طى كند؛ هم‌چنين مانند حيوان نيست كه به حكم غريزه كارهايى را انجام دهد. بشر هميشه خود را در سر چهارراه‌هايى مى‏بيند و هيچ گونه اجبارى ندارد كه فقط يكى از آن‌ها را انتخاب كند؛ ساير راه‌ها بر او بسته نيست؛ انتخاب يكى از آن‌ها به نظر و فكر و اراده و مشيّت شخصى او مربوط است؛ يعنى طرز فكر و انتخاب اوست كه يك راه خاص را معيّن مى‏كند.

اين‌جاست كه پاى شخصيّت و صفات اخلاقى و روحى و سوابق تربيتى و موروثى و ميزان عقل و دورانديشى بشر به ميان مى‏آيد و معلوم مى‏شود كه آينده­ ي سعادت‌بخش يا شقاوت‌بار هر كسى تا چه اندازه مربوط است به شخصيّت و صفات روحى و ملكات اخلاقى و قدرت عقلى و علمى او و بالأخره به راهى كه براى خود انتخاب مى‏كند.

تفاوتى كه ميان بشر و آتش كه مى‏ سوزاند و آب كه غرق مى‏كند و گياه كه مى‏رويد و حتّى حيوان كه راه مى ‏رود وجود دارد، اين است كه هيچ يك از آن‌ها كار و خاصيّت خود را از بين چند كار و خاصيّت براى خود انتخاب نمى‏كنند، ولى انسان انتخاب مى‏ كند، او هميشه در برابر چند كار و چند راه قرار گرفته است و قطعيّت يافتن يك راه و يك كار فقط به خواست شخصى او مرتبط است.

انسان مانند حيوان تحت ­تأثير محرّكات نفسانى و رغبت‌هاى درونى واقع مى‏ شود، امّا در مقابل آن‌ها دست­ بسته و مسخّر نيست؛ از يك نوع حرّيتى برخوردار است. يعنى اگر همه­ ي عواملى كه براى يك حيوان در انجام عمل غريزى فراهم است و الزاماً او را وادار به عمل و حركت مى ‏كند، براى انسان فراهم باشد، تازه راه فعل و ترك براى او از ناحيه­ ي عقل و اراده ­ي خودش باز است. انجام اين عمل مشروط است به اين­كه قوّه­ي تميز و تشخيص او همانند يك شوراى عالى به تصويب برساند و قوّه­ ي اراده­ ي او مانند يك قوّه­ ي مجريه به كار بيفتد. اين‌جاست كه تأثير انسان در سرنوشت خود به عنوان يك عامل مختار، يعنى عاملى كه پس از آن‌كه همه­ ي شرايط طبيعى فراهم است در انتخاب فعل و ترك آزاد است، معلوم مى‏ شود (همان، ج22، ص795).

فهرست منابع:

1-     دشتی، محمّد، نهج البلاغه، مؤسّسه فرهنگی تربیتی امیرالمؤمنین (علیه‌السّلام)، زمستان 1378.

2-     مطهّری، مرتضی، مجموعه آثار، ج1و 19 و22و 23، چاپ ششم، انتشارات صدرا، تهران.

3-     مطهّری، مرتضی، ختم نبوت، صدرا، چاپ ششم، 1370.

 

نام

ایمیل

وب سایت

من را از نظرات بعدی از طریق ایمیل آگاه بساز

شهید مطهری فرمودند: اگر می‌خواهید جامعه‌ای رشید داشته باشید بگذارید تا مردم آزادانه انتخاب کنند ولو اینکه اشتباه انتخاب کنند.

 

کلیه حقوق وب سایت متعلق به پایگاه خبری ۱۹دی آنلاین می‌باشد

نشر مطالب با ذکر نام بلامانع است.

علی غلامی و شریف لک‌زایی معتقدند:حکومت اسلامی نمی‌تواند از مردم جدا باشد و حتماً در پیوند مستقیم و مؤثر و هماهنگ با مردم باید تعریف شود.

‌خبرگزاری مهر -گروه دین و آئین- فاطمه کهربائی: شهید آیت الله مرتضی مطهری از معدود اندیشمندان معاصری است که موضوعات آثار گفتاری و نوشتاری وی تنوع گسترده‌ای را شامل می‌شود. از این جهت است که مطالعه آثار ایشان مخاطب را در جنبه‌های مختلفی به رشد و آگاهی می‌رساند. حاکمیت و نظام سیاسی اسلام یکی از موضوعاتی است که در اندیشه سیاسی شهید استاد مطهری به آن پرداخته شده است. حاکمیت، جمهوریت، اسلامیت و باید و نبایدهای انقلاب اسلامی در نگاه شهید مرتضی مطهری مسأله‌ای است که در این مجال در گفتگو با کارشناسان این حوزه به آن پرداخته‌ایم.

شریف لک‌زایی دانشیار گروه فلسفه سیاسی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی است. لک‌زایی در گفتگو با خبرنگار مهر، در خصوص دوگانه حکومت اسلامی و جمهوری اسلامی می‌گوید: واقعه انقلاب اسلامی متفاوت است از بحثی به عنوان حکومت اسلامی یا جمهوری اسلامی. یک حادثه‌ای اتفاق افتاده که ما اسم آن را گذاشته‌ایم انقلاب اسلامی که واجد یک سری ارزش‌ها است و خواست مردم بوده و با رهبری حضرت امام به سر انجام رسیده است و در آن یک تغییر و تحول اساسی اتفاق افتاده است و رژیم حکومتی را تغییر داده است.

