نظر شما در رابطه با شبکه های اجتماعی چیست

نظر شما در رابطه با شبکه های اجتماعی چیست
نظر شما در رابطه با شبکه های اجتماعی چیست

شبکه های اجتماعی یا سوشال نتورک‌ها مفهوم جدیدی نیستند.

می‌دانیم که حتی هزاران سال پیش، انسان‌ها گرد آتش می‌نشستند و برای یکدیگر داستان می‌گفتند و به این شیوه رابطه‌هایی عمیق‌تر شکل می‌گرفت؛ چیزی که آن را می‌توان مصداق یک شبکه اجتماعی دانست.

اما چیزی که باعث شده است امروز شبکه های اجتماعی بیشتر از هر زمان دیگری در مرکز توجه قرار بگیرند، توسعهٔ فناوری اطلاعات و زیرساخت‌های دیجیتال است. اگر شبکه های اجتماعی در گذشته صرفاً در مقیاس محله‌ها و شهرها شکل می‌گرفتند، امروز با ارزان شدن دسترسی به ابزارهای دیجیتال (اینترنت، موبایل و نرم‌افزارها) بخش بزرگی از انسان‌های کرهٔ زمین می‌توانند شبکه ارتباطی خود را فارغ از زمان و مکان گسترش دهند.

این درس صرفاً به تعریف مفاهیمی مثل شبکه، شبکه اجتماعی و به طور خاص، شبکه های اجتماعی دیجیتال اختصاص دارد. بحث‌های جدی‌تر و تخصصی‌تر دربارهٔ کاربردهای شبکه های اجتماعی، فرصت‌ها و چالش‌های آن‌ها را درس‌های جداگانه مطرح خواهیم کرد.

آنچه در ادامه می‌خوانید:

نظر شما در رابطه با شبکه های اجتماعی چیست

  تاریخچه واژه شبکه های اجتماعی

تعریف شبکه اجتماعی

اولین شبکه اجتماعی چه نام داشت؟

تحلیل شبکه های اجتماعی

روز شبکه های اجتماعی

پرطرفدارترین شبکه های اجتماعی جهان

اصطلاح شبکه اجتماعی برای نخستین بار، چنان‌که وبستر می‌گوید، در سال ۱۸۵۴ به کار رفته است؛ یعنی بیش از یک و نیم قرن پیش (+).

طبیعتاً در آن زمان منظور از شبکه اجتماعی، ابزارهایی مانند اینستاگرام و توییتر و لینکدین نبوده، بلکه صرفاً برای توصیف شبکه‌ای از انسان‌ها به کار رفته که با یکدیگر دوستی و رابطه دارند.

اگر بخواهیم یک پله جلوتر برویم و به مفهوم امروزی شبکه اجتماعی نزدیک شویم، باید از جان بارنز نام ببریم. این جامعه‌شناس استرالیایی، اصطلاح شبکه اجتماعی را در سال ۱۹۵۴ در یکی از مقالاتش به کار برد (+).

او شبکه اجتماعی را واقعاً از جنس یک «شبکه / نتورک» می‌دید؛ به همان معنایی که ما می‌فهمیم. یعنی انسان‌ها را مانند گره‌های یک گراف می‌دید که خطوط ارتباطی متعدد میان آن‌ها وجود دارد (هر نفر با یک یا چند نفر دیگر دوست است و رابطه دارد).

اگر ما هم بخواهیم تعریف شبکه های اجتماعی را شبیه آن‌چه بارنز می‌فهمید بیان کنیم می‌توانیم چنین بگوییم:

شبکه های اجتماعی هنگامی به وجود می‌آیند که ساختاری از گره‌‌ (Node)‌های مرتبط به هم شکل می‌گیرد. این گره‌ها ممکن است از جنس فرد، گروه یا سازمان باشند.

کسانی که متخصص شبکه اجتماعی هستند، به موضوعاتی شبیه موارد زیر می‌پردازند:

با چنین نگاهی می‌توان گفت اصطلاح شبکه های اجتماعی یک مفهوم عمومی و بسیار گسترده است که به همهٔ انواع شبکه های اجتماعی انسانی و گروه های اجتماعی انسانها اشاره دارد و آن را نمی‌توان در چند ابزار مانند اینستاگرام و توئیتر و یوتیوب خلاصه کرد.

اما اگر می‌خواهید شبکه های اجتماعی را به شکلی تعریف کنید که به مفهوم رایج امروزی نزدیک‌تر باشد، تعریف بوید و الیسون می‌تواند گزینهٔ بهتری باشد (+):

شبکه های اجتماعی چند ویژگی پایه و کلیدی دارند:

افراد می‌توانند در این شبکه‌ها پروفایل‌های عمومی یا نیمه‌عمومی داشته باشند.

می‌توانند برای پروفایل خود، فهرستی از کاربران تنظیم کنند؛ فهرستی که مشخص می‌کند میل دارند با چه کسانی تعامل داشته باشند. این رابطه‌ها در هر شبکه، نام خاص خود را دارد. مثلاً بعضی شبکه‌ها از عنوان Friend و برخی دیگر از عناوینی مانند Contact و Fan استفاده می‌کنند.

می‌توانند فهرست ارتباطات خود و دیگران را – البته با لحاظ کردن محدودیت‌هایی که هر فرد تعریف می‌کند – مشاهده کنند.

ممکن است با خود بگویید با توجه به تعریفی که بوید و الیسون ارائه کرده‌اند، تقریباً هیچ‌یک از شبکه های اجتماعی دیجیتال امروزی را نمی‌توان «شبکه اجتماعی» دانست. چون در غالب آن‌ها می‌شود اکانت‌های کاملاً خصوصی (Private) تعریف کرد.

اما تأکید آن‌ها بر چیز دیگری است: از نظر آن‌ها در یک شبکه اجتماعی باید بستر و زمینهٔ معرفی دوستی‌ها و رابطه‌ها وجود داشته باشد؛ این‌که فرد از این امکان استفاده می‌کند یا نه، بحث دیگری است.

به عنوان مثال، در دههٔ نود میلادی ابزارهایی مانند ICQ و AIM وجود داشتند که بیشتر شبیه پیام‌رسان‌های امروزی بودند (برای چت و گفتگوی آنلاین). اتفاقاً در این ابزارها می‌توانستید فهرست دوستان خود را هم تعریف کنید. آن فهرست، Buddy List نامیده می‌شد و شبیه همین فالو کردن در شبکه های اجتماعی امروزی بود.

اما کسی نمی‌توانست فهرست دوستان فرد دیگر را ببیند. به همین علت، بوید و الیسون تأکید می‌کنند که فراگیر شدن ICQ و AIM و پیام‌رسان‌های مشابه را نمی‌توان به بحث شبکه های اجتماعی ربط داد.

لازم به توضیح است که بوید و الیسون،‌ مانند بسیاری از نویسندگان دو دهه قبل، از اصطلاح SNS برای توصیف شبکه های اجتماعی استفاده می‌کنند. SNS مخفف عبارت Social Network Sites و گاه Social Networking Sites است. چون در‌ آن زمان هنوز اپلیکیشن‌های موبایل مانند امروز وجود نداشتند، سرویس‌های شبکه های اجتماعی صرفاً در قالب سایت فعالیت می‌کردند و این شکل از نام‌گذاری توجیه داشت.

البته هنوز هم در متن‌های علمی و دانشگاهی عبارت SNS – حتی برای توصیف اینستاگرام و توییتر – دیده می‌شود و بسیاری از محققان ترجیح می‌دهند این اصطلاح جاافتاده و شناخته‌شده را تغییر ندهند.

تاریخچه شبکه های اجتماعی پُر است تلاش‌ها و موفقیت‌ها و ناکامی‌ها. بسیاری از شبکه های اجتماعی آن‌قدر عمر نکردند که نام‌شان به گوش همه برسند. به همین علت، هیچ‌وقت با اطمینان نمی‌توان گفت کدام قدیمی ترین شبکه اجتماعی چه بوده است.

همین مقالهٔ بوید و الیسون دربارهٔ شبکه های اجتماعی را در نظر بگیرید. آن مقاله در سال ۲۰۰۸ نوشته شده است. از نظر بسیاری از ما شبکه های اجتماعی در آن زمان بسیار کمرنگ و ضعیف بوده‌اند. مثلاً فیس بوک در سال ۲۰۰۴ و توییتر در سال ۲۰۰۶ تأسیس شده و در آن زمان بسیار کوچک بوده‌اند. بسیاری از شبکه های اجتماعی جدید مانند اینستاگرام هم اساساً وجود نداشته‌اند.

اما بوید و الیسون در مقاله‌شان توضیح می‌دهند که هم‌اکنون صدها شبکه اجتماعی وجود دارد و هر کدام از این شبکه‌ها خدمات خود را به گروهی از کاربران ارائه می‌دهند!

با این مقدمه می‌توانیم بگوییم که حرف زدن از «نخستین شبکه اجتماعی» بیشتر یک توافق است تا یک واقعیت.

ظاهراً بیشتر صاحب‌نظران توافق دارند که سیکس دگریز (sixdegrees.com) را می‌توان اولین شبکه اجتماعی با فرمت امروزی در نظر گرفت. این شبکه اجتماعی در سال ۱۹۹۷ تأسیس شد (+).

در آن سال‌ها شبکه های اجتماعی دیگری هم تأسیس شد که در ادامه به نام برخی از آن‌ها اشاره می‌کنیم (+):نظر شما در رابطه با شبکه های اجتماعی چیست

  شبکه اجتماعی LiveJournal برای به اشتراک گذاشتن یادداشت‌ها و وبلاگ و تقویم کاری در سال ۱۹۹۹ تأسیس شد. این شرکت پیش از این آمریکایی بود و اکنون در مالکیت یک شرکت روسی است.

  شبکه اجتماعی AsianAvenue که در سال ۱۹۹۹ راه‌اندازی شد و همان‌طور که احتمالاً از نام آن حدس می‌زنید، با هدف توجه ویژه به حقوق آسیایی‌ها و کاهش تبعیض نژادی در آمریکا فعالیت می‌کرد و مخاطبان قابل‌توجهی هم جذب کرد.

  شبکه اجتماعی BlackPlanet در سال ۱۹۹۹

  شبکه اجتماعی Fotolog در سال ۲۰۰۳

  شبکه اجتماعی Friendster در سال ۲۰۰۳

  شبکه اجتماعی Linkedin در سال ۲۰۰۳

  شبکه اجتماعی MySpace در سال ۲۰۰۳

  شبکه اجتماعی Orkut در سال ۲۰۰۴

  شبکه اجتماعی Facebook در سال ۲۰۰۴

  شبکه اجتماعی Flickr در سال ۲۰۰۴

یکی از رشته‌های تخصصی که طی سال‌های اخیر از رونق بسیاری برخوردار شده، تحلیل شبکه های اجتماعی یا SNA (مخفف Social Network Analysis) است.

البته تحلیل شبکه های اجتماعی، دانشی نیست که در یک یا دو دههٔ اخیر متولد شده باشد. بلکه ریشهٔ‌ آن به جامعه‌شناسی و نیمهٔ اول قرن بیستم باز می‌گردد.

جامعه‌شناسان علاقه‌ داشتند با به‌کارگیری دستاوردهای ریاضی در نظریهٔ گراف‌ها و تحلیل شبکه، ارتباطات موجود در جوامع انسانی را بهتر بشناسند و تحلیل کنند و در این مسیر، دستاوردهای ارزشمندی هم کسب کردند.

اما گردآوری داده برای آن‌ها ساده نبود. این‌که به سراغ مردم برویم و با ابزارهایی پرسشنامه بخواهیم ویژگی‌های فردی و شبکه های ارتباطی آن‌ها را کشف و تحلیل کنیم، جدا از این‌که کاری پرهزینه و طاقت‌فرساست، از دقت کافی هم برخوردار نخواهد بود.

حتی استفاده از پایگاه‌های دادهٔ دولتی (مثلاً در زمینهٔ بهداشت،‌ تحصیلات، درآمد، مالیاتِ پرداخت‌شده و …) هم نمی‌تواند به تنهایی دقت کافی داشته باشد و تصویری نزدیک به واقعیت از جامعه برای ما ترسیم کند.

با توجه به این محدودیت، احتمالاً می‌توانید حدس بزنید که گسترش شبکه های اجتماعی دیجیتال چگونه به بستری ارزشمند برای تحلیل شبکه های اجتماعی تبدیل شد.

با این حجم از داده‌هایی که انسان‌ها دربارهٔ خود افشا می‌کنند، دیگر تحلیل‌گران مجبور نیستند با خواهش و تمنا داده‌های مورد نیازشان را گردآوری کنند. البته که اهمیت روش‌های سنت کاهش پیدا نکرده است. اما این بستر جدید با داده‌های مکمل خود، قدرت و اثربخشی ابزارهای سنتی را چند برابر کرده است.

تخصص در تحلیل شبکه های اجتماعی امروزه یکی از گران‌ترین و سودآورترین تخصص‌های بشری است و در حوزه‌های تجاری، سیاسی، اقتصادی و امنیتی، توسط دولت‌ها و کسب و کارها به کار گرفته می‌شود.

برخی از کاربردهای تحلیل شبکه های اجتماعی:

این سال‌ها تقریباً برای همه چیز و همه‌کس روزی در تقویم در نظر گرفته شده است؛ از روز انسان‌های مجرد تا روز تهیهٔ نسخهٔ پشتیبان.

بنابراین نباید تعجب کنید که روزی هم برای شبکه های اجتماعی در نظر گرفته شده است. روز نهم تیرماه یا سی‌ ژوئن هر سال را روز شبکه های اجتماعی (Social Media Day) می‌نامند.

ایدهٔ نام‌گذاری این روز را اولین بار نشریهٔ Mashable در سال ۲۰۱۰ مطرح کرد. پیشنهاد این نشریه آن بود که در آخرین روز ژوئن هر سال، مردم به سوشال مدیا فکر کنند و به این موضوع بپردازند که رسانه‌ها و شبکه های اجتماعی چه تأثیری بر زندگی آن‌ها داشته‌اند (+/+).

برخلاف عده‌ای که معمولاً نگاه منتقدانه به شبکه های اجتماعی دارند و یا دائماً در کنار فرصت‌ها به تهدیدها و آسیب‌های این شبکه‌ها فکر می‌کنند، Mashable بیشتر به سمت مثبت ماجرا نگاه کرد و می‌کند.

مثلاً پیشنهاد می‌کند که در این روز به این فکر کنیم که کدام دوستان و کدام فرصت‌ها و رابطه‌ها و همکاری‌ها به کمک شبکه های اجتماعی به وجود آمده‌اند. به عبارت دیگر به این موضوع فکر کنیم که اگر شبکه های اجتماعی نبودند، کدام داشته‌ها و دستاوردهای امروزی را در اختیار نداشتیم.

به سادگی نمی‌توان دربارهٔ این‌که کدام شبکه های اجتماعی در جهان پرطرفدار هستند قضاوت کرد. چون معیارهای مختلفی وجود دارد که فهرست‌بندی بر اساس هر یک از آن‌ها به نتیجهٔ متفاوتی منتهی می‌شود.

تعداد اپلیکیشن‌های نصب شده، رتبهٔ وب‌سایت‌ها بر اساس ترافیک، تعداد پروفایل تعریف شده، تعداد بازدیدهای روزانه از جملهٔ این معیارهاست.

در این میان، یکی از معیارهای رایج برای رتبه بندی شبکه های اجتماعی، تعداد کاربران فعال ماهانه است؛ یعنی تعداد کسانی که حداقل یک بار در ماه از یک شبکه اجتماعی استفاده می‌کنند.

آمار کاربران فعال ماهانه را می‌توانید در منابع مختلف بیابید (+/+). ما در نمودار زیر، تعداد کاربران برخی از شبکه های اجتماعی را با هم مقایسه کرده‌ایم. محور افقی تعداد کاربران را بر حسب میلیون نفر نشان می‌دهد:

در هر سطر از نمودار بالا، علاوه بر تعداد کاربران فعال، سه نام دیگر را هم به ترتیب زیر مشاهده می‌کنید:

همان‌طور که می‌بینید،‌ فیس بوک به عنوان پرمخاطب‌ترین شبکه اجتماعی جهان، نزدیک به سه میلیارد کاربر دارد. البته اینستاگرام هم متعلق به همین مجموعه (با عنوان متا) است و در آن‌جا هم یک و نیم میلیارد نفر فعالیت می‌کنند که قاعدتاً بخش قابل توجهی از آن‌ها با کاربران فیس بوک مشترک هستند.

نکتهٔ جالب توجه دیگر در نمودار بالا این است که بیشتر شبکه های اجتماعی پرمخاطب جهان در آمریکا یا چین فعالیت می‌کنند. تنها استثنا در این میان، تلگرام است که در کشور امارات متحده عربی فعال است و بر اساس قوانین این کشور فعالیت می‌کند (البته تلگرام را می‌توان یک پلتفرم اجتماعی هم دانست و اگر آن را پیامرسان و پلتفرم اجتماعی در نظر بگیریم، بهتر است آن را از جدول فوق کنار بگذاریم).

درس‌های تولید محتوا برای شبکه های اجتماعی در متمم در قالب یک مجموعه درس مستقل تحت عنوان ابزارها، مثال‌ها، روش‌ها و توصیه‌های تولید محتوا ارائه شده‌اند.

در این درس‌ها، به مطالبی مانند انتخاب لحن مناسب برای محتوا، تولید محتوا برای وبلاگ‌ها، استفاده از پادکست‌ها و فهرست‌ها، تولید محتوا برای اینستاگرام و نیز سوال‌های مناسب برای استخدام تولیدکننده محتوا پرداخته‌ایم.

تولید محتوا

ما در متمم، مقاله های متعددی درباره شبکه های اجتماعی داریم که در اینجا می‌توانید برخی از آنها را ببینید:

هشتگ چیست؟ استراتژی هشتگ در شبکه های اجتماعی

آموزش تولید محتوا برای شبکه های اجتماعی

اشتباه های سرنوشت ساز در شبکه های اجتماعی

محتواهای مورد علاقه مردم در شبکه های اجتماعی

مدیریت حضور همزمان در شبکه های اجتماعی مختلف

اشتباه کسب و کارها در شبکه های اجتماعی – عدم تفکیک بین فالور‌ها و مشتریان راغب

اشتباهات کسب و کارها و درک نادرست از مفهوم فرکانس حضور در شبکه ها

اشتباهات رایج در تولید و تنظیم محتوا برای شبکه های اجتماعی

نظریه شش درجه جدایی

مقاله ریدهافمن در مورد شبکه های اجتماعی

دوست عزیز. شما با عضویت رایگان به عنوان کاربر آزاد متمم می‌توانید به حدود نیمی از چند هزار درس متمم دسترسی داشته باشید.

همچنین در صورت تمایل، با پرداخت هزینه عضویت به همه‌ی درس‌های متمم دسترسی خواهید داشت:

 فهرست درس‌های متمم

البته از میان درس‌های مطرح شده، درس‌های زیر بیشتر به فضای دیجیتال نزدیک هستند:

  تولید محتوا  |  استراتژی محتوا  |  آموزش بازاریابی محتوا

  سواد دیجیتال  |  دیجیتال مارکتینگ

  ایمیل مارکتینگ  |  شبکه های اجتماعی | آموزش CRM

  آموزش سئو  |  جستجو در گوگل

اگر با فضای متمم آشنا نیستید و دوست دارید درباره‌ی متمم بیشتر بدانید، می‌توانید نظرات دوستان متممی را درباره‌ی متمم بخوانید و ببینید متمم برایتان مناسب است یا نه. این افراد کسانی هستند که برای مدت طولانی با متمم همراه بوده و آن را به خوبی می‌شناسند:

چند پرسش، و پاسخ آن‌ها

شبکه های اجتماعی یا فضای مجازی؟ کدام صحیح است؟

اصطلاح مجازی (virtual) برای توصیف آن‌چه در فضای دیجیتال روی می‌دهد، توصیفی بسیار قدیمی است که سال‌هاست در ادبیات علمی جهان کمرنگ شده است. امروزه اگر در یک متن یا سخنرانی انگلیسی اصطلاح Virtual Space (معادل انگلیسی فضای مجازی) به کار رود، بخش بزرگی از مخاطبان انگلیسی زبان اساساً نمی‌فهمند شما از چه حرف می‌زنید. البته برخی عبارات دیگر مانند Virtual Reality یا واقعیت مجازی کاملاً جاافتاده‌اند و هنوز هم به کار می‌روند.

از سوی دیگر، مجازی فرض کردن دنیای آنلاین، یک اشتباه جدی محسوب می‌شود؛ آن‌ هم در شرایطی که انسان‌ها بخشی از رابطه‌های خود را در این فضا می‌سازند و موضع‌گیری‌ها در این فضا روی دنیای فیزیکی (از بازار تا سیاست) تأثیر می‌گذارد و حتی نطفهٔ برخی انقلاب‌ها در جهان در این فضا بسته شده است.

بنابراین استفاده از پسوند آنلاین یا دیجیتال (مثلاً: شبکه های اجتماعی دیجیتال) مناسب‌تر و علمی‌تر است و به نظر می‌رسد که توصیف «مجازی» برای فضای آنلاین و دیجیتال، بیشتر یک اصطلاح دولتیِ ایرانی است که از طرف رسانه‌های رسمی رواج یافته و تکرار می‌شود. جالب این‌جاست که دولتمردان و رسانه های رسمی معمولاً فضای مجازی را به عنوان معادل شبکه های اجتماعی دیجیتال به کار می‌برند و غالباً وب‌سایت‌ها را جزو این فضا نمی‌شمارند. بنابراین چنین تعبیری، جدا از غلط بودن، از شمول کافی هم برخوردار نیست.

شبکه های اجتماعی یا رسانه های اجتماعی؟ کدام صحیح است؟

شبکه های اجتماعی معادل اصطلاح Social Networks و رسانه های اجتماعی معادل Social Media است. هر دو تعبیر درست و معنادار هستند و در ادبیات عمومی به جای یکدیگر به کار می‌روند. مثلاً وقتی از حضور در سوشال مدیا صحبت می‌شود، شما می‌دانید که منظور حضور در پلتفرم‌هایی مثل اینستاگرام و توییتر و یوتیوب است.

اما اگر بخواهید دقیق‌تر باشید، بهتر است اصطلاح شبکه های اجتماعی را در مواردی به کار ببرید که به جنبهٔ «رابطه‌سازی» این ابزارها توجه دارید. در مقابل، زمانی از اصطلاح رسانه های اجتماعی استفاده کنید که «ارائه‌ی محتوا و خبر و تأثیرگذاری بر مخاطبان» مد نظر شماست.

به عنوان مثال، کسانی که برای پرسونال برندینگ به سراغ ابزارهایی مانند اینستاگرام و توییتر می‌روند،‌ طبیعی است از «حضور در رسانه های اجتماعی» حرف بزنند. اما کسی که این ابزارها را بیش از هر چیز برای ارتباط با دوستان و آشنایان خود به کار می‌گیرد، به کارکرد شبکه های اجتماعی توجه دارد.

در عین حال باز هم باید تأکید کنیم که این دو مفهوم هر روز بیشتر از گذشته در هم آمیخته شده و مرز میان آن‌ها هر روز بیشتر از قبل کمرنگ می‌شود.

ترتیبی که متمم برای خواندن مطالب سری شبکه های اجتماعی به شما پیشنهاد می‌کند:

متمم مخففِ محل توسعه مهارتهای من است؛ یک فضای آموزشی آنلاین برای بحث‌های مهارتی و مدیریتی.

برای کسب اطلاعات بیشتر می‌توانید به صفحه‌ی درباره متمم مراجعه کنید.

ما برای هر یک از درس‌های متمم، یک نقشه راه داریم که به یادگیری آن درس کمک می‌کند.

می‌توانید با مراجعه‌ به صفحه‌ نقشه راه یادگیری، عنوان درس‌های مختلف متمم را ببینید.

همچنین می‌توانید دوره MBA متمم را ببینید.