لک‌زایی ادامه داد: عمدتاً وقتی متفکران ما راجع به اندیشه سیاسی با مفهوم حکومت صحبت کرده‌اند از تعبیر حکومت اسلامی استفاده کرده و مباحث را ذیل حکومت اسلامی مطرح کرده‌اند. حتی خود استاد مرتضی مطهری در کتاب «مقدمه‌ای بر حکومت اسلامی» -که برای اولین بار در اردیبهشت ۱۳۹۶ به چاپ رسید- با عنوان حکومت اسلامی به آن پرداخته است.

حکومت مبتنی بر خواست مردم

نظر شهید مطهری درباره انتخابات

این پژوهشگر با استناد به وجه عام تعبیر حکومت اسلامی که علاوه بر شهید مطهری، مورد استفاده امام خمینی هم واقع شده است، افزود: شکل حکومت بر حسب اقتضائات روز ممکن است تغییر بکند کما اینکه در شعارهایی که در انقلاب اسلامی داده می‌شد تا زمان پیروزی معمولاً حکومت اسلامی مطالبه می‌شد و می‌گفتند ما خواستار حکومت اسلامی هستیم اما تحقق این حکومت اسلامی به چه شکلی است؟ آن چه که بعداً ترسیم شد و خود حضرت امام هم آن را توضیح دادند گفتند ما نوع حکومتمان یا شکل حکومتمان جمهوری اسلامی خواهد بود. محتوا، محتوای اسلامی است منتها با حضور جمهور مردم. جمهور را هم فرمودند به همان معنایی که همه جا هست. یعنی حضور و مشارکت مؤثر مردم در تعیین ابعاد و اضلاع شکل حکومتی که اتفاق می‌افتد.

لک‌زایی ادامه داد: استاد مطهری در مصاحبه‌ی تلویزیونی که داشت مفهوم جمهوری اسلامی را توضیح دادند و به همین مورد اشاره داشتند که مراد از آن بخش اسلامی محتوا، آموزه‌ها و ارزش‌ها و مطالبات محتوایی است که مردم دارند. مراد از جمهوری هم شکل نظام است. هر اتفاقی که بر اساس آن محتوا در این شکل از حکومت می‌افتد باید توسط خود مردم باشد.

لک زایی با اشاره به تدوین قانون اساسی بر مبنای مردم گرایی بیان داشت: در قانون همه نهادها و ارکان‌های مختلف حکومت به نحوی به مردم مرتبط می‌شوند. رئیس جمهوری به نحو مستقیم توسط مردم انتخاب می‌شود. نمایندگان مجلس به طرز مستقیم توسط مردم انتخاب می‌شوند. رهبری به صورت غیر مستقیم توسط مردم انتخاب می‌شود. نمایندگان مجلس خبرگان رهبری توسط مردم انتخاب می‌شوند. امروزه شوراهای اسلامی شهر و روستا توسط مردم انتخاب می‌شوند که در نتیجه‌ی آن شهرداران یا مدیریت شهری، عمران و آبادی شهری و مسائلی که مربوط به شهر می‌شود توسط شهرداری و شورای شهر منتخب مردم انجام می‌شود.

مقبولیت عمومی شرط لازم تحقق حاکمیت

وی ادامه داد: بنابراین جمهوری مظهر اراده مردم می‌شود. حتی به لحاظ محتوای اسلامی هم می‌بینیم که این مساله در اینجا حادث می‌شود چون به لحاظ اسلامی هم مردم باید رضایت داشته باشند یا به تعبیری که امروزه دارد مطرح می‌شود مقبولیت باید وجود داشته باشد. اگر رضایت و مقبولیت نباشد معمولاً حکومت‌ها نمی‌توانند آن اتفاقی را که باید، رقم بزنند و آن ابعاد اجرایی یا تصمیماتی را که اتخاذ می‌شود را نمی‌توانند در فضای اجرایی تحقق ببخشند. بنابراین این همبستگی مردم از یک طرف با حکومت و ارکان حکومت و به خصوص با بخش اجرایی یا قوه‌ی مجریه خیلی می‌تواند در راستای موفقیت نظام سیاسی کمک کند. از این جهت هم هست که دولت یا حکومت جامعه را اداره می‌کند و مردم هم اعتماد دارند و کمک می‌کنند چرا که حکومت در راستای خدمت به مردم و اجرای منویات آن‌ها گام بر می‌دارد.

عمدتاً وقتی متفکران ما در صحبت‌هایی که راجع به اندیشه سیاسی با مفهوم حکومت صحبت کرده‌اند از تعبیر حکومت اسلامی استفاده کرده و مباحث را ذیل حکومت اسلامی مطرح کرده‌اند

تأمین آسایش مردم وظیفه حداقلی همه حکومت‌ها

این محقق اندیشه سیاسی با تاکید به جنبه مشترک همه حکومت‌ها که در کتاب «مقدمه‌ای بر حکومت اسلامی» اثر شهید مطهری آمده است گفت: وظیفه حداقلی همه حکومت‌ها این است که در راستای آسایش مردم گام بردارند و این وجه مشترک حکومت‌ها است. فرقی نمی‌کند این حکومت اسلامی باشد یا غیر اسلامی. سلطنتی باشد یا جمهوری. یا انواع و اقسام حکومت‌هایی که امروزه وجود دارد یا از قدیم وجود داشته است. اما از حکومت اسلامی انتظارات دیگری مطالبه می‌شود که آن می‌تواند ویژگی‌های اختصاصی حکومت اسلامی یا برخی دیگر از حکومت‌ها باشد که وصف دیگری دارند. مثلاً حکومت لیبرال دموکراسی یا مشروطه سلطنتی یا اقسام دیگر حکومت‌ها. فلسفه‌ی حکومت در اسلام در آن جنبه اختصاصی که وجه تمایز آن با انواع دیگر حکومت‌ها است این است که باید زمینه‌های تعمیق معنویت را فراهم شود و غیر از امور رایج همه حکومت‌ها، بتواند این موارد را هم تأمین کند.