شما می‌توانید بدون پرداخت پول در متمم به عنوان کاربر آزاد عضو شوید. اما به چیزی در حدود نصف درسهای متمم دسترسی خواهید داشت.

پیشنهاد ما این است که پس از ثبت نام به عنوان کاربر آزاد، با خرید اعتبار به کاربر ویژه تبدیل شوید.

اعتبار را می‌توانید به صورت ماهیانه (۷۴ هزار تومان)، فصلی (۱۹۰ هزار تومان)، نیم‌سال (۳۴۵ هزار تومان) و یکساله (۵۸۵ هزار تومان) بخرید.

برای اطلاعات بیشتر لطفاً به صفحه‌ی ثبت نام مراجعه کنید.

مجموعه گسترده و متنوعی از فایلهای صوتی رایگان در رادیو متمم ارائه شده که می‌توانید هر یک از آنها را دانلود کرده و گوش دهید.

ثبت‌نام | اطلاعات بیشتر     فهرست درس‌های متمم

شناسه کاربری:

پسورد:

نام و نام خانوادگی

شناسه کاربری:

ایمیل:

پسورد:

لطفا معادله زیر را تکمیل نمایید:

× نُه = 9

شناسه کاربری یا ایمیل خود را وارد نمایید.در صورت صحیح بودن، پسورد جدید به ایمیلتان ارسال خواهد شد

شناسه کاربری یا ایمیل:

شبکه های اجتماعی و پلتفرم های ارتباط اجتماعی از جمله فیس بوک، توییتر، اینستاگرام، لینکدین، گوگل پلاس و گروه‌های و کانال‌های تلگرامی،  همگی با دهانی باز، تشنه و چشم‌انتظار کاربران تازه هستند.

بالاترین اولویت طراحان شبکه های اجتماعی، افزایش تعداد دفعات استفاده و مجموع مدت زمان حضور کاربران در شبکه هاست. شاخصی که از آن به نام Engagement یا درگیر شدن با نرم‌افزار یا اپلیکیشن نام‌ برده می‌شود.

[ درس مرتبط: منظور از Engagement چیست و با چه معیارهایی سنجیده می‌شود؟ ]

تمایل پلتفرم‌ها برای حداکثر کردن میزان استفاده‌ی کاربران، باعث شده است که کمترین محدودیت‌ها و چارچوب‌ها به کاربران تحمیل شود.

در واقع اگر خودمان خط مشی و اصول حضور در شبکه اجتماعی را تعیین نکنیم، جز در موارد نادر با منعی از طرف شبکه‌ها و پلتفرم‌ها روبرو نخواهیم شد.نظر شما در رابطه با شبکه های اجتماعی چیست

به همین علت، بسیاری از نشریات معتبر دنیا، طی سال‌های اخیر سعی کرده‌اند کاربران را به تعریف چارچوب‌های شخصی تشویق کنند؛ یا با ارائه‌ی فهرست اشتباهات و خطاها در شبکه های اجتماعی، کمک کنند تا احتمال بروز این خطاها کاهش پیدا کند.

[ برخی منابع در این زمینه: BufferSocial / Revive Social / Forbes / Inc ]

آنچه در ادامه می‌خوانید، جمع‌بندی مختصری از منابع فوق و سایر منابع معتبر مشابهی است که به موضوع اشتباهات رایج در شبکه های اجتماعی پرداخته‌اند.

نمی‌توانیم بگوییم این موارد به ترتیب اهمیت فهرست شده‌اند؛ چون معلوم نیست کدام‌یک از آنها قرار است بزرگترین هزینه را به شما تحمیل کند.

غلط های دیکته‌ای در فضای دیجیتال کم نیستند.

شتابزدگی در تایپ، بی‌حوصله بودن در جستجوی املای درست و یادگرفتن از دیکته‌ و نگارش نادرست دیگران، از جمله علت‌های اشتباه در نگارش هستند.

اما به خاطر داشته باشیم که مدیر، همکار، کسی که تصمیم دارد من را استخدام کند و حتی با من دوست شود ممکن است به خاطر دیدن همین اشتباهات گرفتار خطای هاله ای شود (البته به فرض اینکه دیکته‌اش از من بهتر باشد).

همواره به خاطر داشته باشیم که سرعت و قدرت ما انسان‌ها در تعمیم دادن (مربوط و نامربوط) بسیار شگفت‌انگیز است.

به همین علت، خطاهایمان در شبکه های اجتماعی می‌توانند زمینه‌ساز بسیاری از قضاوت‌ها و تعمیم‌های نادرست و غیردقیق درباره‌ی ما باشند.

اگر اکانت شما شخصی است و با فعالیت شغلی‌تان ارتباط ندارد، یکی از کارهای نادرست – و حتی خطرناک – می‌تواند فعالیت در شبکه های اجتماعی در ساعات کار رسمی باشد.

صحبتی کوتاه با چند مدیر کافی است تا حس منفی آن‌ها را نسبت به استفاده‌ی همکاران از شبکه های اجتماعی در ساعات کار درک کنید.

البته ممکن است بگویید که حجم فعالیت‌های من تمام ساعات رسمی کار را پُر نمی‌کند و چرا باید مثل کارگران دوران انقلاب صنعتی، در ساعت‌های خلوت و بیکاری به نقطه‌ای سیاه بر دیوار روبرو خیره شوم؟

این حرف کاملاً منطقی است.

اما قطعاً کارهای شخصی بهتری هم وجود دارد که حتی به فرض خالی بودن ساعت کار، بتوانید به آن‌ها مشغول شوید.

بسته به نوع شغل و فضای کارتان، ممکن است تلاش برای یادگیری یک نرم افزار، تمرین برای یادگیری زبان انگلیسی و کارهایی مانند این‌ها، بتواند رضایت شما و مدیرتان را بهتر تأمین کند.


[ فایل صوتی مرتبط: اتیکت ] 

فضاهای آنلاین و شبکه های اجتماعی گاهی اوقات، بستری مناسب برای برخوردهای خشن و تهاجمی آماده می‌کنند.

در فضای فیزیکی، به ناچار بین عمل و عکس‌العمل فاصله می‌افتد و همین فاصله گاه باعث می‌شود آتش خشم ما کمی فروبنشیند.

اما در فضای دیجیتال، فاصله بین عمل و عکس‌العمل بسیار کم می‌شود و همین مسئله باعث می‌شود که گاه، حلقه برخورد خشونت‌آمیز شکل‌گرفته و تقویت شود.

[ درس مرتبط: انواع خشونت در رابطه با دیگران ]

البته تنها علت شکل‌گیری فضای خشن در شبکه های اجتماعی، افزایش سرعت گفتگو نیست.

امکان ناشناس بودن و ناشناس ماندن (Anonymity) هم به شما کمک می‌کند.

اما به خاطر داشته باشید که:

اشتباه دیگری که بسیاری از ما انجام می‌دهیم، مطرح کردن شکایت از محیط کار در شبکه های اجتماعی است.

اگر مشکلی در محیط کار من وجود دارد؛ اگر مدیرم کارهای نادرست و غیرمنطقی انجام می‌دهد و اگر از یک همکار دلگیر هستم؛ طرح این مسئله در شبکه های اجتماعی نمی‌تواند مفید و موثر باشد.

[ تصویر بالا کار پاول کوژینسکی است ]

نظر شما در رابطه با شبکه های اجتماعی چیست

اگر یک اکانت خصوصی دارید و فقط ده نفر از دوستان‌تان به آن دسترسی دارند، باز هم منطقی نیست که حرف‌های محیط کار را در آنجا مطرح کنید.

شما هرگز نمی‌دانید در لحظه‌ای که دوست‌تان در حال خواندن مطلب شماست، چه کسی در کنارش نشسته است.

ضمناً هیچ کس هم تعهد نداده که از حرف‌های جالب و شنیدنی ما (که دردِ دل از محیط کار جزو آن‌هاست) اسکرین‌شات نگیرد و برای دوست دیگرش ارسال نکند.

حتی اگر به این امید هستید که حرف‌تان از این طریق به گوش (یا چشم) مدیرتان برسد، به خاطر داشته باشید که مدیران (مثل همه‌ی ما)، در برابر حرف و خواسته‌ای که در جمع مطرح می‌شود مقاومت بسیار بیشتری دارند.

بنابراین در مقایسه با یک گفتگوی دو نفره ساده‌ی غیررسمی، کمتر احتمال دارد که نتیجه بگیرید.

منطقی نیست انتظار داشته باشیم در چند ماه اول، مجموعه‌ی گسترده‌ای از مخاطبان و تعداد زیادی دوست و آشنا و حجم زیادی از لایک‌ها و کامنت‌ها را جمع کنیم.

اصرار بر این‌که در نخستین هفته‌ها و ماه‌های حضور در یک پلتفرم اجتماعی، همه‌ی فعالان آن‌ فضا حداقل یک بار نام ما را بشوند، الزاماً به نتیجه‌ی مطلوبی منتهی نمی‌شود.

روشهای میان‌بر برای جمع کردن مخاطب در فضاهای مجازی کم نیست.

اما دیر یا زود، می‌بینید که در فضای دیجیتال، جامعه‌ی بزرگتری از مخاطبان و دوستان الزاماً ارزش بیشتری ندارد.

موارد بسیاری می‌توان یافت که جامعه‌ی کوچکتری از مخاطبان و دوستان وفادار می‌تواند از لحاظ انسانی،‌ احساسی، اجتماعی و اقتصادی،‌ مفیدتر و اثربخش‌تر باشد.

یکی از گروه‌هایی که معمولاً خود را در این زمینه استثنا می‌دانند، کسانی هستند که در شبکه های اجتماعی از نشر تبلیغ، کسب درآمد می‌کنند.

اما آشنایی بیشتر مردم و کسب و کارها با اینفلوئنسر مارکتینگ باعث شده که آن‌ها هم به سادگی فریب تعداد فالوئرها و مخاطبان را نخورند و به کیفیت جامعه مخاطب و اثربخشی تبلیغات هم توجه کنند.


دوست عزیز.

این درس برای کاربران ویژه متمم در نظر گرفته شده است.

با عضویت به عنوان کاربر ویژه‌ی متمم، علاوه بر دسترسی به این مطلب، به سایر بحث‌هایی هم که در رابطه با شبکه های اجتماعی مطرح می‌شوند دسترسی پیدا می‌کنید.

همچنین با فعال کردن اشتراک ویژه به درس‌های بسیار بیشتری دسترسی پیدا می‌کنید که می‌توانید فهرست آنها را در اینجا ببینید:

 فهرست درس‌های مختص کاربران ویژه متمم

البته از میان درس‌ها و مطالب مطرح شده، ما فکر می‌کنیم شاید بهتر باشد ابتدا مطالعه‌ی مباحث زیر را در اولویت قرار دهید:

  تولید محتوا

  استراتژی محتوا

 سواد دیجیتال

  دیجیتال مارکتینگ

  مدیریت کسب و کار (MBA)

در میان متخصصان تحلیل شبکه های اجتماعی یک جمله را بسیار می‌شنوید: You are what you like (شما، همان پست‌هایی هستید که لایک می‌کنید).

البته متخصصان شبکه های اجتماعی این حرف‌ را معمولاً از دیدگاهِ تحلیل سلیقه‌ی کاربران، شناسایی الگوهای رفتار عمومی و تشخیص و تحلیل شبکه های اجتماعی انسانی مطرح می‌کنند.

اما این را هم به خاطر داشته باشیم که دوستان نزدیک و حتی آشنایان دور هم، بر اساس این‌که ما چه مطالبی را لایک می‌کنیم یا زیر چه مطالبی برای چه کسانی کامنت می‌گذاریم توجه می‌کنند.

معمولاً در بحث برندسازی شخصی هم به این نکته اشاره می‌شود که مطالبی که بازنشر می‌کنید درست به اندازه‌ی مطالب خودتان می‌توانند در تصویری که از خود می‌سازید تأثیر داشته باشند.


چه نکاتی دیگری به نظر شما می‌رسد یا آنها را در زندگی خود و اطرافیانتان تجربه کرده‌اید که در فهرست بالا نیامده؟ خوشحال می‌شویم که آنها را با دوستان متممی خود به اشتراک بگذارید.

مطالب، نوشته‌ها و درس‌های مرتبط

ترتیبی که متمم برای خواندن مطالب سری شبکه های اجتماعی به شما پیشنهاد می‌کند:

متمم مخففِ محل توسعه مهارتهای من است؛ یک فضای آموزشی آنلاین برای بحث‌های مهارتی و مدیریتی.

برای کسب اطلاعات بیشتر می‌توانید به صفحه‌ی درباره متمم مراجعه کنید.

ما برای هر یک از درس‌های متمم، یک نقشه راه داریم که به یادگیری آن درس کمک می‌کند.

می‌توانید با مراجعه‌ به صفحه‌ نقشه راه یادگیری، عنوان درس‌های مختلف متمم را ببینید.

همچنین می‌توانید دوره MBA متمم را ببینید.

شما می‌توانید بدون پرداخت پول در متمم به عنوان کاربر آزاد عضو شوید. اما به چیزی در حدود نصف درسهای متمم دسترسی خواهید داشت.

پیشنهاد ما این است که پس از ثبت نام به عنوان کاربر آزاد، با خرید اعتبار به کاربر ویژه تبدیل شوید.

اعتبار را می‌توانید به صورت ماهیانه (۷۴ هزار تومان)، فصلی (۱۹۰ هزار تومان)، نیم‌سال (۳۴۵ هزار تومان) و یکساله (۵۸۵ هزار تومان) بخرید.

برای اطلاعات بیشتر لطفاً به صفحه‌ی ثبت نام مراجعه کنید.

مجموعه گسترده و متنوعی از فایلهای صوتی رایگان در رادیو متمم ارائه شده که می‌توانید هر یک از آنها را دانلود کرده و گوش دهید.

ثبت‌نام | اطلاعات بیشتر     فهرست درس‌های متمم

با سلام و احترام

به نظر من اولین و شاید یکی از مهم ترین اشتباه های ما در ارتباط با شبکه ها و پلتفرم های اجتماعی تصمیم به حضور در این شبکه ها بدون هدف و برنامه است.

همانقدر که حضور هدفمند و برنامه ریزی شده در این شبکه ها (بویژه شبکه های تخصصی) می تواند مفید و موثر واقع شود، حضور بی هدف و مدیریت نشده(بخصوص در شبکه های عمومی) می تواند غیر موثر و حتی آسیب زا باشد.

به نسبتی که ما در شبکه های اجتماعی بدون هدف خاصی فقط به دنبال گسترش شبکه ارتباطی مجازی هستیم به همان نسبت شانس برخورداری از ارتباطات اصیل انسانی خود را از دست می دهیم.

شبکه ها و پلتفرم های اجتماعی در صورت شناخت اصولی  و انتخاب هدفمند ، می توانند ظرفیت های بزرگی برای رشد و توسعه فردی و شغلی ما ایجاد کنند، اما مشکل از جایی آغاز می شود که ما فقط برای رفع نیازهای ارتباطی خود و فرار از تنهایی به این شبکه ها پناه می بریم – به جای اینکه به خانواده و دوستان خود پناه ببریم –

شناسه کاربری:

پسورد:

نام و نام خانوادگی

شناسه کاربری:

ایمیل:

پسورد:

لطفا معادله زیر را تکمیل نمایید:

شش × = 48

شناسه کاربری یا ایمیل خود را وارد نمایید.در صورت صحیح بودن، پسورد جدید به ایمیلتان ارسال خواهد شد

شناسه کاربری یا ایمیل:


متمم چیست؟Downloads-icon

اجتماعات اینترنتی فضایی است که کاربران اینترنت، اطلاعات خود را کسب می‌نمایند و دائماً از آن بازدید می‌کنند. شرکت‌های بسیاری هستند که با کمک این اجتماعات اینترنتی که به آنها شبکه های اجتماعی مجازی گفته می‌شود، نام تجاری خود را توسعه داده‌اند. با توجه به اهمیت شبکه های اجتماعی شرکت‌ها توانسته‌اند سهم بازار خود را فراتر از گذشته افزایش داده و دسترسی مردم به محصولات و خدمات ارایه شده‌ خود را به میزان قابل توجهی افزایش دهند. در این مقاله می خوانید شبکه های اجتماعی

در مجموع به هر اجتماعی که برای هدف خاصی تشکیل شود، یک شبکه اجتماعی میگویند. قدمت شبکه‌های اجتماعی، به طول تاریخ بشریت است. به نوعی، اولین شبکه اجتماعی را می توان جمع خانواده در نظر گرفت و یا اینکه تیم ورزشی، محیط مدرسه و…. هر کدام از آنها، یک شبکه اجتماعی محسوب می‌شوند. حال اینکه با پیشرفت تکنولوژی بسیاری از این اجتماعات به شکل مجازی و اینترنتی تشکیل یک شبکه اجتماعی مجازی داده‌اند.

ناگفته نماند، راه اندازی شبکه های اجتماعی آنقدر که تصور می‌کنید سخت نیست. اگر می‌خواهید شبکه اجتماعی اینترنتی خود را راه‌اندازی کنید، کافسیت نرم افزار مدیریت محتوا شبکه‌ی اجتماعی که ویژگی و امکانات مورد نیاز شما را دارد انتخاب و شبکه‌ی اجتماعی خود را راه‌اندازی کنید و سپس با خرید دامنه مناسب و ساخت وب سایت بصورت موازی تجارت خود را ارتقا دهید.حال که با تعریف شبکه های اجتماعی آشنا شدید در امتداد مقاله به بررسی می پردازیم.

به طور کلی، منظور از فعالیت در شبکه اجتماعی مجازی صرفاً داشتن یک حساب کاربری در آن نیست. بلکه بایستی به طور منظم و با تولید محتوا، حضور خودتان را اعلام نمایید. صرفا داشتن یک حساب کاربری در پلتفرم‌ شبکه های اجتماعی، به این معنی نیست که فروش و بازدهی کسب‌و‌کار شما ناگهان، افزایش خواهد یافت. حتی ممکن است باز کردن حساب کاربری آن هم بدون فعالیت، باعث تاثیر منفی بر روی دیدگاه مشتریان در مورد کسب و کار شما بشود. واقعیت این است که، اگر شما قصد فعالیت در شبکه‌های اجتماعی را ندارید بهتر است اصلا دکمه‌ی آنها را در وب‌سایت خود قرار‌ ندهید. در واقع، شبکه‌های اجتماعی دارای مکانیزم و الگوریتم های خاصی هستند که فعالیت شما را بررسی میکنند. به عنوان مثال، شبکه اجتماعی اینستاگرام از طریق هوش مصنوعی خودش حساب هایی که فعالیتی در آنها انجام نشود را به خوبی تشخیص می‌دهد. حتی در برخی مواقع عدم به روز رسانی محتوای حساب، منجر به بسته شدن آن می گردد.نظر شما در رابطه با شبکه های اجتماعی چیست

برای آشنایی با هوش مصنوعی می توانید مقاله هوش مصنوعی چیست را بخوانید.

از مهمترین ویژگی های شبکه های اجتماعی مجازی که به هنگام استفاده از آن بایستی دقت کنید باید با مشتریان خود در تعامل باشید و از آنها، همیشه نظرخواهی کنید. مثلا تصویری از دو محصول جدید خود گذاشته و از دنبال کنندگان سوال کنید، کدام را بیشتر دوست دارند. این کار، راه را برای ارتباط‌های آینده باز کرده و به شما کمک می‌کند سلایق و نیازهای مشتریان خود را بهتر بشناسید.

به شما پیشنهاد می شود مقاله ما با موضوع بهینه سازی شبکه های اجتماعی چیست را مطالعه نمایید.

اهداف بسیار زیادی را می توان برای شبکه اجتماعی مجازی نام برد که برخی از مهم ترین آنها را فهرست میکنیم:

هدف شما از شبکه های اجتماعی باید ارایه محتوای مناسب و کاربر پسند برای مشتریان باشد و آنها را با محتوا درگیر و نیز جذب کند. این درگیر کردن باید تا حدی باشد که آنها را مجذوب کرده و باعث به اشتراک گذاشتن محتوای شما شود.

اگر به دنبال پاک کردن اکانت تلگرام برای همیشه هستید مقاله ما را بخوانید.

همانطور که میدانید، علم و فناوری به سرعت در حال پیشرفت است. به طوری که بسیاری از کارهای روزمره انسان، از طریق کامپیوتر ها و فضای مجازی انجام می‌گیرد. بنابراین، سیل عظیمی از کاربران با نیازمندی های مختلف در فضای اینترنت وجود دارند. واضح است که همین کاربران، مشتریان بالقوه برای کسب و کارهای مختلف هستند و می توان با مدیریت صحیح آنها را به مشتریان فعال تبدیل نمود. ضمن اینکه شبکه اجتماعی مجازی یکی از ابزارهای بسیار قدرتمند برای رصد کردن امورات نهادهای مختلف می باشد. سرعت در اجرا و صرفه جویی در هزینه های مختلف، از مزایای مهم این شبکه ها است. به عنوان مثال، فرض کنید که گروهی متشکل از پرسنل کسب و کار خودتان تشکیل داده اید. در صورتی که بخواهید پیامی را به افراد ارسال نمایید، نیاز به صرف هزینه و زمان برای ارسال پیام های کاغذی ندارید. بلکه فقط با لمس چند دکمه اطلاع رسانی و هماهنگی را انجام می دهید.

نوع هر شبکه اجتماعی مجازی را می توان از لحاظ فاکتورهای مختلفی بررسی نمود.

در مورد تیک تاک می توانید مقاله چگونه وارد تیک تاک شویم را بخوانید.

یوتیوب، بزرگ‌ترین و محبوب‌ترین رسانه‌ی تصویری در بین شبکه های اجتماعی مجازی است که در ۱۴ فوریه سال ۲۰۰۵ با همکاری سه کارمند سابق پی پال، تاسیس و بعدها در نوامبر ۲۰۰۶ به قیمت ۱.۶۵ میلیارد دلار توسط کمپانی گوگل، خریداری شد. این وب‌سایت در حال حاضر، بیش از ۱ میلیارد و ۵۰۰ میلیون بازدید ماهانه دارد اما شبکه‌های اجتماعی می توان نمونه یوتیوب را در شبکه اجتماعی ایرانی، آپارات را نام برد. در مورد اینکه یوتیوب چیست مقاله دیگری به همین نام موجود است.

برای اینکه بتوانید ویدئو از یوتیوب دانلود کنید مقاله دانلود از یوتیوب را بخوانید.

اینستاگرام یک شبکه اجتماعی تصویری است. این پلت فرم در ۶ اکتبر سال ۲۰۱۰ راه اندازی شد و بیش از ۴۰۰ میلیون کاربر فعال دارد و مالک اصلی اینستاگرام هم، فیسبوک است. تعداد بسیار زیادی از کاربران از این شبکه برای پست کردن تصاویر سفر خود، دنیای مد، غذاهای مختلف و مورد علاقه خود، هنر و سایر موضوعات مشابه استفاده می‌کنند.

در این فضا شما می توانید به راحتی و تنها با چند ترفند افزایش فالوور در اینستاگرام خود داشته باشید

یکی از دلایل محبوبیت اینستاگرام، به واسطه‌ی فیلترهای منحصر به فردی است که امکانات ویرایش عکس و ویدیو را، ایجاد می‌کنند. تقریبا ۹۵ درصد کاربران این شبکه عضو فیسبوک هم هستند و بدین ترتیب شما می‌توانید با یک تیر دونشان را هدف بگیرید. هم اکنون اینستاگرام حدود ۸۰۰ میلیون بازدید ماهانه دارد.

اگر قصد دارید در اینستاگرام فعالیت کنید، مقاله سایز ویدیو در اینستاگرام را بخوانید.