تحقق عدالت، عنصر ضروری حکومت از نگاه امام خمینی

لک‌زایی به تاکید امام خمینی بر تحقق عدالت به عنوان ضروری حکومت اشاره کرد و تصرح نمود: وقتی به عدالت توجه شود و در سطوح مختلف اجرایی شود طبیعتاً رضایت عمومی هم افزایش پیدا می‌کند. معنویت و دین‌ورزی و دین داری و ارزش‌ها هم بسط و گسترش پیدا می‌کند. بنابراین این یک نکته بسیار مهمی است که حکومت اسلامی نمی‌تواند از مردم جدا باشد و حتماً در پیوند مستقیم و مؤثر و هماهنگ با مردم باید تعریف شود.

وی با بیان اینکه اگرچه شهید مطهری تأمین آسایش مردم را مهم‌ترین وظیفه همه حکومت‌ها دانسته است اما با این همه، نتوانسته ایم در این زمینه اقدامات لازم را انجام دهیم، افزود: به تعبیر شهید آیت الله مرتضی مطهری غایت و هدف اصلی حکومت‌ها به صورت عمومی تأمین آسایش مردم است از جمله اینکه از تجاوز خارجی مصون بمانند، مردم در داخل حقوق شأن محفوظ باشد و مصونیت داشته باشند و به حقوق شأن تجاوز نشود. خودشان به حقوق هم دیگر تجاوز نکنند. اگرچه در خصوص جمهوری اسلامی مشکلات و دشواری‌ها و همچنین توقعات بسیار زیاد بوده است اما آنچه از منظر بیرونی دیده می‌شود این است مساله مورد تاکید شهید مطهری تحقق پیدا نکرده است. به خصوص فقری و تبعیض و فسادهایی که وجود دارد. البته عزم جدی برای مقابله با کاستی‌ها در برخی از کارگزاران وجود دارد ولی تأمین آسایش مردم دچار خدشه شده است.

تأمین آسایش مردم نباید در دعواهای سیاسی فراموش شود

این پژوهشگر تأمین آسایش مردم را قربانی دعواهای سیاسی می‌داند و می‌گوید جنبه‌ی متعالی یک حکومت نیست بلکه جنبه‌ی حداقلی همه ی حکومت‌ها است. بنابراین این جنبه باید در منازعات جناحی و گروهی حفظ شود اما به نظر می‌رسد که بعضاً حقوق مردم، منافع ملی قربانی دعواهای سیاسی قرار می‌گیرد و منازعات جناحی و سیاسی باعث می‌شود که اینها تحت شعاع قرار بگیرد و طبیعتاً آسایش مردم از بین می‌رود در نتیجه رضایت و نگاه مردم هم کاهش پیدا می‌کند.

اگر مردم صدبار هم انتخاب اشتباه داشته باشند باز هم باید در فضای آزاد انتخاب کنند

لک زایی با بیان اینکه هرچند که وضعیت موجود ایجاد شده نتیجه‌ی انتخاب نادرست مردم بوده است اما او این را دلیلی برای محدودسازی سازکارهای انتخابات نمی‌داند و معتقد است از نگاه شهید استاد مطهری آزادی مسأله‌ای بسیار مهمی است که روی آن به طور ویژه تأکید شده است.

شریف لک‌زایی در این خصوص افزود: شهید مطهری در بحث آزادی معتقد است مردم باید آزاد باشند تا رشد و تعالی پیدا کنند. باید اجازه داد تا مردم انتخاب آزادانه انتخاب کنند. کسی هم به آن‌ها چیزی را تحمیل نکند. حتی اگر صد بار هم اشتباه کنند باز هم باید فضا باز باشد و مردم از امکان انتخاب آزادانه بهره مند باشند تا به رشد برسند. مثالشان این است که اگر کسی می‌خواهد شنا یاد بگیرد با تئوری نمی‌شود. باید بیافتد در استخر. یک مقدار آب هم قورت بدهد، دست و پا بزند تا شنا یاد بگیرد. یا کسی که می‌خواهد رانندگی کند به هر حال آدابی دارد. باید پشت فرمان بنشیند با دنده یک حرکت کند. اصلاً یاد بگیرد چطور ماشین را روشن کند تا بتواند در جاده‌ها و خیابان‌ها رانندگی کند و به خودش و دیگران آسیب نزند.