توییتر در ۲۱ مارس سال ۲۰۰۶ تاسیس شد و دفتر اصلی آن در سان‌فرانسیسکوی کالیفرنیا است. شاید این پرسش به ذهن شما هم رسیده باشد که ارسال پست با استفاده از حداکثر ۲۸۰ کاراکتر درتوییتر، روش مناسبی برای تبلیغات تجاری نیست اما بنا بر آمار، این رسانه‌ی ارتباط اجتماعی بیش از ۳۲۰ میلیون کاربر ماهانه‌ی فعال دارد که با استفاده از همین محدودیت ۲۸۰ کاراکتری اطلاعات خود را انتقال می‌دهند. در زمینه تجارت، مشاغل مختلف از این رسانه‌ی پربیننده برای تعامل با مشتریان خود، پاسخ‌د‌هی به سوالات آن‌ها و انتشارآخرین اخبار استفاده می‌کنند و هم‌زمان تبلیغات ویژه برای مخاطبین خاص خود را هم، پیگیری می‌کنند. پس ساخت اکانت توئیتر را در برنامه خود بگذارید.

در اینجا چند مورد از مشهورترین شبکه‌های اجتماعی مجازی ایران را فهرست کرده ایم:

این شبکه اجتماعی مجازی، در سال ۱۳۹۵ شمسی راه اندازی شد. بوسیله شبکه بله می‌توان علاوه بر ارسال پیام، به انجام امورات مالی نیز پرداخت. یکی از اصلی ترین پشتوانه های این شبکه اجتماعی بانک ملی ایران می باشد.

یک سال پس از بله و در سال ۱۳۹۶ شروع به کار نمود . نمایش محتوای آن شبیه به اینستاگرام بوده و همینطور امکان انتقال وجه را فراهم کرده است.

این شبکه اجتماعی مجازی همه کاره می باشد و از طرفی پرحاشیه هم بوده است. در سال ۱۴۰۰ مجوز اپلیکیشن روبیکا به دلیل ساخت حساب برای کاربران بدون مجوز، باطل شد.

این پیام رسان از امنیت بالا و کیفیت مطلوبی جهت نگهداری و تبادل داده ها برخوردار می‌باشد. د در سیستم عامل های اندروید، ios، لینوکس ویندوز و تحت وب اجرا می گردد.

در ابتدا، کار خودش را با حمایت صدا و سیما آغاز نمود و هم اکنون به صورت مستقل فعالیت می کند. همچنین نام او به سروش پلاس تغییر یافت.

نام این شبکه اجتماعی مجازی، مخفف عبارت شبکه آموزشی دانش آموز است. یکی از علتهای پیدایش شاد، فراگیری ویروس کرونا بود. این پیام رسان در دوران شیوع کرونا، نقش مهمی در برگزاری آنلاین کلاس های درس داشته است.

گپ، ما، تلگرام طلایی، هاتگرام و یا ویسپی(البته فعالیت آن در اواخر سال ۱۳۹۹ متوقف شد) برخی از دیگر شبکه های ایرانی هستند.

به شما پیشنهاد می کنیم مقاله ی ما را برای کسب اطلاعات در حوزه تبلیغات اینترنتی مطالعه نمایید.

سلام وقت بخیر میخواستم بدونم که چطور میشه تو لینکدین رزومه ساخت؟

نقش شبکه های اجتماعی بروی کسب وکار رو واقعا نمیشه انکار کرد

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دیدگاه

نام *

ایمیل *

نظر شما در رابطه با شبکه های اجتماعی چیست

وب‌ سایت

با عضویت در خبرنامه ایران هاست از آخرین مطالب و پیشنهادات و تخفیفها زودتر خبردار شوید

ایمیل

https://civilica.com/doc/268377/

اطلاعات استنادی این مقاله را به نرم افزارهای مدیریت اطلاعات علمی و استنادی ارسال نمایید و در تحقیقات خود از آن استفاده نمایید.

مقالات فوق بر اساس داده کاوی مقالات مطالعه شده توسط پژوهشگران محاسبه شده است.

مقالات فوق اخیرا در حوزه مرتبط با این مقاله به سیویلیکا افزوده شده اند.

COI مخفف عبارت CIVILICA Object Identifier به معنی شناسه سیویلیکا برای اسناد است. COI کدی است که مطابق محل انتشار، به مقالات کنفرانسها و ژورنالهای داخل کشور به هنگام نمایه سازی بر روی پایگاه استنادی سیویلیکا اختصاص می یابد.نظر شما در رابطه با شبکه های اجتماعی چیست

کد COI به مفهوم کد ملی اسناد نمایه شده در سیویلیکا است و کدی یکتا و ثابت است و به همین دلیل همواره قابلیت استناد و پیگیری دارد.

دفتر مرکزی انتشارات بوم سازه (سیویلیکا): تهران، بزرگراه جلال آل احمد، بین خیابان کارگر و بزرگراه چمران، کوچه پروانه، پلاک ۴، ساختمان چمران، طبقه ۴، واحد ۳۱

تلفن: ۸۸۰۰۸۰۴۴ ، ۸۸۳۳۵۴۵۰ ، ۸۸۳۳۵۴۵۱ ، ۸۸۳۳۵۴۵۲ – کد پستی: ۱۴۳۹۹۱۴۱۵۳

تمامی خدمات پایگاه سیویلیکا ، حسب مورد دارای مجوزهای لازم از مراجع مربوطه می باشند و فعالیت های این سایت تابع قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران است

صفحه‌ها برای ویرایشگران خارج‌شده از سامانه بیشتر بدانید

آسیای جنوبی

خاور میانه

اروپا

آمریکای شمالی

نظر شما در رابطه با شبکه های اجتماعی چیست

شبکهٔ اجتماعی (به انگلیسی: Social network) ساختاری اجتماعی است که از گروه‌هایی (عموماً فردی یا سازمانی) تشکیل شده‌است که توسط یک یا چند نوع خاص از وابستگی مانند ایده‌ها و تبادلات مالی، دوستان، خویشاوندان، لینک‌های وب، و سرایت بیماری‌ها (اپیدمولوژی) به هم وصل هستند.

تحلیل شبکه‌های اجتماعی روابط اجتماعی را با اصطلاحات رأس و یال می‌نگرد. به بیان دیگر، در ساده‌ترین شکل، یک شبکهٔ اجتماعی نگاشتی از تمام یال‌های مربوط، میان رأس‌های مورد مطالعه است. رأس‌ها، بازیگران فردی درون شبکه‌ها و یال‌ها، روابط میان این بازیگران هستند. انواع زیادی از یال‌ها می‌تواند میان رأس‌ها وجود داشته باشد.

نتایج تحقیقات مختلف بیانگر آن است که می‌توان از ظرفیت شبکه‌های اجتماعی در بسیاری از سطوح فردی و اجتماعی به منظور شناسایی مسائل و تعیین راه حل آنها، برقراری روابط اجتماعی، اداره امور تشکیلاتی، سیاست‌گذاری عمومی و رهنمون‌سازی افراد در مسیر دستیابی به اهداف استفاده نمود.[۱]

تحلیل شبکه‌های اجتماعی (مرتبط با نظریه شبکه‌ها) به عنوان یک تکنیک کلیدی و مهم در جامعه‌شناسی، انسان‌شناسی، جغرافیا، روان‌شناسی اجتماعی، جامعه‌شناسی زبان، علوم ارتباطات اجتماعی، دانش اطلاعات، مطالعات سازمانی، اقتصاد و زیست‌شناسی مدرن همانند یک موضوع محبوب در زمینه تفکر و مطالعه پدیدار شده‌است.

بیش از یک سده است که در جوامع، از واژه «شبکهٔ اجتماعی» را برای اشاره ضمنی به مجموعه روابط پیچیده میان افراد در سیستم‌های اجتماعی در تمامی مقیاس‌ها از روابط بین فردی گرفته تا بین‌المللی مورد استفاده می‌گیرد. جان آروندل بارنس در سال ۱۹۴۵ برای نخستین بار از اصطلاح قاعده‌مند برای مشخص کردن الگوهایی از رشته‌ها استفاده کرد که مفاهیم را مشخص می‌کنند و به صورت رایج توسط عموم و دانشمندان علوم اجتماعی مورد استفاده قرار می‌گیرد: گروه اجتماعی محدود (مانند: قبیله و خانواده) و طبقات اجتماعی (مانند: جنسیّت و قومیت).[۲]

تحلیل شبکه‌های اجتماعی از دید احکام نظری و روش‌ها و تحقیق‌های مربوط به آن از یک صنعت ضمنی به معبری تحلیلی برای پارادایمها تغییر یافته‌است. برهان‌های تحلیلی از کل گرفته تا جزء؛ از ساختار گرفته تا روابط و افراد، از اخلاق گرفته تا رفتار، همگی شبکه‌های سراسری را مورد بررسی قرار می‌دهند که در آنها، همه رشته‌ها شامل روابط ویژه‌ای در میان جمعیتِ تعریف شده‌اند یا شبکه‌های فردی را مورد بررسی قرار می‌دهند که شامل رشته‌هایی (مانند انجمن‌های خصوصی) است که افراد مشخصی آن‌ها را دارند.[۳]

گرایش‌های تحلیلی متعددی تحلیل شبکه‌های اجتماعی را تمیز می‌دهند: هیچ فرضی وجود ندارد که گروه‌ها، بلوک‌های بناکننده اجتماع هستند:[۴] این معبر برای مطالعه سیستم‌های اجتماعی با محدودیت کمتر باز است از اجتماعات غیر محلی گرفته تا لینک‌های درون وبگاه‌ها.

تحلیل شبکه‌های اجتماعی علاوه بر سروکار داشتن با اشخاص (افراد، سازمان‌ها، کشورها) به عنوان واحدهای گسسته تحلیل، بر چگونگی ساختار رشته‌ها که اشخاص و روابط میان آن‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد نیز تمرکز می‌کند.

برخلاف تحلیل‌هایی که بر این فرض استوارند که هنجارهای اجتماعی تعیین‌کننده رفتارها هستند، تحلیل شبکه‌های اجتماعی به بررسی وسعت تأثیرگذاری ساختار و ترکیب رشته‌ها بر هنجارها می‌پردازد.

تحلیل شبکه‌های اجتماعی چشم‌انداز متناوبی را ایجاد می‌کند که در آن خواص افراد نسبت به ارتباطات و رشته‌های میان آن‌ها در شبکه از اهمیت کمتری برخوردار است. این معبر ایجاد شده‌است تا برای توضیح بسیاری از پدیده‌های جهان واقعی مفید واقع شود، اما مجال کمتری برای نمایندگی‌های فردی باقی می‌گذارد تا توانمندی‌های فردیشان روی موفقیت تأثیرگذار باشد؛ زیرا بخش زیادی از این توانمندی‌ها درون ساختار شبکه باقی می‌ماند.

شکل یک شبکهٔ اجتماعی به تعیین میزان سودمندی شبکه برای افراد آن شبکه کمک می‌کند. به‌طور جزئی، شبکه‌های بسته برای اعضایشان نسبت به شبکه‌هایی که تعداد زیادی اتصالات ضعیف برای افراد خارج از شبکه اصلی دارند، فایده کمتری دارند. بیشتر شبکه‌های باز با اتصالات اجتماعی و رشته‌های ضعیف، شانس بیشتری برای دسترسی به ایده‌ها و دست‌آوردهای جدید نسبت به شبکه‌های بسته با رشته‌های طویل فراهم می‌آورد. به بیان دیگر گروهی از دوستان که تنها دارای ارتباط با یکدیگر هستند، اطلاعات و دست‌آوردهای یکسانی را به اشتراک می‌گذارند. اما گروهی از افراد که دارای ارتباط با بخش‌های اجتماعی دیگر هستند شانس بیشتری برای دسترسی به محدوده وسیعتری از اطلاعات دارند.

افراد برای دستیابی به موفقیت، بهتر است که با شبکه‌های گوناگونی ارتباط داشته باشند تا این که ارتباطات زیادی درون یک شبکه داشته باشند. به‌طور مشابه افراد می‌توانند تأثیرگذاری و ایفای نقش به عنوان واسطه در برقراری ارتباط بین دو شبکه که به هم متصل نیستند را تمرین کنند. (این کار پر کردن سوراخ‌های ساختاری نامیده می‌شود)[۵]

در این مدل کل شبکه اجتماعی به صورت یک گراف نمایش داده می‌شود که در آن رئوس نشان دهنده افراد و یال‌ها نشان دهنده ارتباط میان آن‌ها هستند. برخی از رأس‌ها به صورت پیش‌فرض فعال و بقیه غیرفعال هستند. وزن یال‌ها عددی میان صفر و یک است که نشان دهنده احتمال فعال شدن آن‌ها است. هرگاه رأسی مانند

v

{displaystyle v}

فعال می‌شود با احتمالی می‌تواند رأس‌های همسایه خود را فعال کند. این احتمال برابر وزن یال ارتباطی میان رأس

v

{displaystyle v}

و راس

u

{displaystyle u}

(رأسی که

v

{displaystyle v}

شاید بتواند آن را فعال کند

P
(
u
,
v
)

{displaystyle P(u,v)}

است. این فعال‌سازی با احتمالی که گفته شد تنها یه بار صورت می‌گیرد، به این معنی که اگر با احتمال مربوط رأس

v

{displaystyle v}

نتوانست رأس

u

{displaystyle u}

را فعال کند دیگر رأس

v

{displaystyle v}

شانسی برای اثرگذاری بر رأس

u

{displaystyle u}

نخواهد داشت.

در این مدل نیز مانند مدل انتشار مستقل، شبکه اجتماعی با یک گراف مدل می‌شود که افراد به صورت رأس و ارتباط میان افراد به صورت یال نمایش داده می‌شود. از طرفی هر رأس دارای دو وضعیت فعال و غیرفعال است. احتمال اثرگذاری فرد

v

{displaystyle v}

بر فرد

u

{displaystyle u}

را با وزن بین دو یال، که با

b
v
,
w

{displaystyle bv,w}

نمایش می‌دهیم، بیان می‌شود. این وزن یا همان احتمال به گونه‌ای است که باید مجموع جمع همسایه‌ها کمتر از ۱ باشد:
هر رأس

v

{displaystyle v}

دارای یک حد آستانه است که بین بازه [۰٬۱] به صورت تصادفی انتخاب می‌شود، این مقدار نسبت وزنی همسایگانی از

v

{displaystyle v}

ات که باید فعال شوند تا منجر به فعال شدن

v

{displaystyle v}

شوند. با داشتن انتخابهای تصادفی برای آستانه‌ها و یک مجموعه از رئوس فعال اولیه (که در این حالت بقیه رئوس کاملاً غیرفعال هستند)، مراحل انتشار به‌طور قطعی در قدم‌های مجزای زیر خواهد بود:

۱- در قدم t کل رئوسی که در قدم t-1 فعال بودند، به صورت فعال باقی خواهند ماند.
۲- رأس

v

{displaystyle v}

را در صورتی فعال می‌کنیم که جمع وز نهای همسایگان فعال آن حداقل

Θ
v

{displaystyle Theta v}

باشد:[۶]

شبکه‌های اجتماعی برای بررسی چگونگی تأثیرات متقابل میان تشکیلات، توصیف بسیاری از اتصالات غیررسمی که مجریان را به یکدیگر متصل می‌کنند، نیز مورد استفاده قرار گرفته‌اند و در این زمینه‌ها نیز به خوبی برقراری ارتباطات فردی میان کارمندان در سازمان‌های مختلف عمل می‌کنند. شبکه‌های اجتماعی نقش کلیدی در موفقیت‌های تجاری و پیشرفت‌های کاری ایفا می‌کنند. شبکه‌ها راه‌هایی را برای شرکت‌ها فراهم می‌کنند که اطلاعات جمع‌آوری کنند، از رقابت بپرهیزند و حتی برای تنظیم قیمت‌ها و سیاست‌ها با هم تبانی کنند.[۷]

نتایج مطالعات در حوزه سیاستگذاری گردشگری نشان می‌دهد شبکه‌های اجتماعی به واسطه تأثیرگذاری روی متغیرهای رفتاری بر جذب گردشگران خارجی به مقاصد گوناگون تأثیرگذار هستند و می‌توان از این شبکه‌ها به منظور شکل‌گیری اعتماد و کاهش ریسک تصمیم‌گیری کاربران در انتخاب یک مقصد خاص گردشگری بهره گرفت.[۱]

شبکه‌های اجتماعی می‌توانند موجب ایجاد نگرانی در کاربرانشان در مورد واکنش دیگر اعضای شبکه شوند و به این طریق افراد را از ابراز نظر در مورد موضوعات مهم بازدارند.[۸]

فضای مجازی، امکان شکل‌گیری اجتماعات جدید از کاربران را فراهم می‌کند. از زمان فردیناند تونیس و تلاش او برای تعریف دو گونه تجمع انسانی یعنی «اجتماع» (گزلشافت) در مقابل «جامعه» (گمنشافت) به بعد همه متفکران علوم اجتماعی و فرهنگی «رو در رو بودن»، «محدودیت تعداد»، و «ابتناء بر روابط عاطفی و نه روابط عقلانی» را از خصائص بنیادی اجتماع عنوان کرده‌اند.

هر چند روابط کاربران فضای مجازی رابطه‌ای با واسطه و نه رو در رو است اما بسیاری از پژوهشگران اینترنت تمایل دارند از اصطلاح «اجتماع» برای اشاره به جمع کاربران استفاده کنند.

شبکه‌های اجتماعی مجازی مانند فیس‌بوک در بین مردم جهان محبوبیت بالایی کسب کرده‌اند. این شبکه‌های اجتماعی در عین حال که فضایی برای یافتن دوستان جدید یا قدیمی هستند، جایی برای تبادل نظر هستند که در آن‌ها افراد عقاید و نظرات خود را با هم به اشتراک و بحث می‌گذارند[نیازمند منبع].

اهمیت و محبوبیت شبکه‌های اجتماعی مجازی، در آینده بیش از این هم اهمیت پیدا می‌کند؛ زیرا در دنیای حقیقی هیچ‌گاه افراد علاقه‌مند، موضوعات موردعلاقه خود را به این گستردگی نمی‌یافتند.

استفاده از خدمات شبکه‌های اجتماعی، روزبه‌روز محبوبیت بیشتری پیدا می‌کند.
هم‌اکنون سایت‌های شبکه‌های اجتماعی، بعد از درگاه‌های وب بزرگی مانند یاهو! یا ام‌اس‌ان و موتورهای جستجوی وب مانند گوگل، تبدیل به پراستفاده‌ترین خدمت اینترنتی شده‌اند.

ناسا هم برای جذب جوانان علاقه‌مند به موضوعات هوافضا، یک شبکه اجتماعی را بر پایه استانداردهای نسل آینده وب و تنظیمات سایت خود راه‌اندازی کرد. این شبکه اجتماعی با نام «مای ناسا» بخش‌های بسیار پیشرفته‌ای دارد که کاربران می‌توانند از طریق آن‌ها تصاویر و تفکرات خود را دربارهٔ موضوعات فضایی با سایر کاربران به‌اشتراک بگذارند. مای ناسا یک نمونه بسیار اصلی از شبکه‌های اجتماعی است و یک محیط مجازی را می‌سازد که در آن کاربران می‌توانند تمام موضوعات و مقولات مورد نظر و شخصی خود را جمع‌آوری کنند. کاربران می‌توانند در این شبکه اجتماعی جدید برای خود وبلاگ درست کنند و از وبلاگ‌هایی نظیر وبلاگ یکی از مدیران ناسا که روایت بسیار شگفت‌انگیزی را از مأموریت‌های فضایی خود نقل کرده‌است، استفاده کنند.

شبکه‌های اجتماعی، به‌خصوص آن‌هایی که کاربردهای معمولی و غیرتجاری دارند، مکان‌هایی در دنیای مجازی هستند که مردم خود را به‌طور خلاصه معرفی می‌کنند و امکان برقراری ارتباط با همفکرانشان را در زمینه‌های مختلف مورد علاقه فراهم می‌کنند. البته در بعضی از این موارد مثل مای‌ناسا سمت و سوی اصلی این علایق (فضا) مشخص است.

در ایران عضویت در شبکه‌های اجتماعی جرم تلقی نمی‌شود و جرم انگاشتن به نوع فعالیت شبکه و فرد وابسته است.[۹][۱۰] بر اساس قانون جرایم رایانه‌ای اصل بر آزادی است و شهروندان از تمامی امکانات اینترنت می‌توانند استفاده کنند اما این اصل استثناهایی دارد که عمدتاً در قانون جرایم رایانه‌ای آمده‌است ارتکاب این ممنوعیت‌ها جرم و قابل مجازات است.[۱۱]

گرچه آمار دقیقی ازرسانه‌های اجتماعی درایران موجود نیست اما حدود ۶۰۰ مورد تحت عناوین شبکه‌های اجتماعی، جوامع مجازی، «میکروبلاگینگ»، «موبلاگینگ»، «تالار گفتگو»، و «اتاق گفتگو» درکشور ایجادشده‌است و این نشان از رونق این‌گونه وبگاه‌ها در ایران است.[۱۲]

پیش از اشاعه و ترویج هر امکاناتی در هر جامعه نیاز است تا فرهنگ استفاده از آن ذکر شود. چه بسا امکانات و وسایلی که جهت رفاه در جامعه بودند اما با فقدان فرهنگ استفاده از آن مضراتش بیشتر از منفعتش شده‌است. در حال حاضر گستردگی شبکه‌های مختلف اجتماعی در جامعه باعث شده، نظارت بر آن را با مشکلات بیشتری مواجه کند تا جایی که تشخیص اخبار کذب از واقعیت را در آن بسیار سخت می‌کند. این در حالی است که انتشار اخبار نادرست خصوصاً در زمینه سلامت، و پیروی کورکورانه از اخبار دروغ، می‌تواند خطرات و خسارت‌های جبران‌ناپذیری به بار آورد.[۱۳]

علاوه بر این، مردم کشورهای مختلف فرهنگ و برداشت‌های متفاوتی از رفتار درست و نادرست در شبکه‌های اجتماعی اینترنتی دارند که آگاهی از آنها می‌تواند باعث ایجاد روابط بهتر در شبکه‌های اجتماعی شود.[۱۴]

به گزارش گروه رسانه های خبرگزاری تسنیم، «شبکه اجتماعی» ابزاری برای ارتباط مردم، به اشتراک گذاشتن عکس و مطلب و محتوا، تشکیل دادن عرصه ای برای تبادیل دیدگاه و دیگر کاربردهای ریز و درشت دیگر است.

فیسبوک، توئیتر، واتس اپ، تامبلر، اینستاگرام، پین ترست، اسکایپ، یوتیوب، وایبر و اسنپ چت محبوب ترین شبکه های اجتماعی در دنیا محسوب می شوند. برخی از بازی های رایانه ای همچون ورد او وارکرافت، لیگ او لیجند، کلش او کلنز و سیمز نیز در زمره مهم ترین ها و محبوب ترین بازی های رایانه ای قرار دارند. کاربران جوان و کم سن و سال با این نوع بازی ها با دیگر افراد ارتباط برقرار می کنند.

سایت های چت و گفتمان نیز راهی بسیار محبوب برای کودکان و نوجوانان جهت برقراری ارتباط با دیگران به خصوص کسانی است که با آنها قصد دارند به صورت اینترنتی وارد یک بازی شوند.

استفاده از شبکه های اجتماعی به معنای آپلود و به اشتراک گذاشتن محتواهایی است که موارد زیر را دربرمی گیرد:

* ایجاد پروفایل های آنلاین

نظر شما در رابطه با شبکه های اجتماعی چیست

*ارسال نظر (کامنت) و ایجاد گفتمان(چت)

*بارگذاری عکس و ویدئو

*به اشتراک گذاشتن لینک

*تگ کردن عکس و محتوا

*تغییرات و به اشتراک گذاشتن اصلاحات بازی

*دوباره ترکیب کردن و تغییر محتویات و بارگذاری دوباره آن

فرزند شما از شبکه های اجتماعی چه می گیرد؟

شبکه های اجتماعی جنبه حیاتی زندگی خلاقانه کودکان و نوجوانان محسوب می شود. آنها از شبکه های اجتماعی استفاده می کنند تا اوقات خوشی داشته باشند، دوست جدید پیدا کنند، علائق خود را به اشتراک بگذارند، با افراد جدید آشنا شوند و کارهای دیگری را انجام بدهند.

رسانه های اجتماعی می توانند کودکان و نوجوانان را به جوامع جهانی آنلاین براساس منافع مشترک متصل کنند. مثلا کودکان و نوجوانانی که دارای معلولیت و یا شرایط خاص فیزیکی هستند، با استفاده از شبکه های اجتماعی با یکدیگر ارتباط برقرار می کنند و تجربیات خود را به اشتراک می گذارند. این مورد در رابطه با فرهنگی خاص نیز صدق می کند.

این رسانه های اجتماعی انواع سایت ها را نیز در بر می گیرند، سایت هایی که در آن می توانید انواع محتوا درباره بازی های رایانه ای، سریال های تلویزیونی، موسیقی و سرگرمی پیدا کنید.

موارد مثبتی که فرزند شما می تواند از شبکه های اجتماعی بگیرد اینها هستند:

سواد رسانه ای دیجیتال: جستجو و آزمایش موارد مختلف در شبکه های اجتماعی به فرزند شما کمک می کند اطلاعات فراوانی پیرامون حوزه های مختلف به دست بیاورد و مهارت های جدیدی بیاموزد. او نیاز به این دارد که از حضور در فضای مجازی لذت ببرد و منتفع شود. اما خیلی باید مراقب بود که او در این شبکه های اجتماعی با خطرات بزرگ روبرو نشود.

یادگیری مشارکتی: فرزند شما می تواند از شبکه های اجتماعی به منظور اهداف آموزشی و تحصیلی استفاده کند، خواه به صورت رسمی از سوی مدرسه باشد و خواه به صورت شخصی.

خلاقیت: کودک شما به وسیله برخی از موارد در شبکه های اجتماعی همچون تصاویر و برخی از فیلم های آموزشی خلاقیت خود را به کار بیندازد.

بهداشت روان: ارتباط درست با خانواده و دیگر دوستان در شبکه های اجتماعی می تواند تاثیری مثبت بر روی ذهن فرزند شما داشته باشد و وی را به سمت ارتباطات صمیمی تر سوق دهد.

خطرات فضای مجازی و شبکه های اجتماعی

شبکه های اجتماعی و فضای مجازی می توانند خطرات متعددی را نیز درون خود داشته باشند که شامل موارد زیر هستند:

*مورد خطاب گرفتن کامنت های تهدید کننده، خشن و جنسی

*نمایش تصاویر مستهجن و غیراخلاقی

*انتشار تصویر و یا فیلم غیراخلاقی از کودک و یا نوجوان از سوی دیگران و یا حتی خودش

*به اشتراک گذاشتن اطلاعات شخصی با افراد غریبه همانند شماره تلفن، تاریخ تولد و محل سکونت

*آزار و اذیت سایبری

*در معرض استفاده تبلیغاتی قرار گرفتن

*هک شدن حساب کاربری فرزند شما و سواستفاده از اطلاعات شخصی او

مرور خطرات رسانه های اجتماعی

صحبت کردن درباره شبکه های اجتماعی و نحوه استفاده از آن بهترین راه برای پیشگیری از به وجود آمدن هر گونه خطر برای فرزند شماست.

صحبت کردن این فرصت را به شما می دهد تا در زمینه های زیر به فرزند خود کمک کنید:

*چگونه در شبکه های اجتماعی صحبت کند و چگونه با دیگران ارتباط برقرار کند

*متوجه شود که برخی از رفتارها در شبکه های اجتماعی چقدر خطرناک هستند

*متوجه این موضوع شود که چقدر انتشار اطلاعات شخصی در شبکه های اجتماعی خطرناک است

*هرگونه رفتار نامتعارف و زشت را به سرعت با والدین خود در میان بگذارد

*یاد بگیرد در برابر افرادی که اطلاعات شخصی او را می خواهد چگونه رفتار کند

با فرزند خود همراهی کنید

در رابطه با شبکه های اجتماعی و استفاده فرزند شما از آن می توانید رفتارهای دیگری از خود نشان بدهید. مثلا فرزند خود را مورد سوال قرار بدهید و از او بپرسید بیشتر در چه زمینه هایی علاقه مند است تا در شبکه های اجتماعی مطلب و عکس ببیند. او را مورد سوال قرار بدهید که بیشتر با کدام شبکه اجتماعی راحت تر است. باید مشخص شود که آیا شبکه اجتماعی که کودک یا نوجوان استفاده می کند مناسب سن او هست یا خیر. برخی از شبکه های اجتماعی محدودیت سنی دارند و استفاده از آنها برای سنین پایین مجاز نیست. به عنوان مثال افراد زیر 13 سال مجاز به استفاده از اینستاگرام و فیسبوک نیستند. البته خوب می دانیم که دروغ گفتن در شبکه های اجتماعی راحت ترین کار ممکن است مثلا یک فرد 12 ساله می تواند خود را 20 ساله جا بزند. برخی دیگر از شبکه های اجتماعی همانند یوتیوب ورژن های کودکان و نوجوانان را هم دارند که مناسب هستند.

ممنوعیت استفاده از شبکه های اجتماعی برای کودکان و نوجواناننظر شما در رابطه با شبکه های اجتماعی چیست

شبکه های اجتماعی روز به روز گسترده تر می شوند و به همین ترتیب خطرات موجود در آنها نیز افزایش می یابد. این شبکه ها هر چقدر گسترده تر شوند محدود کردن آنها برای کودکان و نوجوانان به همان ترتیب سخت تر می شود. گاهی اوقات قدغن کردن آن غیر ممکن به نظر می رسد. اگر این شبکه های اجتماعی را برای کودکان ممنوع کنید، در واقع او را بیشتر تحریک می کنید که به سراغ آن برود. پس بهتر است همان راه های پیشگیرانه را در پیش بگیرید.

راهنمای استفاده از شبکه های اجتماعی

برخی از کتابچه های راهنمای استفاده از رسانه ها و شبکه های اجتماعی به فرزند شما می آموزد چگونه از آنها استفاده کند.

«راهنما» می تواند شامل موارد زیر باشد:

*زمان مناسب برای استفاده از شبکه های اجتماعی

*ارزیابی این موضوع که آیا استفاده از آن در زمان انجام تکالیف یا صرف غذا منطقی هست یا خیر

*مکان مناسب استفاده

*نکاتی درباره ارسال کامنت و محتوا

کودکان و نوجوانان به این نکات نیز باید بسیار توجه داشته باشند:

*هرگز عکس و فیلم خود و دیگران را در شبکه های اجتماعی بارگذاری نکنند

*درباره اطلاعات شخصی شان کاملا محتاط باشند

*هرگز با کامنت هایی که درخواست ملاقات حضوری دارند موافقت نکنند

*هرگز رمز ورود و نام کاربری خود را به دیگران ندهند

*وقتی در مکان های عمومی و از کامپیوترهای عمومی برای وارد شدن به شبکه های اجتماعی استفاده می کنند، حتما پس از پایان کارشان از حساب کاربری خارج شوند

*افرادی را که نمی شناسد به سرعت بلاک کند

*در صورت مواجه شدن با تهدید و توهین به سرعت والدین خود را در جریان بگذارد

*درخواست دوستی کسانی را بپذیرند که آنها را می شناسند

منبع:جام جم

انتهای پیام/

بازگشت به صفحه رسانه‌ها

برای ایجاد موقعیت شغلی، ابتدا صفحه ی خود را ایجاد نمایید.


© 2022 robord

انتشار پست

شبکه های اجتماعی پدیده ای که چند سالی است همه با آن در ارتباط هستیم پس لازم است تعریف آن را بدانیم و با تاریخچه و اهمیت آن آشنا شویم.شبکه های اجتماعی نوع ارتباط و زندگی انسان ها را تغییر داده است.

ابتدا باید ببینیم تعریف شبکه اجتماعی چیست تا در ادامه به تاریخچه شبکه های اجتماعی و دلایل اهمیت شبکه اجتماعی بپردازیم. شبکه اجتماعی یا به انگلیسی سوشال نتورک ( social networks) که این روزها بیشتر به گوشمان میخورد، یعنی بستری مجازی برای ارتباط با افراد و سازمان های دیگر و اشتراک مطالب و عقاید و نظرات و مدیا ها با دیگران که این نوع ارتباط و اشتراک مطالب با دیگران میتواند در قالب ارسال پیام ساده یا ارسال مدیا ( تصویر ، ویدئو و…) به یکدیگر باشد. کسانی که از این پلتفرم ها استفاده میکنند شاید نمیدانند شبکه اجتماعی چیست و از این ابزار ها صرفا برای ایجاد ارتباط استفاده میکنند.نظر شما در رابطه با شبکه های اجتماعی چیست

شبکه های اجتماعی در بستر فضای مجازی و اینترنت در سبک زندگی افراد و در نوع ارتباط انسان ها تغییرات زیادی ایجاد کرده است که این تغییرات اثرات مثبت و منفی مخرب داشته است. همچنین شرکت ها و افراد از شبکه های اجتماعی استفاده های مختلفی میکنند، عده‌ای فقط برای تفریح از آن استفاده میکنند و عده دیگر با فهم دقیق اینکه شبکه اجتماعی چیست توانسته اند درآمد زایی کنند، همچنین کسب و کار های مختلف هم از شبکه اجتماعی برای افزایش فروش ، آگاهی از برند و ارتباط با مشتریان خود استفاده میکنند.

مفهوم شبکه اجتماعی مفهوم تازه ای نیست و در طول تاریخ وجود داشته است تفاوت این است که بستر و مدل شبکه اجتماعی تغییر کرده است و در بستر فضای مجازی ایجاد شده است. در گذشته هر گروه و اجتماعی که از افراد مختلف تشکیل می شده است یک نوع شبکه اجتماعی سنتی بوده که انسان ها با هم در این گروه های اجتماعی ارتباط برقرار می کردند و تبادل پیام ، تبادل مالی و حتی کالا داشته اند ، اما اصطلاح شبکه اجتماعی اولین بار توسط جان بارنز در سال 1945 برای توصیف رابطه بین انسان ها استفاده شده است.

 

امروزه اهمیت شبکه اجتماعی بر کسی پوشیده نیست و این اهمیت دلایل مختلفی دارد یکی از این دلایل فرصت ایجاد ارتباط و اشتراک گذاری مطالب با افراد دیگر در هر زمان و هر فاصله مکانی است که این قابلیت باعث کاهش هزینه های ارتباطی نسبت به گذشته شده است.دلیل دیگر اهمیت شبکه های اجتماعی این است که با بوجود آمدن این ابزارها و پلتفرم ها بستری فراهم شده است که افراد مختلف بتوانند با استفاده از این پلتفرم ها کسب درآمد کنند ، فرصت های شغلی بسیاری با پیدایش شبکه های اجتماعی ایجاد شده است و این فرصت های شغلی مزیت هایی دارند که شغل های سنتی ندارند مانند اینکه در بعضی مشاغل نیاز به حضور فیزیکی نیست و می توان به صورت دورکاری انجام داد، مزیت دیگر کارکردن و کسب درآمد با یک وسیله ساده مانند گوشی هوشمند ، فروش محصول خود به هر کسی در هر جایی که هست ، پیدا کردن شغل مناسب خود در شبکه های اجتماعی مانند روبرد و…. این مزیت های مهم باعث شده است شبکه اجتماعی در زندگی روزمره ما قرار بگیرد.به دلیل اینکه در عصر ارتباطات قرار داریم انسان ها نیاز دارند با افراد دیگر ارتباط برقرار کنند و نیاز های خود را برطرف کنند و یکی از این نیاز ها صحبت کردن و گفت گو با دیگران و اشتراک نظرات و تفکرات خود با دیگران است که شبکه های اجتماعی می تواند این بستر را برای افراد فراهم کند به همین دلیل روز به روز استفاده از شبکه های اجتماعی رایج تر و مرسوم تر شده است.اهمیت شبکه های اجتماعی بسیار بیشتر از موارد گفته شده است اگر دلایل دیگری میدانید باعث افتخار است در کامنت یا در روبرد به اشتراک بگذارید.

 

شبکه های اجتماعی بر اساس نوع تولید محتوا دسته بندی می شوند. کاربران بر اساس قابلیت ها و امکاناتی که شبکه های اجتماعی در ایران و دنیا خدمات ارائه می دهند تولید محتوا انجام میدهند.به طور مثال اینستاگرام بستری برای اشتراک ویدئو و تصاویر است و یا اینکه توییتر بستری برای به اشتراک گذاشتن متن و آخرین اطلاعات و اخبار است ، پس طبق هر شبکه اجتماعی باید تولید محتوا کرد اما این شبکه های اجتماعی و تولید محتوا به چند دسته تقسیم میشود:1. تصاویر : مانند اینستاگرام2. متن : مانند توییتر3. ویدئو: مانند یوتیوب4. گفت و گو محور : مانند Redidit5. شبکه سازی و ارتباطات: مانند روبرد

 

پیشنهاد می کنم مطلب شبکه اجتماعی کلاب هاوس را مطالعه کنید تا بیشتر با این شبکه اجتماعی جدید آشنا بشید.

 

شبکه های اجتماعی شامل توسعه و حفظ روابط شخصی و تجاری با استفاده از فناوری است. این کار با استفاده از شبکه های اجتماعی مانند فیس بوک ، اینستاگرام و توییتر انجام می شود. این سایت ها به افراد و شرکت ها اجازه می دهد تا با یکدیگر ارتباط برقرار کنند تا بتوانند روابط خود را توسعه داده و اطلاعات ، ایده ها و پیام ها را به اشتراک بگذارند.

اعضای خانواده که از هم فاصله دارند ممکن است از طریق شبکه های اجتماعی شخصی مانند فیس بوک در ارتباط باشند. آنها می توانند عکس ها و به روزرسانی هایی را در مورد چیزهایی که در زندگی آنها اتفاق می افتد به اشتراک بگذارند. افراد همچنین می توانند با دیگران (به ویژه غریبه ها) که علایق یکسانی دارند ارتباط برقرار کنند. افراد می توانند یکدیگر را از طریق گروه ها ، لیست ها و استفاده از هشتگ ها بیابند.

بازاریابان معمولاً از شبکه های اجتماعی استفاده می کنند تا بتوانند شناخت برند را افزایش داده و وفاداری به نام تجاری را تشویق کنند. بازاریابی رسانه های اجتماعی از آنجا که باعث می شود شرکت برای مشتریان جدید قابل دسترسی تر و برای مشتریان فعلی قابل تشخیص باشد ، به ارتقاء صدا و محتوای یک برند کمک می کند.

به عنوان مثال ، یک کاربر مکرر توییتر ممکن است برای اولین بار در مورد یک شرکت از طریق یک خبر خبری بشنود و تصمیم به خرید یک محصول یا خدمات بگیرد. هرچه افراد بیشتر در معرض نام تجاری شرکت باشند ، شانس شرکت برای یافتن و حفظ مشتریان جدید بیشتر است.بازاریابان از شبکه های اجتماعی به عنوان راهی برای افزایش نرخ تبدیل استفاده می کنند. ایجاد موارد زیر دسترسی و تعامل با مشتریان جدید ، اخیر و قدیمی را فراهم می کند. به اشتراک گذاشتن پست های وبلاگ ، تصاویر ، فیلم ها یا نظرات در رسانه های اجتماعی به دنبال کنندگان اجازه می دهد تا واکنش نشان دهند ، از وب سایت شرکت بازدید کنند و مشتری شوند.

 

شبکه های اجتماعی این توانایی را دارد که هم بر افراد و هم بر شرکت ها – چه مثبت و چه منفی – تأثیر بگذارد. به همین دلیل مهم است که مزایا و معایب استفاده از این سایت های رسانه های اجتماعی را بسنجید.

همانطور که در بالا ذکر شد ، شبکه های اجتماعی به افراد این امکان را می دهد تا با خانواده و دوستان خود در تماس باشند که در غیر این صورت به دلیل فاصله یا به سادگی ارتباط خود را از دست داده اند. افراد همچنین می توانند با افراد دیگری که منافع مشابهی دارند ارتباط برقرار کنند و روابط جدیدی ایجاد کنند.

شبکه های اجتماعی همچنین به شرکت ها امکان می دهد با مشتریان جدید و موجود ارتباط برقرار کنند. آنها همچنین می توانند از رسانه های اجتماعی برای ایجاد ، تبلیغ و افزایش آگاهی از نام تجاری استفاده کنند. آنها همچنین بر نظرات و نظرات مشتریان خود تکیه می کنند. هرچه مشتریان بیشتر در مورد یک شرکت پست ارسال کنند ، اعتبار برند بیشتر می شود. این امر منجر به فروش بیشتر و رتبه بالاتر در موتورهای جستجو می شود. بنابراین ، شبکه های اجتماعی می توانند به ایجاد یک نام تجاری معتبر ، معتبر و قابل اعتماد کمک کنند.

یک شرکت ممکن است از شبکه های اجتماعی برای نشان دادن سطح خدمات به مشتریان خود و غنی سازی روابط خود با مصرف کنندگان استفاده کند. به عنوان مثال ، اگر مشتری در مورد محصول یا خدمات خود در توییتر شکایت کند ، ممکن است این شرکت بلافاصله به این موضوع رسیدگی کرده ، عذرخواهی کند و برای درست کردن آن اقدامی انجام دهد.

شبکه های اجتماعی می توانند تأثیر زیادی بر گسترش اطلاعات غلط داشته باشند. و می تواند مانند آتش سوزی گسترده شود. این اطلاعات پس از سال 2012 به طور فزاینده ای رایج شد. این اطلاعات به عنوان شایعات شروع می شود ، که سریعتر از واقعیت ها گسترش می یابد. در یک مطالعه مشخص شد که اطلاعات نادرست 70 درصد بیشتر از اطلاعات واقعی در توییتر به اشتراک گذاشته می شود.

شبکه سازی در رسانه های اجتماعی نیز می تواند تأثیرات مخربی بر شرکت ها داشته باشد. انتقاد از یک نام تجاری می تواند به سرعت در رسانه های اجتماعی گسترش یابد. این می تواند یک سردرد مجازی برای روابط عمومی یک شرکت ایجاد کند.

فیس نما شبکه اجتماعی ایرانی است که بسیار شبیه فیس بوک است که حدود 10 سال است شروع به فعالیت کرده است از امکانات فیس نما میتوان به مشاهده کاربران آنلاین، متولدین امروز، گروه های مختلف، فال و طالع بینی، بازی کارت کاپ فارسی، پرسش و پاسخ، فروشگاه افزونه های سایت، آرشیو نظر سنجی، رسانه های تایید شده و غیره اشاره کرد.

 

 

شبکه اجتماعی روبرد در سال 1399 توسط یک تیم 4 نفره شروع به فعالیت کرده است روبرد یک شبکه اجتماعی بومی برای برقراری ارتباط و شبکه‌سازی تخصصی بین افراد حرفه‌ای مثل دانشجوها، فارغ‌التحصیلان، شاغلان، افراد جویای کار، محققان و حتی مجموعه‌های علمی مانند تشکلات دانشجویی، دانشگاه‌ها، موسسات آموزشی و کسب و کارها است. تولد روبرد در آبان سال 98 استارت خورد، به طوری که سازندگان روبرد پس از 6 ماه تحقیقات گسترده، به یک مدل بومی از شبکه‌ای اجتماعی اما تخصصی با گراف ارتباطی چند و جهی شامل افراد حرفه‌ای، مراکز علمی و کسب و کارها دست پیدا کردند.

روبرد یک شبکه اجتماعی ایرانی کامل است و حتی بیشتر از رقبای خارجی امکانات دارد. این محصول متناسب با فرهنگ و شخصیت کاربران ایرانی تولید شده است و چهار زبان زنده دنیا شامل انگلیسی، فارسی، عربی و ترکی استانبولی را پوشش می‌دهد. اکنون روبرد در قالب وبسایت و اپلیکیشن اندرویدی با هزاران کاربر حرفه‌ای فعال است. این مجموعه‌ها و افراد ضمن ایجاد حساب کاربری حرفه‌ای و اختصاصی برای مجموعه‌هایشان و معرفی خود، می‌توانند بی‌نهایت آگهی استخدام به صورت رایگان ثبت کنند و همچنین قادر به برگزاری وبینار در بستر روبرد و فروش آنلاین بلیت رویدادهایشان هستند.

میتوان گفت الان اینستاگرام محبوب ترین شبکه اجتماعی در ایران است که حدود 47 میلیون کاربر در بین مردم ایران دارد و این نرم افزار جایگاه خوبی بین کاربران ایرانی دارد. اینستاگرام در سال 2012 توسط فیسبوک و مارک زاکربگ خریداری شده است که پس از اینکه فیسبوک مالکیت اینستاگرام را در اختیار گرفت تغییراتی دراین اپ ایجاد کرد که باعث رشد چشم گیری در نصب و فعالیت کاربران در این نرم افزار شده است. در سال های اخیر به دلایل مختلف خبر هایی مبنی بر اینکه تصمیم بر این است که اینستاگرام هم در ایران فیلتر شود شنیده می شود. در اینستاگرام افراد معروف و مشهور ، عکاسان ، افراد عادی ، سیاستمداران و… فعالیت میکنند و محتواهای خود را از زندگی شخصی و کاری به اشتراک میگذارند.

توییتر در سال 2006 عرضه شد که که ماهانه بالای 300 میلیون نفر در توییتر فعالیت مداوم دارند ، توییتر شبکه اجتماعی است که در سال های اخیر بیشتر مورد توجه کاربران ایرانی قرار گرفته است ولی محبوبیت توییتر نسبت به بقیه نرم افزار ها کمتر است یکی از دلایل آن فیلتر بودن توییتر در ایران است و شاید دلیل دیگر آن این باشد در توییتر شما در نوشتن متن تصاویر و ویدئو محدودیت دارید پس برای تفریح و اشتراک گذاشتن مطالب معمولی نمی شود از آن استفاده کردو در توییتر بیشتر سیاستمداران ، خبرنگاران، افراد متخصص در حوزه های مختلف و …. فعالیت میکنند. تمرکز توییتر به خبری بودن این شبکه اجتماعی است یعنی با پیتام های ساده و کوتاه اطلاعات و اخبار به اشتراک گذاشته شود و دلیل محبوبیت‌اش در جهان هم همین است.

 

برای دیدن لیست 28 شبکه اجتماعی برتر ایران و جهان اینجا کلیک کنید.

در سال های اخیر که شبکه‌های اجتماعی رواج بیشتری پیدا کرده است به طبع اون تحقیقات و مقالات زیادی پیرامون این موضوع صورت گرفته که در سایت سیویلیکا یا سایت مرکز جهاد دانشگاهی (sid.ir) می توانید مشاهده کنید.مانند مقاله آشنایی با شبکه های اجتماعی و نقش آن در زندگی افراد در سایت جهاد دانشگاهی.

ابتدا به این پرداختیم که شبکه اجتماعی چیست و با آن آشنا شدیم ، شبکه اجتماعی پدیده ای است که نمی توان به آن بی توجه بود و در زندگی روزمره همه ی ما جا دارد و از آن استفاده میکنیم و هر کسی طبق هدف خود از برنامه های مختلفی استفاده میکند. همانطور که در دنیا شبکه های اجتماعی مختلفی در حال فعالیت هستند در ایران هم برنامه هایی ساخته شده است که بتواند تخصصی به مردم ایران خدمات بدهد و نیاز کاربران ایرانی را برطرف کند. حتما برای فعالیت و تولید محتوا در شبکه های اجتماعی خود برنامه داشته باشید.به نظر شما چه نیازی را شبکه های اجتماعی برطرف نمیکنند و چه خدماتی را ارائه نمی دهند که شما فکر میکنید به آن نیاز داری و خلا آن را حس میکنید پس برامون کامنت بزارید و یا در روبرد به اشتراک بگذارید.

پیشنهاد میکنم مطلب محیط کاری چیست را مطالعه کنید و با انواع محیط کاری برای شخصیت های محتلف آشنا شوید

 

 

نظر شما در رابطه با شبکه های اجتماعی چیست

 

 

 

انتشار پست

گزارش نظر با موفقیت ثبت شد.