قوانین فسادزا را اصلاح کنیم

این پژوهشگر اندیشه سیاسی با تاکید بر امکان وقوع خطا از جانب مردم و مسئولین افزود: ممکن است مردم در انتخاب خود اشتباه بکنند کما اینکه کارگزاران هم اشتباه می‌کنند و اشتباه کرده‌اند. منتها بر اساس نگاه استاد مطهری اگر فضا باز باشد و مردم آزادانه انتخاب بکنند در نهایت به انتخاب مسیر درست منجر خواهد شد. همچنان که در تشییع پیکر شهید سردار حاج قاسم سلیمانی عزیز شاهد حضور بی نظیر مردم بودیم و این نشان دهنده آن است که مردم مسیر درست را تشخیص می‌دهند و کارگزارانی را که در جهت اعتلای ایران و حفظ امنیت تلاش می‌کنند می‌شناسند و از آن تقدیر می‌کنند. این نشان می‌دهد در خیلی از موارد مردم اشتباه نمی‌کنند.

وی بسیاری از مشکلات و فسادها را ناشی قوانین غلط دانست و خاطر نشان کرد: در جایی که خلاء قانونی وجود دارد باید برای اصلاح آن اقدام کنیم. امسال حضرت آیت الله خامنه‌ای فرمودند مانع زدایی ها و پشتیبانی‌ها. امروزه خیلی از قوانین باعث پیچیدگی‌ها و دشواری‌هایی شده که راه رشد و پیشرفت این ملت را مسدود کرده است. اینها باید اصلاح شود. چه بسا خود اینها باعث ایجاد فقر و فساد و تبعیض می‌شود. این مسیر اصلاحی را ما می‌توانیم انجام در پیش بگیریم. کما اینکه یک بار هم رهبر معظم انقلاب اسلامی فرمودند ممکن است همان شکل پارلمانی اتفاق بیافتد. نخست وزیری مجدداً احیا شود که نخست وزیر و مجموعه‌ی هیأت دولت یا مجموعه‌ی قوه‌ی مجریه اینها پاسخگو باشند به مجلس و از طریق مجلس انتخاب شوند. اگرچه من شخصاً فکر نمی‌کنم که این وضعیت قانونی و ساختاری که ما داریم ایراد چندانی داشته باشد. من ایراد را بیشتر در این نحوه اجرا و تحقق آن می‌دانم.

خطای مردم در برابر خطای مسؤولین ناچیز است!

وی خطای انتخاب از جانب مردم در فضایی آزاد را بسیار ناچیز می‌داند و می‌گوید: به هر حال انقلاب اسلامی با حمایت و پشتیبانی همین مردم اتفاق افتاده است. جنگ با حمایت و پشتیبانی مردم اداره شد. این چهل و چند سال مردم تحت شدیدترین فشارها و محاصره‌ها و سختی‌ها بودند و باز هم تحمل کردند این مقاومت چیز کمی نیست. نباید آسیب‌هایی را که از جانب برخی از کارگزاران وارد می‌شود را در کنار مقاومت شایسته مردم قرار دهیم. مردم همه این سختی‌ها را تحمل کردند ولی شکاف طبقاتی را نمی‌توانند تحمل کنند. این فاصله طبقاتی که بین مردم و مسؤولین و کارگزاران است را نمی‌توانند تحمل کنند.

ممکن است مردم در انتخاب خود اشتباه بکنند کما اینکه کارگزاران هم اشتباه می‌کنند و اشتباه کرده‌اند. منتها بر اساس نگاه استاد مطهری اگر فضا باز باشد و مردم آزادانه انتخاب بکنند در نهایت به انتخاب مسیر درست منجر خواهد شد

حذف گسست بین مردم و مسؤولین راه حل برون رفت از مشکلات

لک‌زایی مردمی شدن مسئولین را راهکار برون رفت از مشکلات بیان می‌کند و اضافه می‌کند: اگر مردم احساس کنند مسؤولین کنارشان هستند وضعیت تغییر می‌کند. چه می‌شود اگر مسئولین در کنار مردم در کوچه و خیابان تردد داشته باشند و ارزاقشان را خودشان مستقیم تهیه کنند؟ نه اینکه حالا هر روز خودشان بیایند دم مغازه خرید کنند ولی آن قدر حضور داشته باشند که از وضعیت مطلع باشند. مردم آن‌ها در جامعه ببینند و مشکلاتشان را با آن‌ها در میان بگذارند.

لک زایی ادامه داد: به نظرم اگر شکاف بین مسؤولان و مردم از بین برود خیلی از مشکلات حل شود. تا الان هم مردم خیلی تحمل کردند. نباید این فاصله‌ها را ببینند. جمهوری اسلامی به معنای کاملش با این نگاه تحقق پیدا می‌کند. اگر فقط مشغول شعار باشیم، بعید می‌دانم. چهل سال دیگر هم بگذرد اتفاقی بیافتد و شاید فضای دین داری ما هم کمرنگ‌تر و سست‌تر و ضعیف‌تر شود.

علی غلامی رئیس دانشکده حقوق دانشگاه امام صادق (ع) و معاون اجتماعی و پیشگیری از جرم قوه قضائیه در گفتگو با مهر، درباره دوگانه حکومت اسلامی و جمهوری اسلامی گفت: شهید استاد مطهری معتقد است که انقلاب اسلامی پدیده‌ای است که باید در یک قالب مستدام شود و آن قالب جمهوری اسلامی است؛ یعنی اینکه ما انقلاب می‌کنیم که به یک نتیجه برسیم و آن نتیجه در یک قالب جدیدی ساری و جاری می‌شود.

وی در شرح توضیحاتش می‌گوید: الان ما انقلاب کردیم، فردایش دوباره انقلاب نمی‌کنیم. در حالت انقلاب باقی نمی‌مانیم. انقلابی باقی می‌مانیم اما دوباره انقلاب نمی‌کنیم.