پست شما با موفقیت منتشر شد!

شما به حداکثر تعداد روابط خود رسیده اید!

خطای حجم فایل: فایل شما از (23 MB) بزرگتر نمیتواند باشد

فرمت فایل پشتیبانی نمیشود!

ما برخی از محتوای بزرگسالان را در تصویری که بارگذاری کرده اید شناسایی کرده ایم ، بنابراین روند بارگذاری شما رد میشود


To upload images, videos, and audio files, you have to upgrade to pro member. Upgrade To Pro



نگارش شده توسط :

دکتر محمود خانزاده  دکترای تخصصی  بازاریابی ، مشاور مدیریت در حوزه بازاریابی

مقدمه

نظر شما در رابطه با شبکه های اجتماعی چیست

امروزه فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی، به کلّیه‌ی فضاهای اجتماعی، سازمانی و فردی در جوامع بشری نفوذ نموده و شیوه زندگی روزمره افراد را تا حدود قابل ملاحظه‌ای تحت تأثیر قرار داده است.

بهره گیری از این فناوری‌ها، به مثابه وقوع یک ” چرخش پارادایمی ” در زندگی فردی و اجتماعی انسان است که در آن حتی مفاهیم کهن نیز با هندسه معرفتی جدیدی قابل شناخت هستند.

به تعبیر مانوئل کاستلز[1]، فناوری های نوین اطلاعات، نقاط دور عالم را در شبکه‌های جهانی به یک دیگر پیوند می‌دهند.

همچنان که الگوهای ارتباطی به طور روز افزونی از مرزهای ملی فراتر می رود آمار اتصال به اینترنت و کاربران آن  به طور تصاعدی در حال رشد است.

انتشار پرشتاب اینترنت، ماهواره و فناوری های دیجیتالی، ارتباط همزمان میان بخش های وسیعی از جهان را ممکن ساخته است در نتیجه بسیاری از کنترل های ملی اطلاعات بی اثر شده اند.

ارتباطات رایانه ای مجموعه ای از اجتماعات مجازی[2] را به وجود می‌آورند و در نتیجه‌ی آن، همه ساختارها و فرآیندهای مادی ومعنوی بشری دگرگون می‌شوند (محکم کار و حلاج، 1392).

فضاي مجازي، دنياي وسيع و پيچيده‌اي است كه گروه‌ها و افراد مختلف با گرايش‌ها، باورها و اعتقادات گوناگون در آن زندگي مي‌‌كنند.

واژه زندگي در اين فضا به اشتباه به كار نرفته است چرا كه توأمان و همگام با دنياي واقعي و شايد بيشتر، بر وجود آدمي و باورهايش اثر مي‌گذارد.

فضاي مجازي مكاني است كه فرد مي‌تواند فعاليت هاي دنياي واقعي خود را به آن وارد كند.

از خصوصيات بارز اين فضا، بي مكاني و بي زماني است.

از بين رفتن فاصله‌ی مكاني، افزايش بي‌سابقه‌ی توان انسان ها براي مبادله و مراوده با يكديگر فرآيند هويت يابي جمعي افراد را دگرگون كرده است ( منتظرقائم، 1381).

شبکه های اجتماعی از گروه هایی عموما فردی یا سازمانی تشکیل شده اند که از طریق یک یا چند وع از وابستگی ها به هم متصل اند و در بستر یک جامعه اطلاعاتی پیچیده، کارکرد موثر شبکه همگرا را تصویر می کنند و موفقیت و محبوبیت آنها به دلیل داشتن رنگ و بوی اجتماعی است (رحمان زاده، 1389).

در واقع، شبکه‌های اجتماعی، نسل جدیدی از وب سایت ها هستند که این روزها در کانون توجه کاربران شبکه جهانی اینترنت قرار گرفته است.

این گونه سایت ها بر مبنای تشکیل اجتماعات برخط[3]  فعالیت می‌نمایند و هرکدام دسته ای از کاربران اینترنتی را با ویژگی خاصی گرد هم می‌آورند.

به سبب حجم ارتباطات گسترده ای که در محیط این شبکه ها امکان پذیر است و همچنین امکان برقراری ارتباط با مشخصات غیرواقعی، این سایت ها سهم قابل توجهی از کل زمان صرف شده در اینترنت را در جهان به خود اختصاص داده اند (محکم کار و حلاج، 1393).

این پیشرفتها در شیوه‌ی ارتباط افراد با یکدیگر، فرصتها و تهدیداتی را برای مدیران و صاحبان کسب و کارها ایجاد کرده است.

مصرف‌کنندگان در فضاهایی مانند فیس بوک[4]، یوتیوب[5] و یا توئیتر[6] زمان زیادی را صرف به اشتراک گذاردن تجربیات یکدیگر پیرامون برند در این فضای ارتباطی جدید می‌کنند.

ازآنجا که در فضایِ این شبکه های اجتماعی، محتوا[7] توسط کاربران و به صورت تعاملی ایجاد می‌شود قدرت افراد و اجتماعات برای اثرگذاری بر برندهای موجود و یا حتی جاودانه کردن برندهای قدیمی، در حال افزایش است.

[1] . Manuel Castells

[2] . Virtual Communities

[3] . Online Communities

[4] . Facebook

2 . YouTube

[6] . Twitter

[7] . Content

 

برنرز لی[1] یک پژوهشگر علوم رایانه و کارمند موسسه سرن[2] در نزدیکی ژنو، در ماه مارچ سال 1989 پیشنهاد اولیه وب امروزی را مطرح کرد پیشنهاد ارائه شده قرار بود که یک سیستم ارتباطی برای موسسه سرن شود اما برنرز لی به زودی متوجه شد که این ایده قابلیت جهانی شدن را دارد.

برنرزلی به همراه رابرت کایلیالو[3] این پیشنهاد را به عنوان پیوند و دسترسی به اطلاعات مختلف به صورت تارنمایی از گره‌هایی که کاربران به دلخواه میان آنها حرکت می‌کنند ارائه دادند (Berners-Lee, 1989).

اگرچه عبارت WWW و اینترنت بعضی وقت ها به جای یکدیگر به کار برده می‌شوند اما هم در زندگی روزمره و هم در موضوعات آکادمیک، باید به این نکته توجه داشت که WWW یک نوع خدمت محسوب می‌شود و در واقع نوعی کاربرد محسوب می‌شود که بر روی زیر ساخت اینترنت قرار می‌گیرد.

در یک تعریف که به صورت همگانی پذیرفته شده است وب را به عنوان همه وسیله های به هم مرتبط شده تعریف کرده اند (O’Reilly and Battelle, 2009). در حقیقت، اینترنت به عنوان یک زیر ساخت، و به صورت تخصصی‌تر وب به عنوان یک فضای اطلاعاتی چند رسانه‌ای کاربرپسند، نه تنها انقلاب عظیمی در روش‌های ارتباطی افراد و سازمان ها ایجاد کرده بلکه توانسته روش دسترسی افراد به اطلاعات و تعامل آنها را در طیف گسترده‌ای از فعالیت های روزانه نیز متحول نماید.

نسل دوم خدمات مبتنی بر وب یا وب2  با رابط کاربرپسند و توانایی برای خلق محتوای تولید شده بوسیله کاربران، موجب ایجاد تحول در ارتباط میان کاربران با افراد دیگر و با سازمان ها گردیده است.

نسل دوم خدمات مبتنی بر وب، وب را از یک حالت ” یک به چند[4] ” تبدیل به حالت ” چند به چند[5]” کرده است و به طور همزمان موجب ایجاد ارتباط “نفر به نفر[6]” نیز بین کاربران اینترنت گردیده است .(Hirst and Harrison 2007)

مطابق با کنسرسسیوم جهان وب[7]، وب تاثیرات بیشماری در جامعه، علم، صنعت و کسب و کار دارد: در جامعه و فرهنگ، وب فراهم کننده روش های جدیدی از روابط انسانها بوده و دسترسی به اطلاعات و دانش را در همه حوزه های زندگی روزانه از مذهب گرفته تا سلامتی، سیاست و تجارت متحول ساخته است.

در موضوعات علمی، وب روش انجام تحقیقات به‌وسیله دانشمندان را به شدت تغییر داده است: وب مدت زمان دسترسی به حجم بالایی از اطلاعات را به شدت کاهش داده، همکاری و ارتباط میان محققان را تسهیل نموده و به عنوان یک پایگاه جدید برای هدایت پژوهش های علمی اولیه محسوب می‌شود.

در بخش صنعت نیز از وب در حوزه های مختلف مصرفی و صنعتی برای جمع آوری و اطلاعات و همچنین مدل های مختلف کسب و کار استفاه می گردد (Alford, 2000).نظر شما در رابطه با شبکه های اجتماعی چیست

وب به عنوان یک عنصر اساسی برای فعالیت های تجاری محسوب می شود که امکان خدمت رسانی به مشتریان را در هر جایی از جهان امکانپذیر می‌سازد و باعث افزایش سرعت، دقت، دسترسی و مناسب بودن می‌گردد.

از نقطه نظر کاربردهای بازاریابی وب، در نیمه دوم دهه‌ی نود، محققان این رشته، بحث های مربوط به کاربرد اینترنت در این رشته را شروع کردند.

وب ها مصرف‌کنندگان را قادر می‌سازند که اطلاعات موجود در مورد موضوع خاصی را به اشتراک بگذارند، بحث کنند، راه حل هایی را برای مسایل ارائه دهند و پیشنهاداتی را برای محصول یا برند ارائه نمایند و باعث تغییر پارادایم در ارتباطات بازاریابی[8] شده اند (Van Raaij, 1998).

 

واژه وب  برای اولین بار توسط دینوسی[9] (1999) مطرح گردید. موسر و اوریلی[10] (2006) وب 2 را به عنوان  مجموعه ای از روند های اقتصادی، اجتماعی، و تکنولوژیکی می‌دانند که به طور کلی پایه نسل بعدی اینترنت را تشکیل می‌دهد و دارای  قابلیت های مشارکت کاربران، باز بودن و شبکه ای بودن هست”.

وب  به عنوان یک فرایند در حال پیشرفت و بدون توقف است که هنوز هم تاثیرات خود را در انواعی از نظام ها و زندگی روزمره بر جای می‌گذارد (Hirst and Harrion, 2007).

وب  به دموکراتیزه[11] کردن کشورها کمک می‌کند (Sedra 2011; Howard, 2011) روزنامه نگاری شهروندی را فعال می‌سازد (Gillmor, 2004; Glaser 2006) به شکل گیری جوامع آنلاین[12] کمک می‌کند (Xin, 2009) موجب شکل گیری جوامع مجازی[13] مصرف شده و باعث قدرتمند تر شدن مصرف کنندگان می‌شود و موجب توسعه یافتن ارتباطات شفاهی[14] در روابط می‌گردد (De Valck et a., 2009;  Urban, 2003; Ho and Chang, 2010).

 

[1] . Tim Berners- Lee

[2] . CERN

[3] . Robert Cailliau

[4] . One to many Channel

[5] . Many to Many

[6] . One to One

[7] . W3C

[8] . Marketing Communications

[9] . DinNussi

[10] . Musser and O Reily

[11] . Democratization

[12] . Online Communities

[13] . Virtual communities

[14] . Word of Mouth Communities

فضای مجازي 

Virtual Space

 

وقتی صحبت از فضای مجازی به میان می‌آید مردم اغلب به کامپيوتري فکر می‌کنند و اينکه به اينترنت متصل است در حاليکه اين فقط بخش بسيار کوچکی از فضاي مجازي را تشکيل می دهد.

از نگاه دیوید بل[1] (2001) فضای مجازي فقط مجموعه‌اي از سخت افزار نيست بلکه مجموعه‌اي از تعاريف نمادين است که شبکه‌اي از عقايد و  باورها را در قالب داد و ستد بيت[2] رد و بدل می‌کنند (شاه قاسمی، 1385).

فضاي مجازي در واقع نامی است که تعداد زيادي از کاربردهاي امروز فناوري هاي جديد ارتباطی را دربر می‌گيرد.

اين نام نخستين بار بوسيله ويليام گيبسون[3] در رمان نورومانسر[4] (1984) ابداع شد (Holms, 2005). همانطور که کاترین هایلس[5] (1996) نشان می‌دهد دیدکاه گیبسون خود به ‌خود به وجود نیامده است و دگرگونی های  مبتنی بر فناوری های انجام شده در دهه های 1980 و 1990 نقش زیادی در ظهور این اصطلاح داشت. فلیشی[6] (2002) نشان می‌دهد که ظهور فضاي مجازي در واقع درست بعد از پايان جنگ جهانی دوم و با راه افتادن موج فناوري هاي جديد کامپيوتري در فرم اوليه آن اتفاق افتاد (شاه قاسمی، 1385).

دهقان (1384) معتقد است فضاي مجازي يک شبکه‌ی گسترده جهانی است که شبکه هاي مختلف رايانه ای در اندازه های متعدد و حتی رایانه های شخصی را با استفاده از سخت افزارها و نرم افزارهای مختلف و با قرارداد های ارتباطی به یکدیگر وصل می‌کنند

فناوري هاي ارتباط راه دور اساس فضاي مجازي را تشکيل می‌دهند (ویتاکر، 2004).

هر چند برخی از اين فناوري ها مانند تلگراف و تلفن در اوايل قرن نوزدهم اختراع شده بودند اما همه گير و ارزان شدن اين فناوري ها و بالارفتن توان فنی آنها که شرط اصلی ظهور فضاي مجازي است در چند سال اخير اتفاق افتاده است.

[1] . David Bell

[2] . Bit

[3] . William Gibson

[4] . Neuromancer

[5] . Katherin Hyles

[6] . Flichy

شبکه های اجتماعی

social media

ظهور برنامه های کاربردی[1] تحت وب[2]  که معمولا با واژه‌ی شبکه‌های توصیف می‌شوند در درجه اول، به عنوان مسئول بسیاری از رفتارهای های مصرف کننده شناخته می‌شوند که در ارتباط با برنامه های کاربردی تحت وب هستند.

این رفتارها شامل توانمند سازی مصرف‌کننده[3]، توسعه تبلیغات شفاهی و افزایش عدم اعتماد به فعالیتهای بازاریابی انبوه سنتی است (Kaplan and Haenlein, 2010).

وب  نه تنها به عنوان یک رسانه انبوه عمل می‌کند بلکه فعالیت هایی به مراتب بیشتر و گسترده تر از آن را نیز در بر می‌گیرد.

مرور ادبیات نشان می‌دهد که هنوز توافق واحدی بر روی واژه های مورد استفاده برای توصیف شبکه‌های اجتماعی وجود ندارد با توجه به جوان بودن مفاهیم مورد استفاده، این موضوع تا حدودی قابل انتظار است.

با توجه به انواع واژه های مورد استفاده برای توصیف شبکه‌های اجتماعی، تعجب انگیز نیست که یک تعریف رسمی و پذیرفته شده برای این واژه وجود نداشته باشد (Xiang and Gretzel 2010).

شبکه‌های اجتماعی تعاریف متعددی را در بر می‌گیرد که در زیر برخی از این تعاریف آمده است:

دیوید میرمان اسکات[5] شبکه‌های  اجتماعی و تفاوت آن با رسانه های رایج را چنین بیان می‌کند:

 

شبکه های اجتماعی، پیشینه ای به قدمت حیات بشر داشته و پیوندی آشکار با همزیستی اجتماعی انسان ها در کنار یکدیگر دارند.

آن چه قابلیت شبکه‌های اجتماعی عصر کنونی را از گذشته متمایز می سازد، بستر شکل گیری شبکه های اجتماعی و مکانیزم های ارتباطات درونی آن ها است.

این قابلیتها، توانایی تغییر در معادلات سنتی قدرت را نصیب این شبکه ها نموده است.

قابلیت مهم این شبکه ها، امکان ورود کنش‌گران جدید و وجود فضای تعامل گسترده با دیگران، تولید آزادانة محتوا، اشتراک گذاری دانش و اطلاعات، و استقلال آن ها از مراکز قدرت رسمی است.

در شبکه‎های اجتماعی فضای مجازی[11]، قدرت کنترل رسمی جریان اطلاعات، به نفع بازیگران جدید، محدود شده و شبکه روابط بین کنش گران، سرمایة اجتماعی عظیمی را خلق کرده است.

از یک سو، با گستردگی واسطه های انتشار اطلاعات، تمرکز قدرت در کنترل اطلاعات از میان رفته است و از سوی دیگر، کانونهای قدرتی که در شبکه های اجتماعی، پیرامون ارزش ها، ایده ها، و علایق مشترک شکل گرفته اند، در عرصه های اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی در نقش بازیگران قدرتمند، اظهار وجود کرده اند.

به دلیل نوع بهره برداری که از شبکه های اجتماعی مجازی به عمل آمده، شاید این گمان تقویت شده باشد که الگوی کارکرد شبکه های اجتماعی، عمدتاً تأثیرگذاری بر نهاد قدرت سیاسی است.

وقوع رخدادها و تحولات سیاسی در خاورمیانه، آفریقا و انگلستان، می‌توانند گواهی بر این گمان عمومی باشد.

اگر چه نمی توان نقش تأثیرگذار شبکه های اجتماعی را در این حوادث نادیده گرفت، اما نه منحصر نمودن نقش شبکه های اجتماعی مجازی به چنین کارکردی، مقرون به واقعیت است و نه منتسب کردن علت غایی این تحولات به شبکه های اجتماعی و نادیده گرفتن سایر عوامل ایجادی حوادث مذکور.

این برداشت از نقش شبکه های سایبری، همان چیزی است که برخی از آن به عنوان ” توهم شبکه”  تعبیر کرده اند.

نکتة کلیدی فهم عملکرد شبکه های اجتماعی و مرزبندی بین ” توهم” و ” واقعیت”  نیز در همین نکته نهفته است که آن چه در فضای شبکه می‌گذرد چه نسبتی با واقعیات فضای فیزیکی دارد (بابایی، 1390).

محدود کردن قدرت تأثیرگذاری شبکه های اجتماعی مجازی به جنبه های سیاسی، نگرشی کوته انگارانه و تک بعدی به این مقوله است و به معنای غفلت از سایر ابعاد قدرت این پدیده است.

شبکه های اجتماعی عمومی سایبر، در عین حال که می‌توانند کارکرد آموزشی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی داشته باشند، دارای کارکردهای سیاسی هم هستند.

امروزه، رواج تجارت الکترونیکی و کسب و کارهای آ نلاین، موجب ارتقاء جنبة اقتصادی شبکه های اجتماعی مجازی شده است.

شرکت ها، سازمان ها و صاحبان کسب و کارهای کوچک می‌توانند از طریق شبکه های اجتماعی، تراکنش و داد و ستد مالی وسیعی داشته باشند.

افزون بر ارتباطات صنفی که در بستر شبکه های اجتماعی تخصصی شکل می‌گیرد و متضمن منافع اقتصادی عظیمی برای طرفین است، از دیدگاه تجاری هر کاربر شبکه های اجتماعی می‌تواند یک مشتری بالقوه تلقی شود.

داده های مربوط به رفتار کاربران در شبکه و تعاملات و علایق آنان می‌تواند منبع اطلاعاتی مهمی برای شرکتها، سازمان ها و دولت ها باشد.

از این رو، کشف علایق انبوه کاربران شبکه و قرار دادن محصولات و خدمات مورد نظر در معرض دید آنان، برای تولیدکنندگان محصولات و خدمات اهمیت ویژه‌ای دارد.  مدیران شبکه های اجتماعی نیز با دریافت هزینه و در اختیار قرار دادن اطلاعات مرتبط با خدمات و تولیدات شرکت ها، از مدل های گوناگونی برای انتشار حجم عظیمی از تبلیغات در بین کاربران بهره می‌برند.

این اطلاعات می تواند از دو منبع پروفایل و محتوای تعاملات کاربران استخراج شود.

شاید اشاره دقیق به حجم گردش مالی حاصل از تجارت الکترونیکی از طریق شبکه های اجتماعی مجازی دشوار باشد، اما نگاهی به آمار میلیاردی کاربران شبکه های اجتماعی، می‌تواند پتانسیل اقتصادی موجود در آن ها را نشان دهد.

توانایی موج آفرینی، فضاسازی، و به کارگیری ماهرانه نمادها، ارزش ها و الگوها، نمایانگر قدرت تأثیرگذاری فرهنگی و اجتماعی شبکه های اجتماعی است.

کاربران شبکه های اجتماعی ممکن است یک نوجوان، یک جوان، فردی کهنسال یک دولت باشند.

آن چه مهم است فضای تکاپو و دامنه اثرگذاری آنان است.

تلاش کاربران شبکه های اجتماعی در اشتراک گذاری و تبادل اطلاعات، تعامل با سایرکاربران، شکل دادن به سلایق و جلب نظر آنان و پدید آوردن نوعی قدرت نرم  است؛ به گونه ای که بتوانند از آن، در تداوم کاربری فضای فیزیکی بهره ببرند.

کاربران شبکه های اجتماعی با بهره مندی از قدرت پنهان این شبکه ها به ترویج دیدگاه ها، ارزش ها و حتی همگانی کردن مطالبات خویش پرداخته و با استفاده از حمایت های مجازی، از آن به عنوان اهرم فشار در فضای فیزیکی استفاده می‌کنند.

قدرت سایبری می‌تواند برای رسیدن به اهدافی در درون فضای مجازی، یا خارج از آن مورد بهره برداری قرار گیرد  (محکم دار و حلاج، 1393).

 

در این بخش به انواع مختلف کارکردهای شبکه های اجتماعی پرداخته می‎شود که در موقعیت های مختلف ظهور می‌یابند:

یکی از ویژگی های شبکه‌ی اجتماعی، تغییر شکل ارتباطات گفتمانی است.

در پایان دهه اول قرن بیستم شبکه های اجتماعی نظیر فیس بوک و توییتر راه های برقراری ارتباط بین انسان ها را تغییر داده اند.

به گفته متخصصان ارتباطات، شبکه های اجتماعی بیش از پیش رابطه های چهره به چهره را کاهش می‌دهند و در مقابل به گسترش روابط مجازی و دیجیتالی کمک می‌کنند.

شبکه های اجتماعی اینترنتی می‌تواند به عنوان منبعی برای تعیین سطح سرمایه اجتماعی مورد سنجش قرار گیرد.

اعتماد به عنوان سنگ بنای سرمایه اجتماعی و عامل تعیین کننده سطح سرمایه اجتماعی است.

چرا که امروزه اعتماد به شبکه های اجتماعی اینترنتی می‌تواند عاملی مهم برای میزان و نحوه استفاده از این شبکه ها باشد.

 

 

شکل 2-3  کارکردهای شبکه های اجتماعی

نتایج مطالعات محققان مختلف نشان داده است که افراد با حضور در شبکه های اجتماعی و استفاده از گونه های مختلف رسانه های اجتماعی از مزایای حضور در این فضای مجازی نظیر حمایت اطرافیان، اطلاعات، عواطف و احساسات برخوردار شده و اغلب جوانب زندگی واقعی خود را که نیازمند حضور فیزیکی افراد در کنار یکدیگر نیست، در این اجتماعات مجازی دارا باشند.

شبکه های اجتماعی مجازی محیط مساعدی را برای مشارکت افراد در جامعه مجازی، برقراری روابط نمادین، کشف مجدد خود و باز تعریف هویت های دینی، اجتماعی، سیاسی و … را  فارغ از محدودیت ها و عوامل سرکوب کننده از طریق تعاملات مجازی و نمادین فراهم می‌کنند.

شبکه های اجتماعی مجازی نیاز افراد را به دوست یابی و تبادل اطلاعات تأمین می‌کنند.

فیسبوک یکی از این شبکه ها بود که نزد کاربران ایرانی اهمیت و جایگاه بالایی پیدا کرد و پر بازدید بودن آن را شاید بتوان به این دلیل دانست که می تواند شرایطی را برای بازسازی و خلق مجدد هویت ها در فضای مجازی ایجاد کند.