اسلامیت به جمهوریت ضمیمه نشده است

‏غلامی با اشاره به اینکه برای استقرار حکومت به قالبی نیاز داریم و آن قالب جمهوری اسلامی است، بیان داشت: حالا درباره جمهوری اسلامی دو نظر وجود دارد. یک نظر این است که ما اسلام را داشتیم دنبال قالب می‌گشتیم پس این قالب جمهوریت را از غرب گرفته‌ایم، که این تلقی اشتباه است. ‏اما تلقی درست این است که ما از دل خود اسلام جمهوریت را درآوردیم. یعنی دستور قرآن که “امرهم شورا بیهنم… وشاورهم فی الامر” را می‌خواستیم محقق بکنیم.

ما که مثل صدر اسلام نمی‌توانستیم در مسجد از مردم نظر بخواهیم. قالبی که انتخاب کردیم برای این دستور دینی جمهوریت است. فلذا جمهوریت این طور نیست که به اسلامیت ما ضمیمه شده باشد

استاد‬ حقوق دانشگاه امام‬ صادق (ع) ادامه‬ داد: ‏ ما که مثل صدر اسلام نمی‌توانستیم در مسجد از مردم نظر بخواهیم. قالبی که انتخاب کردیم برای این دستور دینی جمهوریت است. فلذا جمهوریت این طور نیست که به اسلامیت ما ضمیمه شده باشد. بعضی‌ها می‌گویند ما می‌خواهیم اسلام را اجرا کنیم قالبی که انتخاب کردیم جمهوریت است تا جایی که به اسلام لطمه نزند. این تعبیر دقیقی نیست.

تاکید آیت الله مطهری بر اهمیت استقلال فرهنگی

نظر شهید مطهری درباره انتخابات

غلامی در ادامه با اشاره به اینکه باید دید شهید مطهری چه قالبی را پیشنهاد کرده، افزود: شهید مطهری در بحث‌های مختلفی در کتاب «آینده انقلاب اسلامی» عواملی که برای حفظ تداوم انقلاب لازم است را در سه محور تبیین می‌کند. بعضی از اینها ناظر به استقلال است. بعضی ناظر به آزادی است برخی هم ناظر به جمهوری اسلامی است. بحث استقلال سه گونه است. استقلال اقتصادی، استقلال سیاسی و استقلال فرهنگی. که شهید مطهری روی استقلال فرهنگی خیلی تاکید می‌کند چون به درستی معتقد است که اگر استقلال فرهنگی نباشد استقلال سیاسی و اقتصادی خودکار از بین خواهد رفت. و ما قطعاً بدون استقلال فرهنگی به نتیجه نمی‌رسیم و حواسش هم به این است که در استقلال فرهنگی مسأله اصلی ما داخلی است نه خارجی. در استقلال فرهنگی ما از درون و نگاه خودی بیشتر آسیب می‌خوریم تا نیروی بیرونی.

اگر آزادی نباشد اتفاقی شبیه دوره قرون وسطی رخ خواهد داد

‏وی در ادامه این طور توضیح می‌دهد که ‏ دومین دیدگاه ناظر به آزادی است که شهید مطهری مطرح می‌کند. ضرورت آزادی و اهمیتش. خیلی جدی این بحث را مطرح می‌کند که: ما اگر آزادی را از مردم بگیریم یک اتفاقی شبیه دوره رنسانس و قرون وسطی رخ خواهد داد و حتماً به آزادی به معنای اسلامیش باید احترام بگذاریم و از این طور دوگانه‌ها یا سه‌گانه های کاذب پرهیز کنیم. اینکه بگوییم آزادی با معنویت منافات دارد. آزادی با امنیت منافات دارد. شهید مطهری به شدت با این مقابله می‌کند و معتقد است آزادی‌های مشروع را محدود نکنیم.

‏غلامی در شرح دیدگاه بعدی افزود: ‬دیدگاه سوم ناظر به جمهوری اسلامی است. شهید مطهری درباره جمهوری اسلامی به دو سه نکته اشاره می‌کند. اولین بحث استمرار حضور مردم است؛ این انقلاب با حضور مردم به وجود آمده است و با حضور مردم هم باقی می‌ماند. دوم مساله عدالت اجتماعی و اهمیتش برای تحقق انقلاب اسلامی و ادامه انقلاب اسلامی. و سومین آن، بحث معنویت اسلامی است و اینکه حواسمان باشد که انقلاب‌ها بعد از پیروزی اگر معنویت نداشته باشند به همان آفتی دچار می‌شوند که یک سری حرکات دینی و یک سری حرکات اصلاح‌طلبانه دچار شد چرب و شیرین دنیا می‌آید و بعد گرفتاری آغاز می‌شود. چهارمین بحث وحدت و پرهیز از تفرقه است. یعنی همان طور که امام می‌فرمایند پیروزی ما به خاطر کلمه توحید و توحید کلمه است. و نهایتاً هم برای تحقق جمهوری اسلامی اصرار شهید مرتضی مطهری بر موضوع رهبری فقیه به معنای ولایت فقیه است نه اینکه پست اجرایی داشته باشد.

در استقلال سیاسی موفق بوده‌ایم اما در استقلال فرهنگی ضعیف عمل کرده‌ایم

رئیس دانشکده حقوق دانشگاه امام صادق (ع) در ادامه با طرح این پرسش که حالا ما در اینها چقدر موفق شدیم، تصریح کرد: در برخی از اینها موفقیت‌های ما بیشتر است. مثلاً در استقلال سیاسی ما موفقیتمان زیاد است. ولی در استقلال فرهنگی آسیب دیدیم. و الان وقتی دقت می‌کنیم به وضوح می‌بینیم که یک جاهایی حتی در زبان مان در رفتارمان در فرهنگمان و در سبک زندگیمان این بحث استقلال آسیب دید.

درباره آزادی دچار افراط و تفریط هستیم

وی در ادامه می‌افزاید: در موضوع آزادی ما در کشور با دو لبه‌ی تیغ افراط و تفریط مواجه‌ایم؛ یک عده تا اسم آزادی می‌آید، آزادی را با یک جور ولنگاری و یله‌گی قاطی می‌کنند یک عده هم از آن طرف اندک آزادی را برنمی تابند و معتقدند همه ی انواع آزادی خطرناک است. آزادی ممکن است امنیت را به خطر بیاندازد.

در آزادی هم آنچه که مدنظر حضرت امام و حضرت آیت الله خامنه‌ای بوده است، ما در اجرا یک جاهایی با آن مشکل داریم. مثلاً همین کرسی‌های آزاد اندیشی که رهبر انقلاب سال ۱۳۸۰ مطرح کردند. ۲۰ سال گذشته هنوز به طور جدی به این مساله توجه نشده است.

یک عده تا اسم آزادی می‌آید، آزادی را با یک جور ولنگاری و یله‌گی قاطی می‌کنند یک عده هم از آن طرف اندک آزادی را برنمی تابند و معتقدند همه ی انواع آزادی خطرناک است

معاون اجتماعی و پیشگیری از جرم قوه قضائیه با اشاره به اهمیت حضور مردم در جمهوری اسلامی افزود: شهید مطهری معتقد بود حضور مردم همچون نفی رژیم سابق باید در تثبیت جمهوری اسلامی هم جدی باشد، ما هنوز یک جاهایی مردم را به انتخابات تنزل دادیم و این کم است.

غلامی در توضیح این نظر گفت: خیلی جاهای دیگر مردم می‌توانند نقش آفرینی کنند. نمونه‌اش حکم ریاست قوه قضائیه فعلی است، مثلاً دو سال و نیم پیش که رهبر معظم انقلاب حکم دادند به مردمی بودن قوه قضائیه. یعنی قوه قضائیه خیلی از کارهایش باید دست مردم باشد. و آنجا که ضرورت ندارد ورود نکند. مثل موضوع صلح و سازش.

عدالت اجتماعی مسأله حکومتی نیست

وی در ادامه می‌گوید: در موضوع عدالت اجتماعی ما خیلی کار داریم اگرچه که موضوع عدالت اجتماعی موضوع حکومتی نیست. یعنی هم حکومت نقش دارد هم مردم و اتفاقاً قرآن می‌فرماید برپایی عدالت بر عهده‌ی مردم است. مردم باید کمک بکنند تا بتوانید این را محقق بکنید. در موضوع معنویت، معنویت یک موضوع متری نیست که بتوانیم بگوییم چقدر معنویت کسب کردیم و چقدر نکردیم. اما متأسفانه بعضی عملکردهای ما باعث می‌شود که مردم بین عملکرد ما و دین یک نسبتی برقرار کنند و این نتیجه‌اش خدایی ناکرده این بشود که مردم یک جاهایی بی دینی‌شان را از سر لج‌بازی با برخی سیاست‌ها انجام بدهند.

غلامی در شرح بیشتر موضوع نکته‌ای را اضافه کرد و افزود: در موضوع وحدت، مردم وحدت دارند. خود مردم با هم وحدت دارند. اگر برخی از مسئولین این را به هم نزنند! همان طور که رهبر انقلاب می‌گویند بعضی از مسئولین ما هنرشان این است که به مردم کم لطفی بکنند و شکافی در این وحدت ایجاد بکنند و دو قطبی ایجاد کنند.

مردم و مسئولین هر دو در ایجاد وضعیت موجود نقش دارند

غلامی ادامه داد: در موضوع رهبری فقیه که الحمدلله آنچه که شهید مطهری درباره فقیه می‌گوید محقق شده است. ایشان یک بحثی دارد و می‌گوید جمهوری اسلامی تحققش خیلی وابسته به روحانیت بوده است. یعنی در پیروزی انقلاب، روحانیت یک محوریتی داشت که آن محوریت را بعدش حفظ بکند. نه به این معنا که خودش بیاید پست اجرایی بگیرد. به این معنا که پایگاهش را که مساجد هستند حفظ بکند و حتی‌المقدور وارد اجراییات دولتی نشود. آن استقلال نهاد روحانیت و پدری‌اش برای مردم و زبان گویای مردم حفظ شود. ما یک جاهایی در این مساله عدول کردیم. در مساجد و نهاد روحانیت از آن جایگاه حداکثری که می‌توانند داشته باشند در یک حیطه‌هایی تنزل پیدا کردند و حق مطلب درباره‌شان ادا نشده است.

غلامی کاستی‌ها را به طور مساوی ناشی از عملکرد مردم و مسؤولین برشمرد و افزود: هر دو در این موضوع سهیم‌اند و نمی‌شود توزین کرد. از یک طرف می‌گویم الناس علی دین ملوکهم: مردم به دین حاکمانشان هستند. اما وقتی حکام را خود مردم انتخاب می‌کنند مساله یک مقدار پیچیده می‌شود. گاهی ما یک مدیری را انتخاب می‌کنیم بعد می‌گوئیم مشکل این است. خب مساله این است که ما خودمان انتخاب کردیم. فلذا این موضوع به هر دو طرف ربط پیدا می‌کند. نه به اینکه گاهی اوقات می‌گوئیم مردم مقصرند. همه اش تقصیر مردم است. خودتان کردید. این را خیلی برنمی‌تابم. هم از آن طرف که همه کارها را بر عهده مسؤولین و حکام و فرمانروایان است. هیچکدام از این نگاه‌ها درست نیست. هر دوی اینها با هم‌اند. امام علی علیه السلام وقتی می‌خواهند بگویند چرا خلافت را پذیرفتند به دو نکته اشاره می‌کنند. ۱. می‌گویند مردم حاضر شدند و بر من اتمام حجت شد. ۲. آن عهدی که خدا از علما گرفته است. یعنی حضور مردم، عدل الهی. این دوتا با هم است. اینکه حکام فقط مسئولند اشتباه است. چون تا مردم نخواهند امیرالمومنین هم باشد نمی‌تواند اقامه عدل کند. اینکه مردم فقط مقصرند اشتباه است. چون که خیلی جاها ریل گذاری را مسؤولین انجام می‌دهند. و اگر مسؤولین در ریل گذاری شأن درست عمل بکنند و مردم راه را درست پیدا کنند عمل می‌کنند.

باید به ارزش‌های دهه شصت برگردیم

‏وی در ادامه می‌گوید: در دهه‌ی شصت امام رحمت الله علیه و مسؤولین کشور یک دست بودند. اما الان شاهد هستیم که رهبر‬ انقلاب به شدت روی این ارزش‌ها تاکید دارند اما در بخشی از بدنه مسئولین کشور این موضوع مورد توجه قرار نمی‌گیرد.

‏ همین باعث می‌شود که مردم یک جاهایی احساس نکنند که باید همراه شوند با آن شعارهای اصلی و گاهی احساس می‌کنند که اگر با آن شعار همراه شویم سرمان کلاه رفته است و هر کس هر چقدر می‌تواند به قول معروف بِکند و فکر منافع خودش باشد. این امر امروز گرفتاری ایجاد کرده است. این دو دستگی بین عملکرد برخی از مسؤولین نظام که از رهبر انقلاب تبعیت می‌کنند و به شعارهای ایشان پایبندند و مسئولینی که طور دیگری عمل می‌کنند و بهانه به دست برخی می‌دهند که کارهایی بکنند که نتیجه‌اش برخی اتفاقات امروز و نگرانی و نوعی تشتت در میان مردم است و باعث می‌شود که گاهی آدم احساس بکند که برای تغییر ذهنیت مردم نیاز به یک حرکت شگرف در کشور احساس می‌شود و باید یک اتفاقی بیفتد و مردم به نوعی دوباره زنده شوند چون خیلی عملکردهایی که در کشور دارد اتفاق می‌افتد به جهت موج روانی فارغ از بحث‌های اقتصادی دارد مردم را کلافه و عصبانی می‌کند و این اتفاق خوبی نیست.

کپی شد

All Content by Mehr News Agency is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

به گزارش ایكنا از فارس، در آستانه فرا رسیدن انتخابات ریاست‌ جمهوری در ماه آینده، سخنان بزرگان و متفكران انقلاب اسلامی درباره ویژگی‌های حكمرانی شایسته بررسی می‌شود. در این مجال نگاهی به كلام استاد شهید آیت‌الله مطهری، یكی از بزرگ‌ترین متفكران انقلاب اسلامی درباره حكمرانی مولای متقیان داریم.

بيشتر بخوانيد:

امام على(ع) به مقصد و هدف عالى خود رسید. هدف على حكمرانى و عیش و لذت نبود كه بگوییم با شهادت او از میان رفت، هدفش اعلاى كلمه حق و زنده كردن نام عدالت بود كه كرد.

معاویه دستور مى‌‏دهد كه بى‏‌گناهان را به خاطر مصالح سیاسى بكشید، اموال را غارت كنید، ولى على(ع) در همان حال كه ضربت شمشیر فرقش را شكافته، وقتى كه فرزندان عبدالمطلب یعنى خویشان و اقرباى نزدیک خود را آنجا مى‏‌بیند و در قیافه خشمناک اینها مى‏‌خواند كه ممكن است شهادت او و مرگ او سبب شود كه آن‌ها به‌عنوان مسبّب و شریك جرم، خون عده‏‌اى را بریزند خطاب به آن‌ها مى‏‌فرماید:

نظر شهید مطهری درباره انتخابات

«یا بَنى عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لا الْفِینَّكُمْ تَخوضونَ دِماءَ الْمُسْلِمینَ خَوْضاً تَقولونَ قُتِلَ أَمیرُ الْمُؤْمِنینَ قُتِل أَمیرُ الْمُؤْمِنینَ، الا لا یقْتَلُنَّ بى الّا قاتِلى. انْظُروا اذا أَنا مُتُّ مِنْ ضَرْبَتِهِ‏ هذِهِ فَاضْرِبوهُ ضَرْبَةً بِضَرْبَةٍ .(نهج‌البلاغه نامه 47) نكند بعد از من در خون مردم وارد شوید و قتل امیرالمؤمنین را شعار خود قرار دهید. من اگر با این ضربت مُردم، شما فقط یك ضربت به او بزنید نه بیشتر.