عرصه عمومی در فضای مجازی در ایران نه به معنای هابرماسی بلکه به گونه ای دیگر به وجود آمده است و آن معنا، شکل گیری عرصه هایی برای ایجاد، گسترش و تقویت روابط و مناسبات میان افراد با یکدیگر یا به تعبیر دیگر عرصه هایی برای شکل گیری، تقویت و شفاف شدن هنجارها و قواعد اخلاقی است.

 

شبکه‌ی اجتماعی مجازی فضایی است که اجازه می‌دهد افراد در جامعه جدید زندگی کنند و در عین حال از مزایای جامعه بودن را هم استفاده نمایند.

جایی که روابط چهره به چهره، همدلانه و عاطفی در کنار روابط اقناعی قرار می‌گیرد.

اغلب جامعه شناسان اخیر سعی کرده اند ویژگی های قابل دفاعمعیت و اجتماع را با هم ترکیب کنند.

به این معنی شبکه های اجتماعی، جماعت هایی در وضعیت مدرن و واسطه ای میان  جامعه و دولت های مدرن هستند که وارد مسایل مربوط به امور عمومی می‌شوند (امیرپور و گریوانی، 1392).

[1] . Applications

[2] . Subset of web

[3] . Consumer Empowerment

[4] . Merriam – Webster

[5]. David Meerman Scott

[6] . Content

[7] . Bolton et al., 2013

[8] . Andreas M. Kaplan and Michael Haenlein

[9] . Web 2.0

[10] . Hoffiman and et al

[11] . Cyber

For security, use of Google’s reCAPTCHA service is required which is subject to the Google Privacy Policy and Terms of Use.

I agree to these terms.

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه اصفهان

چکیده

کلیدواژه‌ها

نظر شما در رابطه با شبکه های اجتماعی چیست

عنوان مقاله [English]

نویسندگان [English]

The virtual space of Internet social networks is one of the most important devices to exert the influence of globalization. This virtual space creates a vast quantity of information and meaning representations. Faced with this space and the profusion of sources, people experience suspension (i.e. confusion and indecision) in shaping their identity. The loss of the concepts of time and place and the greater role of space is evident in the virtual world. Faced with this second space, people feel their bases of identity are shaky, and hence experience doubt and anxiety. Although virtual social networks could have positive and negative effects on the process of communication, the present study focuses merely on their crisis-creating aspects and considers creating national and religious crisis as one of the impacts of social networks in societies, especially those experiencing a transition stage.
The findings show that, on the basis of a classification of generations, the third generation has been the greatest user of the cyberspace in Iran and has been exposed to the influences of social networks more than other generations. The cyberspace has created a kind of identity crisis among a great number of youths. This crisis has led to heterogeneity of identity and has influenced social balance. Besides, virtual social networks have made fundamental changes in identity-building institutions and have changed meaning-creating identity factors.

کلیدواژه‌ها [English]

شبکه‏های اجتماعی مجازی و بحران هویت (با تأکید بر بحران هویتی ایران)

ثریا معمار[1]

صمد عدلی پور[2]

فائزه خاکسار[3]

تاریخ دریافت: 15/3/91        تاریخ پذیرش: 5/5/91

چکیده

فضای مجازیِ شبکه­های اجتماعی اینترنتی یکی از مهم­ترین ابزارها برای نمود یافتن اثرات جهانی‌شدن است. این فضای­ مجازی عرصه وسیعی از اطلاعات و نمود­های مختلف معنایی را ایجاد می­کند. افراد در مواجهه با این فضا و تکثر منابع در ساخت هویت، دچار تعلیق (به معنی معلق بودن و سردرگمی) می‏شوند. از بین رفتن زمان و مکان و نقش بیشتر فضا در دنیای مجازی تجلی آشکاری دارد. افراد در مواجهه با این فضای دوم، بنیان­های هویت خود را متزلزل می­بینند و دچار تردید و اضطراب می­شوند. اگرچه شبکه­های اجتماعی مجازی در فرایند ارتباطات می­توانند دارای تأثیرات مثبت و منفی باشند، پژوهش حاضر تنها بر جنبه‌های بحران­زای این فرایند تأکید کرده است و یکی از آثار فضای مجازی شبکه­های اجتماعی را در جوامع، به خصوص جوامع درحال گذار، ایجاد بحران هویت ملی و دینی می‏داند.

یافته‌های پژوهش نشان می­دهد که براساس یک تقسیم­بندی نسلی، نسل سوم بیشترین کاربران فضای مجازی در ایران بوده و بیش از نسل­های دیگر در معرض آثار ناشی از شبکه‏های اجتماعی مجازی‌اند. فضای مجازی نوعی از بحران هویت را در میان طیف گسترده­ای از جوانان به‌وجود آورده و این بحران هویت در زمینه­های فردی ناهمگونی­های هویتی را سبب شده و به نحوی تعادل اجتماعی را متأثر کرده است. همچنین شبکه­های اجتماعی مجازی، باعث تغییرات اساسی در نهادهای هویت‌ساز شده­اند و عوامل معناساز هویتی را دستخوش تغییر نموده‌اند.

کلمات کلیدی: شبکه­های اجتماعی مجازی، فضای مجازی، هویت، بحران هویت

 

بیان مسئله

جوامع مختلف تحت تاثیر تحولات بسیار عظیم علمی- تکنولوژیک به سمت جامعه اطلاعاتی یا جامعه شبکه­ای در حال حرکت­اند. جامعه شبکه­ای، جامعه­ای است که ساختار آن متاثر از فناوری است. در جامعه شبکه­ای، جوامع با چالش­هایی چون نابرابری اجتماعی، هویت­های جدید، تمایزپذیری و شالوده­شکنی نهادهایی نظیر دولت، و فرصت­هایی چون نقش اینترنت و شبکه­های اجتماعی در پژوهش، خلاقیت، تعامل و همزیستی جهانی، شکل­گیری هویت سیال و غیره رو به ­رو شده­اند. به نظر می­رسد به علت وجود این چالش­ها انسجام اجتماعی و هویتی در جامعه اطلاعاتی و به خصوص در کشورهای در حال توسعه مانند ایران متزلزل شده است. فرایند جهانی شدن با گسترش قلمرو روابط زندگی اجتماعی دنیای اجتماعی افراد را بسیار بزرگتر می­کند و احساس کنترل­ناپذیر شدن چنین دنیایی را در آنها به‌وجود می­آورد.

شبکه­های اجتماعی مجازی به لحاظ عمومیت یافتن در میان کاربران و با گستره وسیع جغرافیایی در درون مرزهای ملی، تبدیل شدن به یک ارتباط خصوصی و شخصی و فارغ بودن از هر نوع کنترل از سوی مراجع قدرت، به‌وسیله­ای بی‌بدیل در عرصه ارتباطات تبدیل شده‌اند و زمینه­های تاثیرگذاری خارج از کنترل دولت­ها و نهادهای قدرت را در جوامع به‌وجود آورده‌اند.

مفهوم بحران هویت ناشی از شرایط جدید فضای دو جهانی شده کنونی است. از مهم­ترین عوامل بروز بحران هویت در جوامع فعلی، گسترش صنعت ارتباطات و به‌ویژه فضای مجازی اینرنت و شبکه­های اجتماعی سایبری است. اینترنت و شبکه‌های اجتماعی که آزادترین محیطی است که بشر تا به امروز با آن مواجه بوده، منابع هویت­ساز سنتی و معمول در جوامع را تضعیف و کارکرد آنها را با دشواری رو به­رو کرده است. این بحران فقط به کشورهای جهان سوم و درحال توسعه محدود نبوده و نخواهد بود­؛ به‌طوری که در جهان امروز هیچ جامعه­ای نمی­تواند ادعا کند که از تأثیرات ناشی از این بحران در امان خواهد بود.

هویت­های دینی و ملی در ایران امروز، هر یک به گونه­ای، با نوعی از بحران هویت مواجه‏اند. پژوهش حاضر در صدد پاسخ به این سوال: نسبت میان فضای مجازی شبکه­های اجتماعی و بحران هویت اجتماعی چیست؟ همچنین بررس این مسئله است که هویت­های ملی و دینی در ایران امروز با چه نوع بحران هویتی مواجه هستند؟ تاثیر فضای مجازی شبکه­‌های اجتماعی بر هویت در مفهوم گسترده خود به‌رغم انکارناپذیر بودن آن، صرفاً در نوع، میزان و تأثیر مثبت یا منفی آن محل مناقشه نظری است و این‌که این تاثیر و تغییر هویت به چه نحو خواهد بود، هنوز پاسخ روشنی برای آن وجود ندارد. به نظر می­رسد دوران کنونی، دوران بلاتکلیفی در فرجام این فرایند است.­ با این وصف، امکان دارد وقوع چندگانگی و شکاف­های هویتی در درون جامعه ایران به نوعی از بحران هویت بینجامد. این مسئله در کشورهای دارای فناوری­های ضعیف ارتباطی کم قدرت­، وضعیتی متفاوت دارد و این کشورها با تأثیرپذیری بیشتر و تأثیرگذاری کمتر، بیشتر در معرض بحران هویت قرار دارند.

فرضیه پژوهش حاضر نیز بر این اساس است که: شبکه­های اجتماعی از طریق جهانی‌سازی شبکه ارتباط و تعاملات ناشی از آن، موجب تغییر در نظام ارزشی، هنجاری و نگرش نسل سوم، و زمینه­ساز بحران هویت در سطوح مختلف شده است. در پژوهش حاضر، از نظریات حوزه بحران، بحران هویت با تکیه بر نظریات لوسین پای[4] و دیدگاه مانوئل کاستلز[5]­در مورد آثار گسترش فناوری‌های نوین اطلاعاتی و ارتباطی بر زندگی اجتماعی استفاده شده است. روش مطالعه در این نوشتار، بهره­گیری از استدلال­های نظری و نیز متکی بر برخی شواهد تجربی از سایر تحقیقات صورت گرفته می­باشد.

تعریف مفاهیم

شبکه‌های اجتماعی مجازی

اصطلاح شبکه‌های اجتماعی را برای نخستین بار چی‌ای‌بارنز[6] در سال 1954 طرح کرد و از آن پس به‌سرعت به شیوه‌ای کلیدی در تحقیقات و مطالعات بدل گشت. در تئوری شبکه اجتماعی سنتی، یک شبکه اجتماعی به این صورت تعریف می­شود که یک مجموعه­ای از نهادهای اجتماعی که شامل مردم و سازمان­ها که به‌وسیله مجموعه­ای از روابط معنی­دار اجتماعی به‌هم متصل­اند و با هم در به اشتراک‌گذاشتن ارزش­ها تعامل دارند.­ شکل سنتی خدمت شبکه اجتماعی بر انواع روابط هم‌چون دوستی­ها و روابط چهره به چهره متمرکز است اما خدمات شبکه اجتماعی امروزه بیشتر بر جامعه مجازی آنلاین و ارتباطات کامپیوتر واسط متمرکز است.

شبکه‌های اجتماعی اینترنتی پایگاه یا مجموعه پایگاه‌هایی هستند که امکانی فراهم می‌آورد تا کاربران بتوانند علاقه‌مندی‌ها، افکار و فعالیت‌های خودشان را با دیگران به اشتراک بگذارند و دیگران هم این افکار و فعالیت‌ها را با آنان سهیم شوند. یک شبکه اجتماعی، مجموعه­ای از سرویس­های مبتی بر وب است که این امکان را برای اشخاص فراهم می‌آورد که توصیفات عمومی یا خصوصی برای خود ایجاد کنند، یا با دیگر اعضای شبکه ارتباط برقرار کنند، منابع خود را با آن‌ها به اشتراک بگذارند و از میان توصیفات عمومی دیگر افراد، برای یافتن اتصالات جدید استفاده کنند (بوید و الیسون، 2007: 212). به‌طور کلی در تعریف شبکه­های اجتماعی می­توان گفت شبکه­های اجتماعی سایت­هایی هستند که از یک سایت ساده مانند موتور جستجوگر با اضافه شدن امکاناتی مانند چت و ایمیل و امکانات دیگر خاصیت اشتراک­گذاری را به کاربران خود ارائه می­دهند. شبکه­های اجتماعی، محل گردهمایی صدها میلیون کاربر اینترنت است که بدون توجه به مرز، زبان، جنس و فرهنگ، به تعامل و تبادل اطلاعات می‏پردازند. در واقع شبکه­های اجتماعی برای افزایش و تقویت تعاملات اجتماعی در فضای مجازی طراحی شده­اند. به طور کلی از طریق اطلاعاتی که بر روی پروفایل افراد قرار می­گیرد مانند عکس کاربر، اطلاعات شخصی و علایق (که همه این­ها اطلاعاتی را در خصوص هویت فرد فراهم می­آورد) برقراری ارتباط تسهیل می‌گردد. کاربران می‌توانند پروفایل­های دیگران را ببینند و از طریق برنامه­های کاربردی مختلف مانند ایمیل و چت با یکدیگر ارتباط برقرار کنند (پمپک[7] و همکاران، 2009: 228).

هویت

دو معنای اصلی هویت، تمایز و تشابه مطلق است. جنکینز (1391: 5) هویت را این‌گونه تعریف می‌کند: هویت ریشه در زبان لاتین و دو معنای اصلی دارد. اولین معنای آن مفهوم تشابه مطلق را بیان می‌کند؛ این با آن مشابه است. معنای دوم آن تمایز است که با مرور زمان سازگاری و تداوم را فرض می­گیرد. به این ترتیب، به مفهوم شباهت از دو زاویه مختلف راه می‌یابد. مفهوم هویت، همزمان میان افراد یا اشیاء دو نسبت محتمل برقرار می‌سازد؛ شباهت و تفاوت. هویت داشتن یعنی یگانه بودن، ولی از دو جنبه متفاوت: همانند دیگران بودن در طبقه خود و همانند خود بودن در گذر زمان.

مفهوم هویت در جامعه‌شناسی مفهومی چندبعدی است و می‌توان به چند طریق درباره آن بحث کرد. به بیان کلی، هویت به درک و تلقی مردم از این که چه کسی هستند و چه چیزی برایشان معنادار است مربوط می‌شود. این درک و تلقی در پیوند با خصوصیات معینی شکل می‌گیرد که بر سایر منابع معنایی الویت دارند. جامعه‌شناسان اغلب از دو نوع هویت سخن می‌گویند: هویت اجتماعی و هویت شخصی. این شکل‌های هویت فقط از نظر تحلیلی از هم جدا و متمایز می‌شوند اما در واقع پیوند تنگاتنگی با یکدیگر دارند.

هویت اجتماعی به معنای ویژگی‌هایی است که از طرف دیگران به یک فرد نسبت داده می‌شود. این ویژگی‌ها را می‌توان نشانه‌هایی تلقی کرد که نشان می‌دهند هر شخص معینی، اساساً چه کسی است. در عین حال، این ویژگی‌ها شخص مذکور را به افراد دیگری مربوط می‌کند که همین خصوصیات و کیفیات را دارند. همچنین هویت‌های اجتماعی بعد جمعی دارند. آن‌ها مشخص می‌کنند که افراد چگونه و از چه نظر «شبیه» دیگران هستند. اگر هویت‌های اجتماعی نشان‌دهنده شیوه‌های همسانی افراد با دیگران هستند، هویت شخصی، ما را به‌عنوان افرادی جدا و مجزا از یکدیگر متمایز می‌کند. هویت شخصی به معنای رشد و تکوین شخصی است که از طریق آن ما معنای یگانه و منحصر به‌فردی از خویشتن‌مان و مناسبت‌مان با جهان پیرامون خود خلق می‌کنیم (گیدنز، 1386: 46).

با توجه تعاریف صورت گرفته از هویت، می‌توان نتیجه گرفت که هویت برساخته‌ای اجتماعی است. کیفیتی ثابت یا ذاتی نیست، بلکه ساخته می‌شود و سپس در تعامل با دیگران تغییر می‌کند. دوم این‌‌که هویت توأم با احساس تعلق است. جزء ذاتی این‌که بدانیم چه کسی هستیم عضویت در گروه یا گروه‌های اجتماعی است که از اعضای شبیه به یکدیگر تشکیل شده‌اند. سوم این‌که مسئله هویت به تفاوت ما با دیگران نیز مربوط می‌شود. بخشی از دانستن این‌که چه کسی هستیم‌ دانستن این است که چه کسی نیستیم. چهارم، از آن‌جا که هویت اکتسابی است انعطاف‌پذیر نیز هست و در برخی از جوامع انعطاف‌پذیرتر از برخی دیگر است.

هویت در سطوح و ابعاد مختلف واکاوی شده است.‌ هویت ملی، هویت دینی، هویت جهانی و مواردی از این قبیل. هنگامی که از هویت دینی سخن به میان می­آید، در واقع به ابعاد کارکردی و عینی دین اشاره می­شود. هویت دینی آن احساس خاصی است که پیروان یک دین را به یکدیگر پیوند می­دهد و ایشان را در تعلق‌شان به یک هویت جمعی تعریف می­کند (گزارش راهبردی، 1385: 14).

در واقع، هویت دینی به میزان شناخت فرد از تعلق و ارتباطش نسبت به دینی خاص و پیامدهای ارزشی مثبتی که فرد برای این تعلق و ارتباط قائل است و بالاخره احساسات خاص فرد نسبت به آن دین و نسبت به دیگرانی که مثل او رابطه‌ای مشابه با آن دین دارند، تعریف شده است. به بیان دیگر هویت دینی عبارت است از: تعریف شخص از خود براساس داشتن تعلق نسبت به دینی خاص به همراه ملاحظات ارزشی و احساسی مترتب با آن.

هویت ملی را می‌توان نوعی احساس تعلق به ملتی خاص دانست. ملتی که نمادها، سنت‌ها، مکان‌های مقدس، آداب و رسوم، قهرمانان تاریخی و فرهنگ و سرزمین معین دارد. هویت ملی یعنی احساس تعلق به گروهی از انسان‌ها، به‌واسطه اشتراک داشتن در برخی عناصر فرهنگی و شبه‌فرهنگی (حاجیانی، 1388: 361). اسمیت هویت ملی را بازتولید و بازتغییر پایدار ارزش‌ها، نمادها، خاطرات، افسانه‌ها و سنت‌ها می‌داند که عناصر تمایزبخش هر ملتی هستند. هویت ملی عبارت است از نوعی احساس تعلق فرهنگ‌محور، تمایزآفرین و تداوم‌بخش به یک ملت که دولت و گفتمان‌های مسلط با بهره‌برداری از منابعی معین آن‌را به‌‌وجود آورده و حفظ و تعریف می‌کند. وی اضافه می‌کند که هسته هویت ملی تداوم و تمایز است. در جایی دیگر اشاره شده که هویت ملی فرایند پاسخ‌گویی آگاهانه یک ملت به پرسش‌های پیرامون خود، گذشته، کیفیت، زمان تعلق، خاستگاه اصلی، حوزه تمدنی، جایگاه سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و ارزش‌های مهم از هویت تاریخی خود است (گودرزی، 1384: 105).

هویت ملی از تعلق فرد به یک سرزمین و دولت ملی یا به‌عبارتی به کشور خاصی سرچشمه می‌گیرد. به‌بیان دیگر، هویت ملی به معنای احساس همبستگی با کل اعضای ساکن در یک چارچوب سرزمینی مشترک است. به‌طوری که نسبت به موجودیت کل آن آگاهی و به آن احساس وفاداری دارند.

­بحران هویت

بی­تردید یکی از مسائل عمده­ای که در سال­های بعد از انقلاب به ویژه در سال­های اخیر مسئولان مطرح کرده­اند مسئله بحران هویت است. زمانی که فرد یا جامعه از عناصر هویت­ساز خویش مانند دین، زبان، نژاد، قومیت و فرهنگ آگاهی نداشته باشد و یا عناصر هویتی جایگاه خود را به عنوان شاخص­های شناخت یک جامعه از دست بدهد و عناصر دیگر نیز به جای آنها شناخته نشده باشد، فرد یا جامعه با بحران هویتی مواجه می­شود. با این اوصاف فرد برای خروج از این بحران بایستی به یافتن ارزش­های مثبت و پایدار در فرهنگ، مذهب یا ایدئولوژی خود بگردد تا از درهم ریختگی و اختلال هویت که دائماً در رنج و عذاب است، رهانیده شود و هویت اصیل خویش را باز یابد.نظر شما در رابطه با شبکه های اجتماعی چیست

آن‌چه امروزه بر اهمیت این بحران در جوامعی شبیه ایران افزوده، ناشی از عوامل بحران­زای فرایندهای ارتباطی است. در سه دهه اخیر، مجموعه­ای از مفاهیم در خصوص بحران هویت در سطح خرد تا ملی و سطح جهانی به‌وجود آمده است. این مباحث درحال حاضر به طور یک‌پارچه با عنوان بحران هویت مطرح می­شود.

از نظر بایندر، بحران هویت بر مبنای ذهنی، ولی نه همواره احساسی به عضویت در یک جامعه سیاسی اشاره دارد. ابتدایی­ترین عوامل بحران­ساز هویتی از تنش بین مفاهیم فرهنگی و روانشناختی، هویت شخصی، گروهی، تعریف سیاسی جامعه، ایستارها و ارز­ش­های حاکم و تناقض­های حاکم و تناقض­های پیش آمده از هویت ذهنی و سایر هویت‌ها ناشی می­شود. مشکل هویت در جوامع مختلف با روش­های متفاوت بروز کرده و امروزه به یک نگرانی جدی در حوز­ه سیاست تبدیل شده است. به اعتقاد بایندر­، بحران هویت ضرورتا، بحران یک کشور نیست، بلکه بحران عصر ماست (پای و دیگران، 1380: 93-92). به هر ترتیب، جوامع امروزی در فرایند گذار خود از بحران­های متعددی، از جمله مشارکت، مشروعیت، توزیع، نفوذ و هویت عبور می­کنند. نکته حائز اهمیت، پیچیدگی این بحران در دوره پساصنعتی است. این دوران با خصوصیات خاص خود که ناشی از فرایندهای ارتباطی نوین است، نوع جدیدی از بحران هویت را پیش روی جوامع (مانند ایران) قرار داده است. بحران هویت وقتی رخ می­دهد که یک جامعه در یابد که آن‌چه تا کنون به‌طور دربست و بی­چون و چرا به عنوان تعاریف فیزیکی و روانشناسانه «خودجمعی»­اش پذیرفته است، تحت شرایط تاریخی جدید، دیگر قابل پذیرش نیست.­ از طرف دیگر، نیروهای تدریجی و غیرمهیجی، مانند گسترش ارتباطات جهانی، می­تواند بنیان هویت یک جامعه سابقاً منزوی را از طریق آگاه­سازی مردم آن جامعه از یک دنیای کاملاً نوین از لحاظ کنش سیاسی، متزلزل سازند.

امروزه، در عرصه جامعه شناسی بحران هویت مسئله­ای اجتماعی تلقی می­شود. جامعه­شناسانی، مثل کاستلز این پدیده را در پرتو جهانی­شدن که نتیجه توسعه ارتباطات انسانی است بررسی کرده­ا­ند. با وجود این‌که بسیاری از جامعه‌شناسان این پدیده را جهانی می­نامند، واضح است که آثار و تبعات این پدیده در کشورهای مختلف، متفاوت است.

اینترنت دارای قابلیتی است که به‌‌واسطه آن افراد می‌توانند خودهای جدیدی را در دنیاهای جدید بسازند. این امور ممکن است در دنیای مادی اصلاً وجود خارجی نداشته باشند یا فرد به‌زعم خودش قادر به دستیابی به آن نباشد. این‌ها استفاده از فضای مجازی را برای کاربران جذاب‌تر می‌کند. بدین ترتیب، وب به مکانی برای معرفی و نمایش شخصیت فرد تبدیل می‌شود. البته قضیه به همین جا ختم نمی‌شود؛ زیرا امکان دارد که تصویر ارائه‌شده از سوی یک فرد بر روی وب، توسط دیگران به صورت‌هایی غیر از شکل مورد نظر وی تفسیر شود (اسلوین، 1380: 156). حتی امکان معرفی خود در سایت‌های مختلف به صورت‌های گوناگون وجود دارد. به‌ طوری که افراد بتوانند در جربان ارتباط‌گیری «هویت الکترونیک چندگانه‌ای» برای خود بسازند و هر بار خود را به یک صورت نشان دهند. تلویزیون و سایر رسانه‌ها فاقد این ویژگی خاص فضای مجازی‌اند. در مجموع، هویت اینترنتی یا هویت مجازی با دیدگاه‌های متعارف درباره هویت جور نیست. دیدگاه‌های متعارف درباره هویت‌ به دنبال کلیت‌سازی درباره مفهوم هویت و یکپارچه نشان دادن آن هستند و تأثیر کلی آن‌را بر فرد در نظر می‌گیرند (بل، 2001: 114). اما با این اوصاف در فضای مجازی استفاده از چنین تعاریفی برای هویت دشوار می‌شود و با گسترده‌تر شدن مرزهای هویتی، مرزبندی هویت واقعی و تخیلی در اینترنت مخدوش می‌شود.

به هر حال، اینترنت و شبکه‌های اجتماعی اینترنتی محصول درهم شکستگی هستی‌شناختی و پیچیده‌تر شدن فزاینده تفاوت‌های فردی هستند و با آن سنخیت تام دارند. امروزه حتی اعضای خانواده‌ها و همسایگان نیز به‌ندرت معنای واحدی از هویت در ذهن دارند. این امر تشخیص اصالت‌ها را روز به روز دشوارتر می‌سازد. آلن تورن[8] به خوبی این شرایط به ظاهر تناقض‌آمیز انسانی را توصیف کرده است: «ما در سکوت زندگی می‌کنیم، در شلوغی به سر می‌بریم، منزوی هستیم، در دریای خلق گم شده‌ایم» (تورن، 1380: 160). از این حیث، هویت مجازی را می‌توان با فرایند اساساً مدرن تشکیل هویت به‌وسیله خویشتن و رسیدن به فهمی از خود و هویت‌یابی مربوط دانست.

فرد در دوره مدرنیته از جا کنده می‌شود و اضطراب‌های وی افزایش پیدا می‌کند. اینترنت نه تنها این وضع را متحول کرد؛ بلکه به آن شدت بخشید. در این‌جا ساختار و فردیت به هم می‌رسند و تواماً مهمترین جنبه پست‌مدرنیستی اینترنت را می‌سازند. امکانات موجود برای انتخاب انواع متفاوت خروجی‌های اینترنت نه تنها فردیت کاربران را تقویت می‌کند؛ بلکه موجب تکثر بیشتر می‌شود. در عین حال، همزمان با افزایش میزان تفاوت‌ها در اثر رشد استفاده عمومی از اینترنت، جهان‌بینی‌های افراد واگراتر[9] می‌‌شود (گیبینز و ریمر، 1388: 78). اینترنت شبیه یک بازار ارتباطی است و همین به تکثر هویتی و رشد فردیت کمک می‌کند و اشکال ابراز وجود شخصی را متنوع‌تر می‌کند، اما در عین حال نمی‌توان از این ایراد چشم‌پوشی کرد که وسایل ارتباطی به‌تدریج نقش فزاینده‌ای در سست کردن انسجام اجتماعات واقعی و ذره‌ای کردن جوامع انسانی دارد. همچنین اینترنت باعث رشد یک فرهنگ شخصی‌ شده و حاصل تخیلات و تصورات و پندارهای فردی است. این امر به قیمت کاهش نفوذ کلیت‌های سیاسی بر هویت‌سازی‌های فردی تمام می‌شود و می‌تواند به شکل‌گیری منابع جدید هویتی بیانجامد (معینی‌علمداری، 1384: 116- 115).

علاوه بر اینترنت، شبکه‌های اجتماعی مجازی هم‌چون فیس‌بوک، به دنبال ایجاد جوامع مجازی هستند. این جوامع مجازی بر اساس ساختار و تعاریف خود به‌طبع دارای ارزش‌های مختلف فرهنگی، سیاسی و اجتماعی هستند. به‌طوری که این جوامع مجازی توانسته‌اند مفاهیمی چون «دوست»، «ارتباط»، «خانواده»، «هویت» و حتی مسائلی جزئی مانند نحوه احوال‌پرسی کردن را بازتعریف کنند. اگرچه کاربران خود در شکل‌دهی این جوامع نقش چشمگیری ایفا می‌کنند اما قوانین این جوامع مجازی و گفتمان حاکم بر آنان در تأثیرگذاری و شکل‌دهی هویت اعضای خود نقش مهمی ایفا می‌کنند.

ابتدایی‌ترین تأثیر شبکه‌های اجتماعی اینترنتی بر کاربران این است که هویت فعلی او را به چالش می‌کشند؛ ابتدا کاربر را از خود واقعی تهی می‌کنند و سپس به او فرصت می‌دهند خود ایده‌آلش را بروز دهد، در حالی که به‌طور ناخودآگاه، این خود جدید در فضای گفتمانی شبکه‌های اجتماعی برساخته شده است. شبکه‌های اجتماعی صحنه‌ای فراهم می‌آورند که کاربران می‌توانند از هر جنسیت، سن، طبقه اجتماعی، نژاد و قومیتی که باشند، در آن ظاهر شوند و نقش دلخواه خود را بازی کنند. در این سطح، شبکه‌های اجتماعی مجازی، کاربر را به هویتی فردمدارشده[10] ‌با مشخصات منحصر به فرد سوق می‌دهند. در واقع با شبکه‌های اجتماعی مجازی این قابلیت به فرد داده می‌شود تا خود را هر گونه که می‌خواهد، فراتر از هویت واقعی خود در جهان فیزیکی بازتعریف و روایت کند. بنابراین، با قبول این فرض که شبکه‌های اجتماعی اینترنتی در درون جامعه مصرفی خلق شده‌اند، خود منشأ بازتولید مکرر چنین جامعه‌ای می‌شوند.

ریچارد بارتل[11] (2004: 164) این‌گونه استدلال می‌کند که دنیاهای مجازی برای مردم آیینه‌ای را فراهم می‌آورند که هر چه فرد تصویر خود را در آن مأنوس‌تر با خود واقعی یا ایده‌آلش بیابد، بیشتر با آن ارتباط برقرار می‌کند. در واقع، راز موفقیت و جذب کاربر برای وب‌سایت‌های عمده این است که کاربر خود را در آیینه جهان مجازی پیش رویش ببیند. بدین ترتیب، در باب هویت در دنیای مجازی، مسئله این است که کاربر چه میزان انعکاس تصویر خود را در این آیینه می‌پسندد.

زمانی این تلقی وجود داشت که هویت افراد در فضای مجازی، هویتی ناشناخته و چندگانه است، اما اکنون کاربران ادامه هویت تعریف‌شده خود در فضای مجازی را به‌صورت آفلاین پی می‌گیرند و یا در فعالیت‌های آفلاین در بسیاری از مواقع برای خود نام و نشان تعریف می‌کنند و با آن همزادپنداری زیادی دارند. بنابراین، معادلات پیشین هویت دچار تحول شده است. بدین ترتیب، بازتعریف هویت فردی و اجتماعی در فضای مجازی در ابعاد گوناگون قابل بررسی است. در این فضا، همگرایی جامعه مصرفی و تخصص حرفه‌ای تولیدکنندگان و تجار به بازآفرینی مفاهیم انسانی چون بلوغ، سن و مراحل مختلف زندگی انجامیده است. شاید این تعجب‌برانگیز باشد که مفاهیم انسانی با ابعاد زیست‌شناختی مانند بلوغ نیز در دنیای مجازی تعابیر جدید بیابند، اما ریشه استحاله این مفاهیم ناشی از تأثیرگذاری قوی فضای مجازی بر نوع تفکر کاربران است (کاتز و مارشال، 2006).

همان‌گونه که بارتل (2004) خاطرنشان می‌کند: «هویت، حاصل تفکر است که در قالب‌های گوناکون (در عمل یا در قالب لغات) ظهور می‌کند» و با توسعه عرصه مجازی زندگی بشر[12]، این حقیقت غیرقابل انکار است که این فضای مجازی با کاربر ارتباطی دوسویه قرار دارد؛ نحوه تفکر او را تحت تأثیر قرار می‌دهد و در مقابل گستره وسیعی را فراهم می‌آورد که کاربر هویت خود را در آن براساس ترجیحات خود ابراز می‌کند و به منصه ظهور می‌رساند. به‌عبارت دیگر، فضای مجازی امروز تنها آیینه منعکس‌کننده کاربر مقابل خود نیست، بلکه تا حد زیادی چگونگی کیفیت کاربر خود را نیز تعریف می‌کند.

زمانی، تلقی منتقدین فرهنگی این بود که چون فضای مجازی عرصه‌ای است که مهندسان فنی و نه مهندسان فرهنگی آن‌را ساخته‌اند، بنابراین نقطه ضعف آن عدم وجود روایت است (بل و کندی، 2000). اما امروز دنیای مجازی آن‌چنان با زندگی و فرایند هویت‌سازی بشر درآمیخته است که نه تنها روایت‌های بی‌شمار در آن قابل درک است، بلکه این روایت‌ها بر روایت دنیای واقعی پیشی گرفته‌اند؛ چنان‌که بودریار از «فراواقعیت»[13] مجازی سخن می‌گوید و به‌قول آنجل آدریان[14] (2008: 366)، همان‌قدر که تجارت الکترونیک از تجارت جدا نیست، هویت‌های الکترونیکی در فضای مجازی نیز از هویت‌های واقعی قابل بازشناسایی نیستند.

بحرانهویتدرفضایمجازی شبکه­های اجتماعی

برای تبیین بحران هویت در فضای مجازی، توجه به یک نکته مهم ضروری است .جوامع در حال­گذار، عمدتا در حال سپری کردن و مواجه شدن با بحران­های هویت دوره تاریخی خود معادل با دوره صنعتی شدن اروپا بوده­اند. با این حال، به‌طور گریزناپذیر با پدیده­های جهانی‌شدن و فضای مجازی در فرایند ارتباطات نوین مواجه شده­اند. دوره تاریخی جدید نیز همراه خود، نوعی از عناصر بحران­زای هویتی را حمل می­کند و مسئله کشورهای درحال توسعه از آن‌جا پیچیده­تر می­شود که این کشورها همزمان بدون طی دوره تاریخی خود بحران­های تو در توی هویتی را تجربه می‌کنند که ناشی از روهم افتادگی دو دوره تاریخی است.

به نظر کاستلز (1380: 27)، سیاست­های مربوط به هویت را باید در جایگاه تاریخی خود بررسی کرد. یکی از عوامل مهم در تاریخ و جغرافیا، مؤلفه فضای مجازی و قدرت آن است که نیروی قوام­بخش هویت و بسیاری دیگر از پدیده­ها و فراورده­های تاریخی، اجتماعی و فرهنگی است.

جهانی‌شدن نیز روندی تاریخی و دگرگونی­ای مفهومی است که تغییرات و تحولاتی را در برداشت­ها، باورها، اندیشه­ها و سلیقه­های ملت­ها به همراه دارد و دامنه آن هویت فرهنگی را نیز فرا گرفته است. جهانی­شدن و فضای مجازی به طور مداوم و گسترده با شیوه­ها و داده­های مختلف به نوعی دائماً در حال ایجاد تغییر در باورها، انگاره­ها، عقاید، ارزش­ها، چشم‌داشت­ها و حتی نیازها هستند.

بسیاری معتقدند مهم­ترین عامل هویت­ساز «معنا»ست و این معناست که دائماً در عصر اطلاعات در حافظه تاریخی جوامع دستخوش تغییر، هر چند تدریجی، می­گردد. کاستلز با توجه به اهمیت معنا در عصر اطلاعات و تلاش کنشگران مختلف اجتماعی جهت نیل به معنایی خاص، آن را در تقابل با مفهوم قدیمیِ «کارکرد» قرار می­دهد که از سوی نهادهای مسلط اعمال می­شود این هویت ناشی از هنجارهای اجتماعی است و وابسته به روابط و ترکیب و چینش افراد، نهادها و سازمان­های جامعه است. هویت منبع معنا برای خودکنشگران است و به‌دست خود آنها از رهگذر فرایند فردیت بخشیدن، ساخته می­شود (کاستلز، 1380: 23).

هویت در محیط مجازی به طور مشخص متفاوت با هویت در محیط واقعی است؛ زیرا تفاوت بین محیط­ها وجود دارد. شخص مختار است از هویت واقعی­اش در محیط مجازی استفاده کند یا نکند. در محیط مجازی، شخص هویتش را در مسیری شکل می­دهد که او می‏خواهد آن را در مقابل دیگران به نمایش بگذارد. به‌عبارت دیگر، او هویتش را به دیگران تحمیل می­کند.

تامبا[15] سه ویژگی اینترنت و شبکه­های اجتماعی را بیان می­کند: به هم فشردگی فضا- زمان، حس نکردن مکان و محدوده­های محو شده و جماعت تغییریافته، باید توجه داشته باشیم که ضروری است هر انسانی در یک فضا یا زمان خاص قرار گرفته باشد (پراپروتنیک، 2004: 1). هویت نقشی کلیدی را در ارتباطات مجازی ایفا می­کند. بعضی مدعی‌اند توانایی استقرار یک هویت بدون بدن و مستقل از ارزشمندترین جنبه­های فرهنگ آنلاین است که به مردم اجازه می‏دهد نقش­ها و روابطی را که به‌گونه­ای دیگر هستند، جستجو کنند؛ اما دیگران ادعا می­کنند گمنامی، بی‌مسئولیتی و رفتار خصومت­آمیز را تشویق می­کند.

واقعیت مجازی امکان انواع تجارب ذهنی را فراهم می­سازد که می­توانستند انواع مدرن سلطه را منقطع یا متوقف کنند. توانایی واقعیت مجازی در فراگرد خودش نهفته است و اشخاص می­توانند در یک محیط با واسطه کامپیوتری خاص، خود و جهان را بازسازی کنند. بنابراین، واقعیت مجازی و کارکردهای این راه، می­تواند در جهت غیرطبیعی کردن فرضی درباره هویت­های طبیعی داده شده عمل کند. در اتاق­های گفتگو مجازی مردم می­توانند دقیقاً «­به چیزی که آنها می­خواهند باشند» یا «دقیقا چطور می­خواهند مردم دیگر آنها را ببینند» تبدیل شوند (پراپروتنیک، 2004: 2).

ماهیت مکان و فضا در دنیای دیجیتالی کاملا دگرگون شده است. امروز، دنیای واقعی با دنیای مجازی چنان در هم فرو رفته که تفکیک آن دو بسیار دشوار شده است. زمان، مفهوم مکانمند گذشته را ندارد. فرهنگ­ها به شدت در هم ادغام شده و خلوص مکانی و زمانی دیروز خود را از دست داد­ه­اند. بنابراین، طبیعی است که هویت در بند مکان- زمان و فرهنگ مکانمند و زمانمند در فضای جدید دچار بحران شود (پراپروتنیک، 2004: 37). شاید بتوان بحران­های ناشی از گمنامی را در دو دسته تقسیم کرد: یک دسته بحران­های کلی ناشی از مواجهه انسان با فضای مجازی است که از آن به اضطراب دیجیتالی یاد می­کنند و دوم، بحران­های ناشی از هویت­های مجازی.

عاملی (1382)، اضطراب را به سه دوره: اضطراب طبیعی، صنعتی و دیجیتالی تقسیم می­کند. اضطراب دیجیتالی اضطرابی است که ناشی از ظهور صنعت ارتباطات همزمان و انفجار اطلاعات و مواجهه با انبوهی از دانستنی­ها و ندانستنی­هاست که انسان را گرفتار ناتوانی در مدیریت ارتباط و بی­تعادلی هم در حوزه ارتباطات درون فردی و هم در حوزه ارتباطات بین فردی می­کند که جهان بیرونی و عینی انسان را تشکیل می­دهد. وی ادامه می­دهد: جهان مجازی درون خود، انسان را با فضاهای جدیدی مواجه کرده است که برای بعضی قابل فهم است و برای بخش عظیمی، جمعیت جهان منشأ گمگشتگی، غربت، تنهایی، تضاد و سردرگمی است. علاوه بر این، عدم انطباق جهان مجازی با جهان واقعی زمینه­ساز اضطراب­های جدیدی است که در گذشته تجربه نشده است.

بحران­های ناشی از هویت­های ساختگی با توجه به این‌که فرد معمولاً امکان انتخاب هویت‏های دیگری دارد که در نظر دیگران مطلوب­تر یا خاص­تر جلوه می­کند، به‌وجود می­آید. در این صورت، فرد هنگام استفاده از امکانات ارتباطی مجازی، هویت واقعی خود را که در سراسر زندگی واقعی با آن درگیر است، کنار می­گذارد و با هویت جدیدی مواجه  می­شود. به این ترتیب، معناهای جدیدی وارد ذهن فرد می­شود و هویت جدیدی در کنار هویت واقعی و قدیم او قد علم می­کند که ذهن فرد را درگیر و دچار بحران می­کند؛ زیرا این دو هویت در وضعیت همزمانی قرار می­گیرند و فرد نمی­تواند به راحتی مفاهیم و خصایص هویتی جدید را با هویت قدیمی و همیشگی­اش تطبیق دهد و یا اساساً ممکن است میان آنها تعارض پدید آید. این بحران احتمالا خستگی، تنش، فشار عصبی و ناکامی را برای فرد به همراه می­آورد. این بحران به‌خصوص برای کسانی به شکل جدیدتر مطرح می­شود که تغییرات هویتی فراوان در فضای مجازی برای خود ایجاد می­کنند و تطابق و هماهنگ کردن این تغییرات با هویت واقعی برای‌شان دشوارتر می­شود. همچنین کسانی که در جهان واقعی امکان برخی رفتارهای ناهنجار اجتماعی یا ار تباطات خاص را ندارند، در این فضا این امکان را به دست می­آورند و ممکن است در وضعیتی قرار گیرند که اعمال آن­ها در قالب هویت مجازی با هنجار­های اجتماعی زندگی واقعی به شدت در تعارض باشد؛ به این ترتیب، دچار بحران بزرگتری خواهند شد (خلقتی،1387: 3).

فضای مجازی و بحران هویت در ایران

در بررسی بحران هویت ناشی از فضای مجازی شبکه­های اجتماعی در ایران، نمی­توان بحران‏های هویتی ناشی از دوران گذار جامعه ایران را نادیده گرفت. به اعتقاد نگارنده­گان، جامعه ایران امروز با دو گونه بحران هویتی با دو منشأ و علل مختلف رو به رو است. مطالعات گسترده در خصوص بحران­های دوران صنعتی شدن در جوامع مختلف نشان می­دهد این گونه جوامع در معرض بحران­های ناشی از تغییرات ساختاری در عرصه­های اقتصادی، فرهنگی، سیاست و اجتماع قرار می­گیرند. جامعه امروز ایران در عین حال که بحران­های هویت ناشی از یک دوره تاریخی را با خود حمل می­کند، در سه دهه اخیر با بحران­های دوره تاریخی فراصنعتی بدون آن‌که به‌طور طبیعی وارد این دوره شده باشد نیز رو ­به ­رو شده است. باتوجه به خاصیت و کارکردهای فناوری­های نوین ارتباطی به خصوص شبکه­های اجتماعی، ورود آثار کنترل‌ناپذیر و بحران­زای این دوره از سوی حاکمیت به سهولت صورت گرفته و عواقب ناشی از آن وارد جامعه امروز شده است .این شرایط درمجموع وضعیتی را پدید آورده است که می­توان گفت درحال حاضر، با نوعی از بحران­های هویت هم­پوشان مواجه هستیم.

استفاده از اینترنت و این اواخر مخصوصاً شبکه­های اجتماعی در میان ایرانی­ها به‌طور غیر قابل توجهی افزایش یافته و بررسی­ها نشان می­دهد این روند کماکان ادامه دارد. اینترنت، به ویژه در میان جوانان ایرانی شیوع زیادی دارد و فاصله آن با سایر نسل­های قدیم­تر فاحش می‏باشد. بنابراین، عجیب نیست که بیشتر تحقیقات انجام شده در مورد اینترنت نشان می­دهد اکثریت کار­بران اینترنت در ایران به نسل جوان تعلق دارد.

بنابر یک تقسیم­بندی نسلی، نسل سوم بیشترین کاربران اینترنتی در ایران بوده و بیش از نسل­های دیگر در معرض آثار ناشی از اینترنت، از جمله مسائل هویتی و بحران هویتی قرار می‏گیرند. فارغ از شکاف­های به وجود آمده ناشی از فرایند رسانه­های نوین، شکاف نسلی موجود ناشی از تحولات ساختاری و جمعیتی جامعه ایران باعث شده است انتقال ارزش‌ها و آموزه­ها در قالب سنت از نسلی به نسل دیگر با اختلال رو به­رو شود. این پدیده از یک سو، به روند انتقال فرهنگ آسیب می­رساند و از سوی دیگر، حافظه تاریخی را مختل می­سازد و بدین ترتیب، انتقال تجربیات سیاسی و فرهنگی دوره­های پیشین به زمان حاضر با دشواری انجام می‏شود (ربیعی،1387: 166- 165).

یکی از ویژگی‌ها و نیازهای ضروری جامعه جوان ایرانی، کسب هویت اجتماعی (دینی و ملی) است و هویت اجتماعی جوانان، در صورتی کسب می‌شود که نظام اجتماعی از طریق نهادهای واسط خانواده‌، مدرسه، رسانه‌های جمعی و دولت، زمینه‌های لازم را برای کسب هویت اجتماعی آنان فراهم کند. در این صورت، آحاد جامعه نسبت به نظام اجتماعی خود، احساس هویت اجتماعی خواهند کرد و به طور طبیعی، گرایش‌های آنان که به سه سطح ایستاری (شناختی و ارزشی)، کنشی (هنجاری و رفتاری) و نمادی (ظاهری) تقسیم می‌شود براساس الگوها و هنجارهای نظام اجتماعی شکل خواهد گرفت (اوت و شومیکر، 1376).

حال اگر نظام اجتماعی، در فرایند زمینه‌سازی کسب هویت اجتماعی آحاد خود، به خوبی عمل نکند و نتواند الگوها و هنجارهای نظام اجتماعی را برای آنان ساخته و درونی کند، افراد نسبت به نظام اجتماعی خود احساس بی‌هویتی خواهند کرد و در نتیجه برای جبران هویت اجتماعی از دست رفته، به منابع دیگری که در فضای زندگی پیرامون آن‌ها در دسترس است رجوع خواهند کرد. در این صورت گرایش‌های ایستاری، کنشی و نمادی آن‌ها نیز متناسب با الگوهای فرهنگ غربی شکل خواهد گرفت. در واقع، در دنیای کنونی که انفجار اطلاعات در آن به‌وقوع پیوسته و بخش عظیمی از انسان‌ها و به‌ویژه جوانان در معرض پیامدهای آن قرار گرفته‌اند، هویت مبنا و معنای گذشته خود را از دست داده است و شدت و دامنه تغییرات هویتی در نسل‌های جدید به حدی است که در برخی موارد چالش‌ها و بحران‌های هویتی را پدید آورده است و برخلاف گذشته، فرآیند انتقال هویت بیش از آن که در زمینه ارزش‌ها، باورها و رفتارها و خلاصه هویت‌شان از والدین خویش متاثر باشند از رسانه‌ها، صنعت فرهنگ، همسالان وجوانان دیگر که چه بسا از دیگر کشورها باشند، تأثیر می‌پذیرند.