امیرالمؤمنین(ع) سیاست و هدفش همان احكام اسلام بود. در بستر هم كه افتاده بود، همان سیاست و همان هدف ورد زبانش بود. به حسنین (علیهما السلام) مى ‌فرماید: تو را و جمیع خاندان و فرزندانم و هركس از امروز تا پایان جهان كه این نوشته به او مى‏‌رسد سفارش مى‏‌كنم به تقوا و اینكه كوشش كنید اسلام را تا دم آخر براى خود حفظ كنید. همگى به ریسمان الهى چنگ بزنید و متفرق نشوید.

امر به معروف و نهى از منكر را ترک نكنید كه [ترک آن‏] موجب مى‌شود ظلم بر شما مسلط شود و آن وقت دعا كنید و دعاى شما مستجاب نگردد.

منبع: مجموعه آثار استاد شهید مطهرى (حكمتها و اندرزها(1 و 2))، جلد ‏22، صفحه 268-266

راه آینده نظام جمهوری اسلامی همان راهی است كه انقلاب طى كرده، راه عدالت اجتماعى در ظلّ اسلام [و آزادى و استقلال در ظلّ اسلام.] 

واقعاً نباید در دولت اسلامى ظلمى واقع شود، واقعاً نباید اجحافى به حق كسى بشود. به حق یك مجرم هم نباید اجحاف شود و لو یك مجرم مستحق اعدام.

از نظر اسلام مجرمى كه هزارها نفر را كشته و هزارها جنایت كرده است كه اگر بناى اعدام بخواهد باشد صد بار باید اعدام شود در عین حال همان هم حقوقى دارد و حق او نباید نادیده گرفته شود.

ما هزار و سیصد سال است از مكتب على(ع)، این درس را مى‏‌آموزیم كه ابن ملجم‏ مرادى ضارب امام على‌بن ابیطالب [مورد توجه على علیه السلام بود كه با او بدرفتارى نشود.] ارزش «على» چقدر بود؟

واقعاً از نظر ما اگر به قصاص قتل حضرت امیرالمؤمنین(ع)، هزار نفر جنایتكار ـ آن كسى كه ضارب بوده، آن كسى كه مسبب بوده، آن كسى كه آمر بوده، آن كسى كه راضى بوده ـ كشته مى‌‌شد زیاد كشته شده بود؟ نه         

ما هزار و سیصد سال است كه مى‏‌گوییم ـ و اینهاست كه این مكتب را حفظ كرده و نگه داشته ـ كاسه شیر را در لحظه آخر براى على(ع) مى‌‏آورند، مى‏‌خواهد میل بفرماید، مى‌‏فرماید باقى‏‌اش را به اسیرتان بدهید، مبادا اسیرتان گرسنه بماند: ارْفَقوا بِاسیرِكُمْ‏: با اسیرتان با رفق و مدارا رفتار كنید. در مدتى كه ابن‌ملجم در خانه على(ع) زنده بود، هیچ‌كس كوچك‏‌ترین شكنجه‏‌اى به او نداد و این افتخار اسلام است.

این است كه آینده انقلاب و نظام جمهوری اسلامی، جز اینكه بر پایه همان عدالت اسلامى و ارزش‌هاى اسلامى باشد قابل بقا نیست. 

منبع: مجموعه آثار استاد شهید مطهرى؛ جلد ‏24؛ صفحه 177-179 ـ با تلخیص و ویرایش جزئی ـ

در مدت چهار سال و چند ماه خلافت على(ع)، به علت حساسیتى كه حضرت در امر عدالت داشت، دائماً در حال مبارزه بود و آنى راحتش نمى‏‌گذاشتند. او حكومت را براى اجراى عدالت مى‏‌خواست و همین شدت عدالتخواهى بالاخره منجر به شهادتش در محراب شد.

دوره خلافت براى على(ع) از تلخ‏ترین ایام زندگى او به حساب مى‏‌آید، اما از نظر مكتبش او موفق شد بذر عدالت را در جامعه اسلامى بكارد.

اگر على(ع) به جاى آن دوره كوتاه، بیست سال خلافت مى‏‌كرد در حالى كه نظام زمان عثمان همچنان باقى مى‏‌ماند، امروز نه اسلام باقى مانده بود نه على(ع)، نه‏ نهج‌البلاغه‏ و نه اسمى از عدالت اسلامى؛ على(ع) هم خلیفه‏‌اى مى‏‌شد در ردیف معاویه.

روش على(ع) به وضوح به ما مى‏‌آموزد كه تغییر رژیم سیاسى و تغییر و تعویض پستها و برداشتن افراد ناصالح و گذاشتن افراد صالح به جاى آن‌ها بدون دست زدن به‏ بنیادهاى‏ اجتماع از نظر نظامات اقتصادى و عدالت اجتماعى، فایده‏‌اى ندارد و اثربخش نخواهد بود.

 منبع: مجموعه آثار استاد شهید مطهرى (آینده انقلاب اسلامى ایران)، جلد ‏24، صفحه 230-229 ـ با تلخیص و ویرایش جزئی ـنی نی سایت

نظر شهید مطهری درباره انتخابات
نظر شهید مطهری درباره انتخابات

دیدگاهی بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.