یافته‌های پژوهش عدلی‌پور (1391) در رساله کارشناسی ارشد (که به بررسی تاثیرات و پیامدهای شبکه‌های اجتماعی مجازی بر هویت اجتماعی جوانان پرداخته) خود حاکی از آن است که شبکه‌های اجتماعی مجازی به‌عنوان یک پدیده نوظهور هم دارای آثار مثبت و هم آثار منفی می‌باشند. آثار منفی آن شامل: تکه‌پاره گشتن سریع جوامع، دگرگونی مفاهیم مکان، زمان، فضا و منابع فرهنگی، به چالش کشیده شدن هویت‌های اصیل و سنتی، رواج هویت‌های سیّال و ناپایدار، گمنامی و ناشناس ماندن و سرقت هویت است. علی‌رغم این نکات منفی که این پدیده به همراه دارد نمی‌توان از آثار مثبت آن نیز غافل ماند. افزایش منابع هویتی و آزادی عمل افراد برای کسب منابع مورد نیاز، رهایی و آزادی افراد از چنگال عوامل و متولیان فرافردی هویت‌سازی، فراهم آمدن واقعیت به‌گونه‌ای مجازی و غیره از آثار مثبت این پدیده هستند که اگر از آن‌ها استفاده درستی به عمل آید، باعث رشد و پویایی هویت اجتماعی در میان افراد جامعه خواهد گشت. وی همچنین در پژوهش خود هم‌راستا با تحقیقات رفعت‌جاه و شکوری (1387)، عباس‌قادی (1390)، مهدی‌زاده و عنبرین (1388) و احمدپور و قادرزاده (1389)، نشان می‌دهد که شبکه‌های اجتماعی عاملی تاثیرگذار بر هویت اجتماعی جوانان هستند و با افزایش مدت زمان عضویت، میزان استفاده، میزان مشارکت و فعالیت و واقعی تلقی کردن محتوای مطالب ارائه شده در این شبکه‌ها هویت ملی و دینی کاربران تضعیف می‌شود.

وی در تحلیل این امر معتقد است که احتمالاً استفاده آزاد از امکاناتی چون اینترنت و شبکه‌های اجتماعی مجازی در خانواده‌هایی بیشتر رواج دارد که اعتقادات و باورها و در نهایت هویت دینی آن‌ها ضعیف‌تر از دیگر خانواده‌ها است. اما این مسئله از عامل دیگری نیز سرچشمه می‌گیرد و آن این است که چون در جامعه ما از اینترنت، شبکه‌های اجتماعی مجازی و ماهواره اکثراً به‌صورت منطقی استفاده نمی‌شود و این رسانه‌ها و امکانات اطلاعاتی و ارتباطاتی، بیشتر مروج فرهنگ مادی‌نگر و لذت‌جو و فردگرایانه غربی هستند، یکی از جنبه‌های آسیب‌زای آن کاهش تعلقات دینی و اخلاقی در نوجوانان و جوانان است. همچنین تعامل در فضای مجازی تاثیر دوگانه‌ای بر ابعاد هویت دینی جوانان دارد؛ به‌طوری که با افزایش دسترسی و بهره‌مندی از مجاری نوین اطلاعاتی و ارتباطی و افزایش مدت‌ زمان استفاده و نوع مصرف به دلیل تلطیف افق ذهنی و بینشی و ارتقا و گسترش جهت‌گیری‌های شناختی، عاطفی و عملی، از یک‌سو، از شدت ابعاد پیامدی و تجربی کاسته می‌شود و از سوی دیگر، هویت دینی جوانان در بعد شناختی تقویت می‌شود. در واقع اطلاعات یاد شده بر این واقعیت دلالت دارد که جوانان متناسب با نوع نیازهای دینی و مذهبی خود از اینترنت و شبکه‌های اجتماعی مجازی استفاده می‌کنند و به همان ترتیب استفاده از شبکه‌های اجتماعی اینترنتی بر شیوه و سبک دینداری آن‌ها تاثیر می‌گذارد و انعطاف‌پذیری نسبت به قرائت‌های دینی مختلف را افزایش می‌دهد. یافته‌های پژوهش وی همچنین با آن‌چه در زمینه همسان‌سازی فرهنگ کشورهای جهان سوم با کشورهای غربی صورت می‌گیرد نیز همخوانی دارد. از آن‌جا که ایجادکنندگان و پیام فرستندگان و برنامه‌سازان این تکنولوژی ارتباطی و اطلاعاتی عمدتاً کشورهای توسعه‌یافته غربی هستند تعجبی هم ندارد که انبوه فیلم‌ها و سایت‌های پرمخاطب آن‌ها هویت فرهنگی، قومی و ملی کشورهای مصرف‌کننده را تحت‌تأثیر قرار داده و تضعیف نماید. با این حال در سال‌های اخیر در اینترنت مقاومت‌هایی در برابر این جریان به چشم می‌خورد که نشان از ظهور و احیای هویت‌های قومی و ملی در اینترنت و ماهواره است.

سایر پژوهش‌های انجام شده توسط محققان دیگر به‌ویژه تحقیق ساروخانی و رضایی‌قادی (1391)، کوهی و حسنی (1391)، نشان‌دهنده آنند که با گسترش روز‌افزون رسانه‌های نوین همچون شبکه‌های اجتماعی مجازی، به‌ویژه در جوامع در حال گذار، روند نوسازی به تضعیف پیوندهای سنتی می‌انجامد. این رسانه‌ها می‌توانند در نگرش‌ها و رفتار شهروندان تاثیر گذارده و باعث کاهش همدلی، احساس تعلق ملی و انسجام اجتماعی شوند. اینگلهارت با طرح مفهوم انقلاب خاموش، بر این نظر است که ورود سریع ارزش‌ها و ایده‌های جدید از طریق تکنولوژی‌های نوین اطلاعاتی و ارتباطی می‌تواند گسست‌های جدی در مبانی هویتی جامعه ایجاد کند. هم‌چنان که کاستلز بیان کرده است ماهواره و اینترنت با دگرگون ساختن بنیادین ماهیت ارتباطات، نقش تعیین‌کننده‌ای در تغییر و شکل‌دهی فرهنگ‌ها و هویت ملی شهروندان ایفا می‌کنند (کاستلز، 1380: 384- 383). علاوه بر آن، پاستر بر نقش اینترنت در گسترش فرهنگ و هویت و روش جدید ساخته شدن هویت ملی تاکید کرده است. در این ارتباط، وی فرایند جهانی‌شدن رسانه‌ها را با به ‌وقوع پیوستن افول هویت ملی تحلیل کرده است (پاستر، 1377: 52). گیدنز اینترنت و ماهواره را عامل سردرگمی و بی‌ثباتی و بی‌نظمی فرهنگی قلمداد کرده است.

گستره بحران هویت به موارد یادشده محدود نمی­شود. نوعی از بحران هویت که خاص فضای مجازی است، مربوط به تغییر اجتماعی سریع است. بر اثر ارتباطات این چنین و تعامل با فضای مجازی، سنت­های قدیمی به سرعت در حال سست شدن بوده و احساس سردرگمی هویتی در تعدادی از گروه­های اجتماعی شکل گرفته است. استفاده از اینترنت و شبکه­های اجتماعی تاثیرات عمیقی بر ارزش­های جوانان داشته و موجب شده نیازهایی که قبلاً توسط خانواده بر طرف می­شد، امروزه از سوی این رسا­نه جدید مرتفع گردد؛ مثلاً در گذشته دوست‏یابی تحت نظر والدین صورت می­گرفت؛ اما امروزه برخی جوانان با استفاده از سیاست‏های دوست­یابی، گفتگو (چت­) و امثال آن­ها قادرند با افراد گوناگون و با فرهنگ­های مختلف آشنا شوند. کاربران اینترنت بر خلاف نسل اول که در فضایی واقعی و حقیقی فعالیت می­کردند، امروزه در فضایی مجازی مشغول هستند. بر همین اساس، بسیاری از کارکردهای خانواده در جامعه­پذیری افراد به وسیله این رسانه تعاملی در محیطی مجازی صورت می­گیرد (بوربورحسین‌بیگی،1383: 56).

پدیده مهم دیگری که از بحران هویت به وجود می­آید، ترکیبی از بحران هویت فردی و اجتماعی است. شواهد نشان می­دهد وقتی افراد در معرض فضای مجازی قرار می­گیرند، به نوعی از دگرخودپنداری از خویش مبتلا می­شوند. این پدیده که در روانشناسی از آن به بیماری امپاتی[16]­ یاد می­شود، وضعیتی پدید می­آورد که افراد در فضای مجازی، خود را در شرایطی ایده‏آل و دست نیافتنی­تر تعریف می­کنند و در مواجهه با واقعیت دچار نوعی بحران می­شوند. به نظر می­رسد این بحران، پایه­ساز بحران­های سیاسی و اجتماعی در جوامع درحال توسعه می‏باشد.

بحث و نتیجه­گیری

پیشرفت در فناوری اطلاعات راه و روش انسان را در ثبت و ضبط تاریخ تغییر داده است، این تغییر بر نحوه تعامل افراد با یکدیگر نیز تاثیرگذار بوده است. یکی از اتفاقات مهم در پایان هزاره دوم، ظهور فناوری­های ارتباطی است که برجسته­ترین آن اینترنت و شبکه­های اجتماعی است. اینترنت و شبکه­های اجتماعی مجازی، اصلی­ترین عوامل تشکیل‌ دهنده فضای مجازی، شناخته می­شوند. شبکه­های اجتماعی به‌عنوان یکی از مهمترین این ابزارها، با قابلیت­ها و امکانات خود تاثیرات عمیقی بر جنبه­های اجتماعی کاربران در جوامع گوناگون گذارده­اند. استفاده جوانان ایرانی از شبکه‌های اجتماعی مجازی رو به گسترش می‌باشد و به‌ طور گریزناپذیری‌، جوانان، پرجمعیت‌ترین و پرتعدادترین گروه نسلی ایران، در مواجهه با اینترنت و متأثر از فضای مجازی هستند. وابستگی متقابل دو جهان مجازی و واقعی باعث تعاملات فردی و اجتماعی در قلمروهای زیادی شده است‌.‌ آن‌چنان که گفتیم، هویت در درون هر جامعه‌ای از عوامل ثبات و همبستگی است و هویت با ابعاد مختلف شخصی، اجتماعی، ملی و دینی‌، هر یک تأثیرات زیادی در دوام و بقا و استمرار جامعه دارند.

یافته‌ها پژوهش حاضر نشان می‌دهد که فضای مجازی شبکه‌های اجتماعی اینترنتی نوعی از بحران هویت را در میان طیف گسترده‌ای از جوانان به‌وجود آورده است. بحران هویت در زمینه‌های فردی ناهمگونی‌های هویتی را سبب شده و به‌نحوی تعادل اجتماعی را متأثر کرده است.

در مورد این‌که چگونه بحران هویت در سطح فردی ناشی از فضای مجازی شکل می­گیرد، با توجه به نظریه دو جهانی شدن­ها در کنار هویت واقعی افراد، می­توان از هویت­های مجازی سخن گفت که هر شخص که با محیط­های اجتماعی و مجازی ارتباط دارد، می­تواند آن را داشته باشد. اگرچه هویت مجازی، هویت ساختگی تلقی می­شود، بعضی اوقات نیز ممکن است هویت واقعی یا مثل آن باشد. بحران هویت مجازی هنگامی رخ می­دهد که فرد به واسطه امکان تغییر در هویت واقعی در فضای مجازی با معانی و هویت جدیدی رو به رو شود که ساخته خود اوست و همزمان در کنار هویت واقعی قرار می­گیرد و در صورتی که این دو هویت از یکدیگر فاصله زیادی داشته باشند، به خصوص که فرد بتواند به واسطه هویت مجازی برخی اعمال خلاف هنجار اجتماعی را انجام دهد، بحران هویت مجازی شکل می­گیرد. در واقع با توجه به گسترش روز افزون شبکه­های اجتماعی در دنیا و ایران، استفاده نوجوانان و جوانان ایرانی از اینترنت رو به گسترش است که این افزایش ورود بی­رویه جوانان به فضاهای مجازی آسیب­های زیادی را به همراه خواهد داشت.

تغییرات اجتماعی با ­زمینه‌های ناشی از تحولات ساختاری و جمعیتی در کنار تغییرات ناشی از آثار معناساز مطرح شده در فضای مجازی شبکه­های اجتماعی، وضعیتی قابل تأمل از بحران هویت اجتماعی پدید آورده است. یکی از بحران‌های فردی و اجتماعی دیگر خودپنداری ناشی از تعامل کاربران با فضای مجازی بوده و «‌امپاتی» در چنین شرایطی همانند یک سندروم اجتماعی، بحران­های هویتی را دامن می­زند و این امر زمینه­ساز بسیاری از تعارضات سیاسی خواهد شد.

به‌نظر می­رسد با توجه به فرایند جهانی‌شدن و مواجه شدن نسل متراکم جوان ایرانی با فضای مجازی، ضروری است عواقب این مواجهه در ایجاد بحران­های هویتی بررسی شود. همان‌گونه که اشاره شد جامعه ایران به لحاظ قرارداشتن در دوره تاریخی خاص، از جنبه­های «گذار» امروزه علاوه بر بحران هویت دوره تاریخی صنعتی، بحران­های هویتی دوره پساصنعتی و فضای مجازی را نیز تجربه می­کند. مسائل هویت­های قومی هر چند محسوس نیست، در فضای مجازی تحولات خاص خود را دارد. در حال حاضر با توجه به رشد فزاینده شبکه‌های اجتماعی، برنامه­ریزی برای منابع هویت‌ساز جدید با توجه به فضای مجازی در برنامه­ریزی­های اجتماعی، فرهنگی و سیاسی الزامی است.

منابع

 

 

[1] . استادیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه اصفهان، S.memar@Ltr.ui.ac.ir

[2] . کارشناس‌ارشد جامعه‌شناسی دانشگاه اصفهان

[3] . دانشجوی کارشناسی پژوهشگری علوم اجتماعی دانشگاه اصفهان

[4]. Lucian Pye

[5]. Manuel Castells

[6]. J.A.Barnes

[7] Pempek

[8] Alain Touraine

[9] Divergence

[10] Individualized

[11] Richard Bartel

[12]  این حقیقت غیرقابل انکار است که فضای مجازی با کاربر ارتباطی دوسویه دارد.

[13] Hyperreality

[14] Angel Adrian

[15] Tombaugh

[16] Empathy

 

معمار, ثریا, عدلی پور, صمد, خاکسار, فائزه. (1391). شبکه‏ های اجتماعی مجازی و بحران هویت (با تأکید بر بحران هویتی ایران). مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران, 1(4), 155-176. doi: 10.22059/jisr.2013.36574

ثریا معمار; صمد عدلی پور; فائزه خاکسار. “شبکه‏ های اجتماعی مجازی و بحران هویت (با تأکید بر بحران هویتی ایران)”. مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران, 1, 4, 1391, 155-176. doi: 10.22059/jisr.2013.36574

معمار, ثریا, عدلی پور, صمد, خاکسار, فائزه. (1391). ‘شبکه‏ های اجتماعی مجازی و بحران هویت (با تأکید بر بحران هویتی ایران)’, مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران, 1(4), pp. 155-176. doi: 10.22059/jisr.2013.36574

معمار, ثریا, عدلی پور, صمد, خاکسار, فائزه. شبکه‏ های اجتماعی مجازی و بحران هویت (با تأکید بر بحران هویتی ایران). مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران, 1391; 1(4): 155-176. doi: 10.22059/jisr.2013.36574

برای دریافت اخبار و اطلاعیه های مهم نشریه در خبرنامه نشریه مشترک شوید.


www.hsd.hr/revija/pdf/1-2-2004/01-praprotnik.pdfDownloads-icon


www.hsd.hr/revija/pdf/1-2-2004/01-praprotnik.pdfDownloads-icon


اصل مقاله 607.86 KDownloads-icon

بیشتر بدانیم

امروزه بیشتر افراد جامعه از گوشی های هوشمند استفاده میکنند و در شبکه های اجتماعی مانند اینستاگرام، توییتر، لینکدین، تیک تاک و … فعالیت میکنند. پس بازاریابان خوب میدانند که با استفاده درست از شبکه های اجتماعی جمعیت زیادی را میتوانند به سمت کسب کار ها روانه کنند. امروز میخواهیم درباره مزیت استفاده از بازاریابی شبکه های اجتماعی را برای شما بگوییم و همچنین انواع شبکه های اجتماعی و معروف ترین های آنها را به شما بگوییم.

مقاله پیشنهادی: دیجیتال مارکتینگ چیست؟

پلتفرم های رسانه اجتماعی، رسانه هایی هستند که هدف آن‌ها شامل دسترسی جوامع مختلف به محتوا غنی کاربرانشان می‌باشد. رفته رفته این پلتفرم ها به بازارهای جدید یا ابزارهایی نوینی برای بازاریابان تبدیل شدند. تیم ویلاآرتز این مقاله را با هدف تعیین عوامل موثر بر استراتژی تولید محتوا و دیدگاه کاربران نسبت محتوا از نگاه بازاریابی محتوایی تهییه نموده است.نظر شما در رابطه با شبکه های اجتماعی چیست

سوشیال مدیا مارکتینگ یا بازاریابی رسانه اجتماعی در واقع مجموعه اقدامات برای تولید و توزیع محتوا به جهت آگاهی، دیده شدن و تبلیغ کسب‌و‌کار و محصولات افراد در پلتفرم های مختلف سوشال‌مدیا از جمله اینستاگرام و توییتر یا پینترست و … است. محتوایی که باید متناسب و مختص کاربران پلتفرم‌ها تولید و توزیع شود تا مورد توجه آنها واقع شده و به همین واسطه هدف کسب‌وکارها را تامین نماید.

دلایل مختلفی وجود دارد که شرکت شما باید از بازاریابی در شبکه های اجتماعی استفاده کند. ما لیستی از چهار دلیل پر اهمیت را مورد بررسی قرار داده‌ایم.

طبق یک آمار نسبتا قدیمی در سال 2018، بیش از 3.2 میلیارد نفر در شبکه های اجتماعی در سراسر جهان حضور داشتند که بدون شک طی 3 سال اخیر به این تعداد افزوده شده! با توجه به تعداد زیاد افراد در شبکه های اجتماعی، چه در داخل ایران و چه در کشور های خارجی میتوان یقین کرد که این پلتفرم‌ها فضای بسیار مستعدی برای شناخته شدن بهتر برند ما هستند.

سوشیال‌مدیا تاثیرات مسقیم و غیر مستقیم بسیاری برای کسب‌وکار ما دارد، به عنوان مثال با اشتراک گذاری لینک وبسایت خود در این فضا میتوانید بازدید وبسایت خود را بالا برده و از راه سئو بازدیدکنندگان بیشتری از طریق مرورگر ها دریافت نمایید.

مقاله پیشنهادی: سئو چیست؟

تبلیغ و اشتراک گذاری محصولات و خدمات در رسانه‌های اجتماعی یک روش ساده و موثر برای افزایش سرنخ‌های فروش و بهبود نرخ تبدیل فروش است، زیرا شما برای افراد و جامعه‌ای محتوا ارائه خواهید کرد که احتمال جذب و دنبال کردن شما توسط آن‌ها بالا می‌باشد. چند نمونه از روش های متداول برای افزایش تعامل با مخاطبین در شبکه های اجتماعی:

با ارتباط و تعامل با فالوورها یا همان مخاطبین شبکه های اجتماعی خود، می توانید بین آنها و برند خود یک ارتباط معنی‌‎دار، مثبت و پایدار ایجاد کنید. یکی از موثرترین کار ها صحبت کردن و ارتباط مستقیم با مخاطبین هست، مثلا در لایو یا پاسخگوویی بعد از انتشار پست های دایرکت…

در واقع مثل یک مخاطب حضوری با آنها رفتار کنید، از آن ها سوال بپرسید و بگذارید از شما نیز بپرسند و پاسخ دهید.

شبکه‌های اجتماعی یک منبع عالی برای کسب اطلاعات و تحلیل فعالیت‌های رقبا است، شما می‌توانید به استراتژی‌های آنها، محصولات مورد تبلیغشان و کمپین‌هایی که اجرا می کنند و سطح تعامل آنها با مخاطبانشان دسترسی داشته باشید و با توجه به این اطلاعات رویکرد و روش خود را اصلاح یا تقویت نمایید. استراتژی شما براساس اینکه مخاطبانتان در چه پلتفرمی و چه ساعتی از روز را صرف می کنند ، متفاوت خواهد بود.

قبل از اینکه بیشتر به سوشیال مدیا مارکتینگ بپردازیم، شاید بهتر باشد پلتفرم های مختلف را بررسی کنیم

کاربران: 1.79 میلیارد کاربر فعال روزانه در سراسر جهان

تعامل تجاری: B2C

مناسب برای: آگاهی از برند، تبلیغات

کاربران: 186 میلیون کاربر فعال روزانه در سراسر جهان

مخاطبان: در درجه اول هزاره ها

تعامل تجاری :B2B و B2C

مناسب برای:آگاهی از برند؛ روابط عمومی

کاربران: ماهانه 1 میلیارد کاربر فعال

مخاطبان: در درجه اول نسل هزاره‌ها

تعامل تجاری: B2C

مناسب برای: آگاهی از برند، تبلیغات

کاربران: ماهانه 675 میلیون کاربر فعال در سراسر جهان

مخاطبان: از متولدین 40 شمسی و هزاره ها

تعامل تجاری: B2B

مناسب برای: توسعه تجارت و بازاریابی

کاربران: بیش از 2 میلیارد کاربر ماهانه در سراسر جهان وارد سیستم می شوند

مخاطبان: هزاره ها و نوجوانان

تعامل تجاری: B2C

مناسب برای: آگاهی از برند؛ سرگرمی و فیلم های آموزشی

کاربران: ماهانه 416 میلیون کاربر فعال در سراسر جهان

مخاطبان: بزرگسالان و جوانان

تعامل تجاری: B2C

مناسب برای: تبلیغات بصری؛ الهام بخشی و خلاقیت

نظر شما در رابطه با شبکه های اجتماعی چیست

اولین قدم برای ایجاد یک استراتژی بازاریابی در شبکه های اجتماعی این است که پرسونا و مخاطب هدف شما چه کسانی هستند تا بتوانید نیازها و علایقشان را به طور مناسب هدف قرار دهید. به عنوان مثال اگر محصول شما لباس ورزشی استرج و کفش رانینگ هست، پس بیشتر در میان نوجوانان و جوانان باید به دنبال پروسنا مخاطب خود باشید. با در نظر گرفتن شخصیت و مخاطبین، می توانید تعیین کنید که چه محتوایی مشتریان بالقوه‌ای که می خواهید را جذب برند شما می کند و چگونه خواهید توانست محتوای جذاب برای آن‌ها ایجاد کنید.

مقاله پیشمنهادی: بازاریابی در شبکه های اجتماعی چیست؟

تعیین اینکه در کدام پلتفرم‌ها محتوای خود را به اشتراک می‌گذارید بسیار مهم است. برای این سوال که برند شما از کدام پلتفرم‌ها استفاده کند، لزوماً یک پاسخ درست یا غلط وجود ندارد، جواب این سوال پلتفرم‌هایی است که مخاطبین شما احتمالا بیشتر در آن‌ها وجود دارند. بسیار مهم این است که بدانید مخاطبان بالقوه شما امروز کجایند و احتمالا فردا کجا خواهند بود.

با میلیون‌ها کاربر شبکه‌های اجتماعی، تردیدی وجود ندارد که حداقل برخی از دنبال‌کننده های شما، یا افرادی که به طور روزانه پروفایل شما را مرور می کنند، محتوای رقبای شما یا سایر کسب‌و‌کار های موجود دز صنعت شما را نیز دیده اند. به همین دلیل شما باید در حد توان محتوای جذاب و رقابتی تولید نمایید که دلیلی برای دنبال کردن و تعامل شما و بینندگان باشد.

اگر از این مقاله خوشتان آمد پیشنهاد میکنیم مقاله سیستم مدیریت یکپارچه چیست را هم مطالعه کنید.

Designed & Developed by WillaArts E-Commerce Team with

نی نی سایت

نظر شما در رابطه با شبکه های اجتماعی چیست
نظر شما در رابطه با شبکه های اجتماعی چیست

Comments

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *